ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

дьэллик

даҕааһын, аат тыл, сыһыат

Нууччалыы бездомный, бесхозный, бродячий

Ис хоһооно · 6

1 даҕааһын #

Дьиэтэ-уота, иччитэ суох; мэнээк сылдьар

Нууччалыы Бездомный, бесхозный, бродячий

  • Улуу кыыл охсуук, дьэллик кыыл тэбиик. (тааб.: сохсо (килэпси)). Дьиэтэ-уота суох Дьэллик киһи курдук, Дэлби мунчаардым.
    В. Гольдеров
  • Мин тымырдарбар оннук дьэллик [ыраах сирдэринэн тэлэһийэр] хаан сүүрүгүрэр быһыылааҕа.
    ХС
  • Сааскы мэник, дьэллик тыаллар Ханна эрэ саспыттар
    Чэчир-80

2 даҕааһын #

Сүүрэлэс, онно суоҕунан көрбүт (харах)

Нууччалыы Бегающие, бездумные, без выражения (глаза)

  • Долохов, арааһа, өссө да элэктии түһээри, -- кырасыабай, дьэллик харахтарынан кини диэки чаҕылыччы көрдө. Л. Толстой (тылб.)
  • Ити дьиэҕэ баппатах дьэллик, ити аартыкка баппатах акаары эйигин атаҕастаата.
    П. Ойуунускай
  • Мин курдук дьэлликтэр, быралгылар, хаамаайылар, устугастар, нуучча даҕаны, саха даҕаны элбэх этибит.
    И. Никифоров
Өссө холобурдар (1)
  • Дьэ түөкүн хаххан, дьэллик дьэллигэ тардан, албыннаабыт буоллаҕа. Саха ост. I

3 даҕааһын #

Дойдута, сирэ суох

Нууччалыы Без родины, без отчизны

  • Киһи эрэ дойдулаах буолбат, Диэхтээҕим. Ким – күрдьүктээх... Дьиҥнээхтик Дьонугар долгуйбат Дьэллик ыт курдук көстүөхтээх
    С. Тарасов
  • Саха нар. ыр. I. Кыра да буоллар, кырыктанна бу ытыҥ – Биллэ көҥүл-босхо, дьэллик барбытын
    Л. Попов

4 аат тыл #

суолт. Дьиэтэ-уота, иччитэ суох; мэнээк сылдьар, тэлэһийэр, дьиэҕэ тохтуурун сөбүлээбэт, кэриимниирин таптыыр киһи, сүөһү

Нууччалыы Человек или животное, не имеющие жилья, приюта, хозяина (иногда и имея), ведущие бродячий образ жизни, бродяга, непоседа

5 сыһыат #

суолт. Дьиэтэ-уота, иччитэ суох, көҥүл-босхо (бар, сырыт)

Нууччалыы Бездомно, без хозяина; как бродяга (жить, обитать). [Күһүнүн тиийэн] Көҥүл барбыт күрүөлэннэ, Хаҥыл барбыт хаһааланна, Дьэллик барбыт кыбыыланна

6 этии #

Нууччалыы Служит для усиления яркости игры названных красок. [Бухатыыр дьахтардаах] Чэлгиэннээх киэҥ Дьэллик маҥан Тэлгэһэтин иһигэр Илэ бааччы Дибдитэн киирэн кэллилэр

Этиилэр

Дьэллик маҥан (элэмэс)

ыйыллыбыт өҥү ордук чаҕылхай, сандаархай уонна хамсыыр-имсиир оҥорор Күннүк Уурастыырап.

  • [Куралай Кустук] Субу баран иһэн сирин ортолуута дьэллик элэмэс табалаах киһини көрсө түстэ.
    Д. Апросимов

Дьэллик чолбон

дьэллэҥэ былыргы аата (сүтэ-сүтэ киэһэ сарсыарда баар буолар чолбон).

Старинное якутское название Венеры (исчезающая и появляющаяся утром и вечером звезда, "блуждающая" звезда).

Көтөр дьэллик буол

куруук көтө сылдьар буол.

Постоянно летающий (с места на место).

  • Суор онтон бэттэх абатыттан хааҕыргыы-хааҕыргыы көтөр дьэллик буолбут.
    И. Егоров
  • Ср. тув. черлик, челлик ‘дакий’

«ДЬ» буукуба