ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

анньын

туохтуур

Нууччалыы отталкиваться от чего-л.

Ис хоһооно · 11

1 туохтуур #

ан эрэ эмискэ тэйэр, ыраатар гына туохха эмэ тирэҕирэн сыҕарый, халбарый (үксүн эрдии, тайах мас, ураҕас көмөтүнэн)

Нууччалыы Отталкиваться от чего-л. (чаще всего с помощью весел, лыжных палок, шеста)

  • Дуня тыытыгар туран эрэн эрдиинэн анньынна.
    А. Федоров
  • Бүөккэ тыытыгар олорон дьара уулаах кумах арыы диэки анньынар.
    Н. Якутскай
  • [Разведчик] маарыын көрбүт хайыһарын булан мииннэ да, үрэх хоту сиһигэр өрө анньынан таҕыста.
    М. Доҕордуурап
Өссө холобурдар (1)
  • [Кыыс] хайа чыпчаалыгар тиийэн тохтуур, оҥостор. Онтон били хатыҥынан тарыырданан таҥнары анньынар. Эвен фольк

2 туохтуур #

Бэйэ тугун эмэтин туох эрэ уһуктааҕынан кэйин

Нууччалыы Протыкать, прокалывать себя колющим оружием

  • Миитэрэй атаҕын атырдьаҕынан анньыммыт.
  • Чэ, тоойуом, сыгынньахтаныма, аны сүөһүлэргин уулатан көр, сэрэнээр, аны анньыынан атаххын анньынаайаҕын
    Пьесалар-1978

3 туохтуур #

Тугу эмэни баттахха кыбыт, иҥиннэр

Нууччалыы Прикалывать, прицеплять что-л. к волосам

  • Эмээхсин баттаҕын көннөрүнэн тостубут кырыбыайкатын анньынна.
    Н. Габышев
  • Маайыстаан, бэскитин хомунан, Намчытык тарааҕын анньынна.
    Күннүк Уурастыырап
  • Тус хоту үөскээбит буоламмын, Ыас хара баттахтаах эбиппин, Хара тыам лабаатын ыламмын, Төбөбөр анньыммыт эбиппин
    Л. Попов

4 туохтуур #

Тугу эрэ туоххар эмэ угун, кыбыт

Нууччалыы Засовывать, затыкать что-л. за что-л

  • Бурхалей кэтит биилээх тэрээк сүгэтин куругар анньынан, саатын аҥаар илиитигэр тутан арҕах диэки хааман истэ.
    Эрилик Эристиин
  • Чуор саатын иилиммит, сүгэтин куругар анньыммыт, уонна туох буолар эбит диэн күүтэн олорбут.
    Далан
  • Биир тутум уктаах муос чохороонун куругар анньынан баран, үс бастаах Алаа Моҕус ыалын диэки чарапчыланан көрөн турда
    Саха фольк
Өссө холобурдар (3)
  • Тугу эмэ түөскэр иилин. Θ Навешивать (нацепить) что-л. на грудь. Олохтоох баайдар, бары нэһилиэктэргэ кинээстэр куортук, мэтээл анньынан баран, сир түҥэтигин туһунан кэпсэтии таһаартаабыт дьоннору көскө ыытарынан куттуу сылдьыбыттара.
    Эрилик Эристиин
  • Көтөр аал “Совпич” диэн суруктаах, кыһыл сулустаах ойоҕоһо аһыллан кэллэ да, сонугар кыһыл таҥас баанчыгын үрдүнэн Бойобуой Кыһыл Знамя уордьанын анньыммыт дьоруой Егоров оҕонньор ойон таҕыста.
    П. Филиппов
  • Уордьан, мэтээл анньынар Марайбыт мардьа түөһүгэр, Манчаары от батастанар, Үкэр от үҥүүлэнэр
    С. Данилов

5 туохтуур #

а эмэ (хол., куһу тартараары мончуукта) олорт, ыыт

Нууччалыы Ставить, расставлять что-л. (напр., манки, чучела во время охоты на уток)

  • Күнүс сир хорутан баран, алааһым саҕатыгар уу тахсыбытыгар, мончуук анньынан, дурда оҥостон, ол түүн куска хоммутум.
    Суорун Омоллоон
  • Мончууктарын анньынан, оту күөгэччи тэлгэтэн, ол-бу эргэ таҥаска сууланан, хас да хоннулар
    В. Тарабукин

6 туохтуур #

Бэйэни тугунан эмэ аалын, сотун

Нууччалыы Натирать, растирать себя чем-л. [Дьээдьэ Ипат] ууну чалбааттаабыта, уп-уһун бытыгын мыылаламмыта, моонньун күүскэ анньыммыта

