ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

буорах

аат тыл

Нууччалыы порох.

English powder, gunpowder

1 аат тыл #

Саа, сэрии сэбин иитиитигэр туттуллар дэлби тэбэр булкаас

Нууччалыы Порох. Буораҕы ууга суурайан ньирэйигэр иһэрпитэ. Амма Аччыгыйа. Сахсыйдахха, кэһээтэххэ, миэхэ да биирдэ эмэтэ ытар буорах орто ини. Софр. Данилов. [Миша:] Кыайтардаххытына бэриммэккэ, балаҕаҥҥытын кытта барытын үлтү тэптэрээри, буораххытын, сэпкитин чөмөхтүү куппуккут. Л. Габышев

2 этии #

Нууччалыы Пороху еще не нюхал (калька от русского)

  • Буорах сытын билэ илик (билбэтэх, сытыргыы илик) - сэриигэ кытта илик, сэриигэ үөрүйэҕэ суох Сорох күн аайы кыргыһыы уотугар сылдьар. Сорох сааһын тухары буорах сытын билбэккэ хаалар.
    Амма Аччыгыйа
  • Буорах сытын билэ илик саҥа кэлбит дьону көрсүһүү... боруон бэтэрээннэрин кытта билиһиннэрииттэн саҕаланара.
    ХС
  • Буорах сытын өссө сытыргыы илик, аармыйаҕа ыҥырыллаат атаҕын бүлгүрүтэн киирэ сытар Клим Попов көбдьүөрүйдэ.
    ХС
Өссө холобурдар (4)
  • Буорах сытын амсай (буораҕы сыллаа) - сэриигэ аан бастаан кытын. Θ Впервые принять участие в боях; понюхать пороху (калька от русского). Сыл курдук сэриилэһэн, өстөөх тугун-ханныгын дьэ билэн, буорах сытын амсайан, госпиталга өр сыппыта.
    ХС
  • Бу манна эрэ, Украина сиригэр, буораҕы аан маҥнай сыллаан эрэбин.
    Н. Кондаков
  • Буорах самыыр - олус бытархай таммахтаах самыыр. Θ Очень мелкий дождь. Тэҥн. быыһы (быыһык, муора быыһыта, муора быһыта) самыыр. Тумарыгынан таҥыннаран Тула ибиирэ, илгистэ, Буор хайаттан туманныран Буорах самыыр түһэн истэ.
    С. Тимофеев
  • Бүгүн аны буорах самыыр түстэ. С. Федотов

«Б» буукуба