ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

дьалкый

туохтуур

Нууччалыы волноваться, колыхаться, плескаться

English to splash

Ис хоһооно · 6

1 туохтуур #

Долгуйан, түллэн хамсаа, чалымнаа (иһиттээх убаҕаһы эбэтэр өрүһү, муораны этэргэ)

Нууччалыы Волноваться, колыхаться, плескаться

  • Байҕал уута бааллыран дьалкыйда, Муора уута булкуллан будулуйда.
    Саха фольк
  • Биһиги иннибитигэр киэҥ өрүс оргууй устан дьалкыйа сытар.
    Н. Заболоцкай
  • Кыргыттар арыылаах кымыһынан дьалкыйар чороону киһи аайы туттартаабыттара
    П. Аввакумов
Өссө холобурдар (3)
  • Долгуйан, чалымнаан таһынан тоҕун (иһиттээх убаҕаһы этэргэ). Θ Расплескиваться, выплескиваться, выливаться (жидкость из посуды). Микиитэ лэппиэскэни халты анньан кэбистэ, хобордоохтоох арыы кыратык остуолга дьалкыйда.
    Амма Аччыгыйа
  • Мэлгэйбээт улахан ойоҕо өрө хабытайдана түһээт, олгуйга эт эбии бырахпытыгар миин дьалкыйан уокка тоҕунна.
    С. Курилов
  • Уһааттаах уум көхсүбэр дьалкыйарын кэрэйбэккэ муҥ кыраайынан сүүртүм. Ч. Айтматов (тылб.)

2 туохтуур #

Биир тэҥник долгулдьуйа хамнанан хаамп, айаннаа

Нууччалыы Двигаться колыхаясь, мерно качаясь

  • Мин быар куустан баран, олорон кэбистим. Улаан ону күүппүттүү айаннаан дьалкыйбытынан барда.
    Н. Заболоцкай
  • Күн санньыйыыта оҕус барахсан Ыар таһаҕастан хараҕа ууланар, Дьиэҕэ тиийэр, сынньанар баҕаттан Күүһүн түмүнэн хааман дьалкыйар.
    Н. Босиков
  • Тус илин диэки киирэн Сиэлэн дэгэйэн истэ, Хааман дьалкыйан истэ, Сүүрэн тэбигирээн истэ
    А-ИМН ОЫЭБЫ

3 туохтуур #

Кытаанахтык тутуллубат буол, туллаҥныыр, хамсыыр буол

Нууччалыы Перестать крепко держаться, ослабнуть, расшататься

  • Сүнньүлүүн доргуйан, Сүһүөхтүүн дьалкыйан Сөбүлүү санаатым.
    П. Ойуунускай
  • Уолан уол буолан, оргуйа-дибилийэ сылдьаҥҥын, чанчыгыҥ кырыаран, илин тииһиҥ дьалкыйан хаалбытын билбэккэ хаалаайаҕын!
    Амма Аччыгыйа
  • Урукку өттүгэр тыраахтар араамата дьалкыйдар, алдьаннар эрэ быраҕыллара, кыайан оҥоһуллубат этэ
    В. Ойуурускай

4 туохтуур #

Үбү-аһы харса суох ороскуоттаан, иһэн-аһаан сырыт

Нууччалыы Проводить время в кутежах, проматывая большие деньги

  • Куоракка киирэн дьалкыйбытын кэмсинэ быһыытыйда.
    Болот Боотур
  • [Харчыны] сатаан, сөптөөхтүк туһаныахха наада. Ону биһиги обургулар наһаа дьалкыйан кэбиһээхтиибит.
    Н. Лугинов
  • Быһатын эттэххэ, оҕонньор дьалкыйа, дьаарбайа түһэн ыллаҕа дии күөх сайын кэлбит аатыгар
    Н. Заболоцкай

5 туохтуур #

Улаханнык долгуй, өйүҥ-санааҥ өрүкүй

Нууччалыы Приходить в волнение, в возбужденное состояние

  • Үчүгэйиин, үчүгэйин! Сүрэҕим дьалкыйда, Сүһүөҕүм хамнаата.
    А. Софронов
  • Кутум дьалкыйар Куттанным-куойдум, Куйахам күүрдэ.
    П. Ойуунускай
  • Яков, төбөтө балачча дьалкыйан олорор киһи, итини аанньа истибэтэ, өссө кини үөрэтэрдээх диэн кыһыйа санаата
    Н. Заболоцкай

6 этии #

Нууччалыы Болит, раскалывается голова у кого-л. (словно сосуд, переполненный водой, расплескивающейся, при каждом движении)

Этиилэр

Атыйахтаах уу курдук дьалкыйар көр атыйахтаах уу курдук аймаа

  • Мин уолум төрүөтэҕинэ, бу сатыы халлаан, часкыйан ытаабыт саҥатыгар, кута курдук күөгэлдьийэ хамнаабыта, сардаҥалаах маҥан халлаан атыйахтаах уу курдук дьалкыйа сыспыта.
    Саха фольк
  • Аан ийэ дайдым хаанынан ытаан Атыйахтаах уу курдук дьалкыйда [сэрииттэн].
    И. Егоров

Ыаҕастаах уу курдук (уулуу) дьалкыйар

хас хамсаннаҕын аайы түллэҥнээн ыалдьар (киһи төбөтүн туһунан) Ол эрээри утуйбатахтан төбө ыаҕастаах уу курдук дьалкыйара билигин биллэ илик.

  • Сарсыныгар күн ортотун саҕана турбута, төбөтө диибин диэн ыаҕастаах уулуу дьалкыйара.
    ХС

Иһэ иирбит, таһа дьалкыйбыт

улаханнык долгуйбут, өйө-санаата булкуллубут (туох эрэ куһаҕантан).

Быть сильно возбужденным, находиться в смятении от чего-л. неприятного, неожиданного.

  • Ариша, мин иһим иирэн, таһым дьалкыйан олорор.
    Суорун Омоллоон
  • Кини бииртэн эрэ, ону даҕаны ийэтин хос аатыттан иһэ иирэр, таһа дьалкыллар. Дьоло суох буола түһэр.
    Н. Босиков
Өссө холобурдар (3)
  • Оо, Маака иһэ иирбит, таһа дьалкыйбыт Харыйаантан арахсан төһө бэрт олоҕу олороргун көрүөхпүт.
    А. Бродников
  • Икки ардыларыгар ыаҕастаах уу дьалкыйбат (дьалкыйбатынан) көр икки ардыларынан (ардыларыгар) уу тохтубат (тэстибэт). Баһыккалаах Нараҕаннаахтыын, икки ардыларыгар ыаҕастаах уу дьалкыйбатынан, улахан эйэлээх, ини-бии курдук олорбуттара. Дьүөгэ Ааныстыырап. Кинилэр улам-улам бодоруһан испиттэрэ, онтон икки ардыларыгар ыаҕастаах уу дьалкыйбат доҕордуу буолбуттара.
    С. Федотов
  • Үчүгэй доҕордуулар икки ардыларыгар ыаҕастаах уу дьалкыйбат.
    ЧКС АК

«ДЬ» буукуба