ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

буоллаҕына

холбуур

Нууччалыы а, но

Ис хоһооно · 7

1 #

ситим т

  • Үчүгэй баар буоллаҕына, ханна да куотуо суоҕа. Софр. Данилов. Билигин ыраахтааҕы суох буолбут буоллаҕына, аны кини бэчээтэ күүһэ да суох.
    Амма Аччыгыйа
  • Суруксут иһэр буоллаҕына, оттон... тугу гына олороҕутуй?
    Н. Якутскай

2 #

Болдьох салаа этиилэри эбэтэр болдьох араарыллыбыт бөлөхтөрү холбуурга туттуллар

Нууччалыы Употребляется для присоединения условных придаточных предложений (если, а если...)

3 #

Этиилэри эбэтэр этии чилиэннэрин утарыта тутан ситимнииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется для соединения предложений сопоставительной связью (а, что касается, в то время как)

  • Солко [киһи аата] үс ыанар ынахтаах, миэхэ буоллаҕына биир.
    С. Ефремов
  • Барыта, бүтүн биир чиэппэр ааспытын үрдүнэн, саҕалана эрэ сатыыр. Күн-дьыл буоллаҕына тохтоло суох ааһан иһэр. Софр. Данилов. Турахин эдэр ойоҕо буоллаҕына хайы-үйэ сарыысса буолбут курдук хоҥкулдьуйан хамсанан баран, сылабаар чаҕылыгар күлүгүн көрүннэ.
    Эрилик Эристиин
  • Ытарынан буоллаҕына, тииҥи хараҕыттан атын өттүгэр түһэрбэт
    М. Иванов
Өссө холобурдар (3)
  • Оттон диэн ситим тылы кытта үгүстүк холбоһон утарар суолталаах дэгэттэнэр. Θ Часто сочетаясь с союзом оттон имеет оттенок противительного значения. “Дьэ, кэпсээ,” - диэн Мундербек иилэ хабан кэпсэтэн барда, оттон Абдуркулла буоллаҕына аһыммыт хараҕынан көрөн иһиллээн олордо.
    Эрилик Эристиин
  • Оттон сытар киһи буоллаҕына төбөтүн биллэ-биллибэттик хамнаппахтаан, аатын истибитин биллэрдэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Онтон саахар буоллаҕына ити биһиги сиргэ үүннэрэр сүбүөкүлэбититтэн тахсар
    Суорун Омоллоон

4 #

Утарыта суолталаах этиилэри ситимнииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется для соединения противоположных по смыслу предложений (а, но, наоборот, напротив)

  • Эбэм миигин таптыыр, эн буоллаҕына таптаабаккын.
    ХС
  • Кини маҥнай Академияҕа кыыһыра санаабыта: биир кэпсэтиигэ лабораторияны көһөрүөх буолаллар, иккис сырыыга буоллаҕына, обсерваторияны бүттүүнүн сол лабораторияҕа бас бэриннэрээри гыналлар.
    В. Яковлев
  • Онтон барытыттан Софья Павловна уонна киниэхэ сүгүрүйээччилэр күлсэллэрэ, онтон Фома буоллаҕына итиигэ-буһууга киирэн олус эрэйдэнэрэ. “
    ХС

5 #

Инники этиллибит этиигэ кини ис хоһоонун толорор, сайыннарар, быһаарар суолталаах этиилэри холбуурга туттуллар

Нууччалыы Употребляется для присоединения предложения, дополняющего, поясняющего высказанную мысль (а)

  • Өрүһүнэн устан истилэр, Өрүстэрэ буоллаҕына сүүрүгэ сүрдээх.
  • Саамай сөпкө гыммыккын. Бэйэтэ буоллаҕына күннээҕинэн олорор.
    ХС
  • Урут, сырыттах ахсын, тугу эмэ үлэлии, имитэ, иистэнэ олорор буоллаҕына, билигин - суох. “
    ХС

6 #

Да эбиискэни кытта туттуллан, үксүгэр төннүктүүр салаа этиилэри холбуурга туттуллар

Нууччалыы С частицей да употребляется для присоединения чаще всего уступительных предложений (хоть, хотя)

  • Кини билигин миигин аһыммат да буоллаҕына, ол баата суох.
    Д. Таас
  • Иирсээн-айдаан диэн... Баар да буоллаҕына, ол эйиэхэ туох сыһыаннаах буолуой? Софр. Данилов. Кырдьык, оннук тутулук баар да эбит буоллаҕына, ол иккиэйэх суолтан - ууттан уонна тымныыттан. “
    ХС

7 #

Туох эмэ (хай.) буолуутун усулуобуйатын көрдөрөр

Нууччалыы Показывает условия протекания действия

  • Абдуркулла! Мин сүрдээхтик аччыктаатым, куулгун көр эрэ, туох эмэ баар буоллаҕына, иккиэн сиэх!
    Эрилик Эристиин
  • [Лэкиэс:] Киһи бэйэтин урукку сыыһатын өйдөөбүт буоллаҕына, кэлэр өттүгэр итинниги иккиһин оҥорбото чахчы.
    Т. Сметанин
  • Көрө түһээт, төннүөҕүм, Чугас эбит буоллаҕына, Сотору хоҥнуллуо, Ыраах эбит буоллаҕына, Бу манна хонуллуоҕа
    Эллэй

«Б» буукуба