ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

бөт

туохтуур

Нууччалыы непроизвольно издавать гортанью короткие отрывистые звуки, вызываемые судорожным сокращением диафрагмы; икать

English hiccup

Ис хоһооно · 6
I

1 туохтуур #

Бэйэҥ өйдөөбөккүнэн эмискэ-эмискэ “ык” гына саҥа таһааран тыын

Нууччалыы Непроизвольно издавать гортанью короткие отрывистые звуки, вызываемые судорожным сокращением диафрагмы; икать

  • Борукуоппай, атаҕын халаачыктыы ууран олорон, табаҕын буруотун ыйыстан, дириҥ үлүгэрдик лык гына бөтөн ылла.
    Күннүк Уурастыырап
  • "Мин, кырдьык, баайбын, улахан атыыһыппын", - Сылластыгас бөтөн лыгыргыыр
    Н. Якутскай
II

2 туохтуур #

Үлэлии туран, туохха эмэ бүөлэтэн, харан, иҥнэн, тохтоо, бобулун

Нууччалыы Неожиданно переставать работать, действовать, встречая какое-л. препятствие, помеху; приостанавливаться, глохнуть

  • Мин хотуурум сороҕор_ _ хойуу оту кыайан уҥуордаабакка бөтөн хаалара.
    Далан
  • Мотуор, бөтө-бөтө битигирээмэхтээн баран, тохтоон хаалла.
    Л. Попов
  • Бүлүмүөт, бөтөн көрбөккө, Ытыалаан тибийэрэ
    Эллэй
Өссө холобурдар (1)
  • Туохха эмэ бүөлэтэн түргэнник кыайан тыыныма. Θ Испытывать затруднение в дыхании, захлебываться при беге (напр., от плотности воздуха и др.) Быыкаатык да сүүрдэххинэ, хойуу салгыҥҥа бөтөҥҥүн, тыыныҥ хаайтараары ыксатар. “
    Кыым

3 туохтуур #

Күүһүҥ баранан тохтоо, харгытаа, кэҕин

Нууччалыы Приостанавливаться, прекращаться, теряя силу; захлебываться (напр., о военном наступлении)

  • Ханна өстөөх төгүрүктэнэр, кимэн киирии бөтөр да, онно Сталинград гвардеецтара син биир баар буола охсоллоро.
    А. Данилов
  • Уо, умнуом дуо ама, алҕаһаан Эйиигин [ыты] дэҥнээбит айыыбын! Кытылтан сара кус лаһыйан Көлүйэ үөһүгэр дайбытын, Саам тыаһа салгыҥҥа бөппүтүн, - Сарылыы, кылана түспүккүн!
    М. Тимофеев
  • ан эмэ тууйуллан кыайан тахсыбат, эппэт буол; уурай, кэҕин. (хол., ырыаһыт ырыатын этэргэ). [Назым Хикмет] Тыыҥҥын хаайар хандалыга Көҥүл куолаһыҥ бөппөтө. Эллэй. Түксү, өссө элбэҕи этиэхпин Бөрүөм бөттө. Поэт буоламмын сүрэҕим тулуппат
    Дьуон Дьаҥылы

4 туохтуур #

Улаханнык долгуйан, хараастан, саҥаран иһэн харан хаал, кыайан этимэ (үксүн сыһ. туохт. ф-гар тут-лар)

Нууччалыы Захлебываться, произнося слова, от прилива чувств (обычно горьких - употр. в основном в ф. деепр.)

  • Ол кыыс оҕону аһынным даҕаны, таптаатым даҕаны... Хараастан хааллым, бөтөн олордум. Саҥарыах баар буолуо дуо?!
    П. Ойуунускай
  • "Тоҕо хоргуппат буолуохпунуй? ... Мин эйигин хайдах курдук таптыыр этибиний?" - диэн баран, мин салгыы тугу да кыайан этиэ суох курдук бөтөн харан хааллым.
    Эрилик Эристиин
  • Кэтириис, хараҕын уутугар бөтөн, кыайан саҥарбата.
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (1)
  • Октябрина кэнники тылларын бөтө-бөтө нэһиилэ таһаарда уонна, эргиллэ түһээт, дьиэтин диэки күүһэ баарынан сүүрэ турда
    М. Попов

5 туохтуур #

Дуоһуйуоххар диэри аһаа, тугу эмэ элбэхтик сиэн сөп буол

Нууччалыы Наедаться чем-л. вдоволь, насыщаться

  • Орто аан дойдум олоҕо Оһоллоох уйата долгуйар Хааннаах дапсыыр турдаҕына, хаантан харбат, бөлүөхтэн бөппөт Күрсэр илбис сүлүһүннэммит, Күлэр эмэгэт күүстэммит Охсор обот уот болотунан Оонньуур болуо сүрэхтиэм дуо?!
    Ньургун Боотур

6 этии #

Нууччалыы Жить в полном достатке, изобилии

  • Хойуугар бөт, убаҕаскар чачай фольк. - олус баайдык, байылыаттык олор, уйгу олохтоох буол Хотуннуун-тойоннуун Хойууларыгар бөппүттэр, Уоллуун-кыыстыын Убаҕастарыгар чачайбыттар.
    П. Ойуунускай
  • "Убаҕаскытыгар чачайыҥ, хойуугутугар бөтүҥ!" - диэтилэр барылара.
    Саха фольк
  • Ср. др. -тюрк. бөк 'наедаться'

«Б» буукуба