  • АС
    НИСК

7 туохтуур #

Атах таҥаһын кэт

Нууччалыы Надевать обувь

  • Бадаайап мааныга кэтэр хара сукуна оноолоох сонун кэтэн кэбистэ. Үрүҥ сарыы этэрбэһин анньынна.
    Л. Попов
  • Сэргээчээн күрүмэтин устан үөһэ кырааккаҕа уурда уонна кээнчэтин атаҕар анньынна.
    Болот Боотур
  • Эмээхсин билэтигэр оҕуруо оһуордаах, хара таба тыһа унтуутун анньынна
    В. Иванов
Өссө холобурдар (3)
  • Туох эмэ таҥаһы кэт, таҥын. Θ Одеваться, натянуть на себя какую-л. одежду. Билигин хайдах буолуохпутун булбакка олоробут. Эстэн хаалан ити мин көстүүммүн анньынан олорор.
    Н. Заболоцкай
  • [Уол аҕата] торбос ыстаанын анньынна, киэргэннэҕинэ кэтэр кулун сонун бүрүнэ оҕуста.
    Р. Кулаковскай
  • Сиидэр Тэрэнтэйэбис кэнсэлээрийэҕэ кэтэр сиэрэй көстүүмүн, сиэх быһаҕас хараҥа күөх сорочканы анньынан кэбистэ
    П. Аввакумов

8 туохтуур #

Сатыы эбэтэр хайыһарынан ханна эмэ бар, айаҥҥа тур

Нууччалыы Отправляться пешком или на лыжах куда-л

  • Сарсыарда эрдэ туран Иһитчит оҕонньор Сабардамнарга анньынна.
    Болот Боотур
  • Учуутал уонна оскуола бастыҥ хайыһардьыта Костя урукку быһа суолларынан сиһи курдаттаан, эмиэ хайыһарынан анньыннылар.
    Н. Габышев
  • Наадатын барытын ситэн, Мөрүөн оҕонньор тахсан, Кииллидэй диэки сатыы анньынан кэбистэ.
    Д. Таас
Өссө холобурдар (1)
  • Атастар! Амматтан Чурапчы Сибээһэ бэҕэһээ быһынна. Куотурус хамандыыр Сулҕаччы Иһиттэн Аммаҕа анньынна
    Эрилик Эристиин

9 туохтуур #

Симэн, киэргэн (айылҕа туһунан)

Нууччалыы Наряжаться, украшаться (о природе)

  • Сибиир ийэбит сиибиктэ күөх симэҕин ситэриннэ. Аан дойдубут Ача күөх отун анньынна. Саха нар. ыр. II. Хара тыа бочур солко симэҕин анньынар
    А. Федоров

10 этии #

Куорсун анньын көр куорсун

11 этии #

Нууччалыы Сильно, до красноты натереть свое тело

  • Дьукку анньын - тирииҥ соролонуор диэри эккин күүскэ аалын Давид Днестр өрүһү туораан кытылы булаат, бэркэ кичэйэн, кумаҕынан этин дьукку анньынан суунна.
    Н. Якутскай
  • Биһиги үтүө көлөлөрбүт барахсаттар, көччүйэ таарыйа быа, аалык охсубут сирдэрин дьукку анньына хаарга аалына сыттылар.
    И. Заболоцкай
  • Өрө анньын - 1) илиигинэн аллараттан үөһэ диэки сыҕайан көннөр (баттаххын, ачыкыгын). Θ Привести в порядок, поправить себе (волосы, очки) руками снизу вверх. Биирдэрэ куударалаах кугас баттаҕын өрө анньынна, биирдэрэ кыл курдук хоччорхой баттаҕын таҥнары имэриннэ.
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (6)
  • Дьон ортотуттан Александр Сергеев туран кэллэ. Хара бэскитин өрө анньынна.
    М. Доҕордуурап
  • Акимов учуутал уҥа илиитин тарбахтарынан баттаҕын сыҕайа өрө анньыммыта.
    Н. Якутскай
  • 2) итииргээн аллараттан үөһэ диэки сыҕай (хол., бэргэһэҕин). Θ Слегка приподнять и откинуть со лба (напр., шапку). Бэргэһэтин өрө анньынан, сонун түөһүн арына тардынан баран, ол буруолары одуулаһа истэ.
    Амма Аччыгыйа
  • [Кыаһай оҕонньор] лаҕыыр курдук кирээстээх, эргэ нэк истээх сүүһүн таҥаһын чэчэгэйин үрдүгэр өрө анньынаат, эмиэ аҥаар өттүнэн бүгүйбэхтээн барда.
    Эрилик Эристиин
  • Бэргэһэтин өрө анньынна, иһиллээтэ.
    А. Сыромятникова
  • Сэгэччи анньын - тугу эмэ иһиллээри аллараттан үөһэ диэки кыратык сыҕай (хол., бэргэһэҕин). Θ Чтобы хорошо прислушиваться к чему-л. слегка приподнять (напр., шапку). Егор Егорович уҥа ытыһынан бэргэһэтин сэгэччи анньыммытынан Аласов диэки хайыһа түстэ. Софр. Данилов

«А» буукуба