Перевод с якутского
күүстээх
даҕааһын, аат тыл
Нууччалыы физически сильный, здоровый
English strong, powerful
Ис хоһооно · 9
1 даҕааһын #
Ыараханы (хара үлэни, ыарахан ыйааһыннааҕы) кыайар-хотор, этэ-сиинэ, быччыҥа модьу-таҕа, (дьон, кыыл туһунан)
Нууччалыы Физически сильный, здоровый (о людях и животных)
Аҕыйах мүнүүтэнэн кыыс Никита күүстээх илиититтэн тутуһан саҥа көтөн эрэр хоптолуу дайбыта [хаҥкылаан].
Н. ЛугиновКинилэр дьиэлэрин таһыгар күүстээх дьон холонон көрөр таастара баара. Р. Кулаковскай Кини симэн оҥорбут курдук эт мөҥүрүк, күүстээх, үөскүлэҥ көрүҥнээх киһи, нэһилиэк үрдүнэн аатырар бастыҥ үлэһит. А. Бэрияк
Өссө холобурдар (1)
"Ок-сиэ, күүстээх да, аллаах да табалар!" - дэһэллэр. Н. Тарабукин (тылб.)
2 даҕааһын #
Элбэх үлэһит илиини солбуйар, үрдүк көдьүүстээх, таһаарыылаах, модун кыахтаах (тиэхиньикэ туһунан)
Нууччалыы Мощный, обладающий высокой производительностью
Оо, маннык киэҥ уораҕайдаах дойду уутун-хаарын, кутатын-дьэбэтин күүстээх массыыналарынан сиритэ тардыталаан кэбиспит киһи ньии! Амма Аччыгыйа Модун күүстээх экскаватордар ыстаал тимир таккыаччыларынан ол тааһы быһа хадьырыйан ылан куталлар. И. Данилов Улахан күүстээх электростанциялаах, сылаас, суунар баанньыктаах бөһүөлэги тутуохпут диэн ким эмэ түүлгүтүгэр-биккитигэр санаабыккыт дуо? М. Доҕордуурап
Өссө холобурдар (3)
Икки атахтаах бастыҥ дьоруойунан, күүстээҕинэн үйэ-саас тухары ааттаммыт Геркулес ыраахтааҕы көньүүһүнэтин ыраастаан - барыта уон икки итинник сырыылары оҥортоон аатырбыта.
Суорун ОмоллоонСитиини-кыайыыны дьүһүннээн этэргэ, Силлиэрэр күүстээхтэр, сиэттиһэн туруоҕуҥ! Күннүк Уурастыырап Кэлин уһугар күүстэхтэртэн күүстээхтэр хааланнар күрэс былдьаспыттара
Н. Лугинов
3 даҕааһын #
Модун, модун кыахтаах
Нууччалыы Мощный, могущественный, всесильный, крепкий
Кэлэктиип түмүллүүтэ модун күүстээҕин эдэр үлэһит кууһан, тутан көрбүттүү биһирээбитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап. Ол иһин Биһиги дойдубут Бараммат баайдаах, Барҕа далай күүстээх эбит. Т. Сметанин Итэҕэй - Эн эйэ күүстээҕэр, Этэҥҥэ эргиллиэ биэбэйиҥ Эллэй
4 даҕааһын #
Элбэх сэрииһиттээх, үчүгэйдик сэбилэммит өстөөҕү кыайар кыахтаах (хол., аармыйа)
Нууччалыы Многочисленный, хорошо вооруженный, мощный; хорошо укрепленный, защищенный (напр., армия)
Күтүр үрэх Күрүлгэнин курдук Күүстээх сэриилэр Күөттэспитинэн бардылар.
Өксөкүлээх ӨлөксөйНьуукка туой дьоҥҥо кэпсиир үһү... Бу илин диэкиттэн сүрдээх улахан күүстээх үрүҥнэр иһэллэр, кыһыллар бары дойду үрдүнэн кыайтаран эрэллэр диэн. С. Ефремов Кара-Кул хонуутун ортотунан генерал саамай күүстээх окуопатын туһунан Абдуркулла этэрээтэ туһаайан турар Эрилик Эристиин
5 даҕааһын #
Киһи сэниэтин эһэр, илиһиннэрэр, олус тэтимнээх (үксүн үлэ туһунан)
Нууччалыы Требующий больших затрат энергии, тяжелый, изнурительный (труд). [Борокуот аал] Ыраах айан диэн ылларбата, Уһун айан диэн утаабата, Күүстээх айан диэн мөлтүөбэтэ
Күүстээх үлэ көхтөөх тэтимиттэн сир титириир, салгын хамсыыр. И. Данилов Күүстээх үлэттэн кэрэ иэйии, Эппэр-сииммэр доруобай сылаа баар С. Тимофеев
6 даҕааһын #
Дьайыытынан, кэриҥинэн улахан, кыайыылаах-хотуулаах
Нууччалыы Значительный, действенный (по величине, степени), сильный
Күүстээх сүүрүк. Күүстээх саҥа. Хоту диэкиттэн сүр күүстээх холорук аара түбэһэ түспүт бугулларын барытын ыһан кэллэ. Амма Аччыгыйа Эмискэ, алҕас, ис сүрэхтэн туттуллубут тыл сороҕор оннук күүстээх буолар. Н. Заболоцкай
Өссө холобурдар (7)
Ханнык күүстээх этиҥ тыаһа, туох ама тэҥнэһиэй, бу тыаска! Т. Сметанин Дириҥ, иэйиилээх (киһи иэйиитин, сөҕүүтүн-махтайыытын туһунан). Θ Большой, сильный, сопровождаемый глубокими переживаниями (о чувствах, впечатлениях). [Сережа] тугу барытын баһыйар күүстээх тапталы күүтэрэ.
Н. ЛугиновТаптал күүстээх дьалхааннарын Мин эдэр сааспар билбитим. П. Тобуруокап Төрөөбүт дойду таптала күүстээх даҕаны! Ахтылҕана уохтаах даҕаны! Т. Сметанин Түргэнник дьайар, сотору кэминэн биллэр түмүктээх (хол., эмп). Θ Сильнодействующий, эффективный, быстродействующий (напр., лекарство). Мин улааттахпына, саамай-саамай улахан дуоктар буолуом, эйиэхэ бороһуок биэриэм... саамай күүстээх, саамайдааҕар саамай бороһуогу. Эн оччоҕо хаамар, сүүрэр, үҥкүүлүүр буолуоҕуҥ. Амма Аччыгыйа "Тыый, доҕоор, итинтикэҥ дьаат эбээт, алдьархай күүстээх," - диэтэ Николай Артемьевич. П. Егоров Ынаҕы раздойдуур уонна сиэмэлиир саҕана күүстээх, үчүгэй иҥэмтэлээх, хаачыстыбалаах аһылыктарынан аһаталлар. Ыанньыксыт с
7 даҕааһын #
Кытаанах, булгуруйбат, тулуурдаах, (үксүн санаа туһунан)
Нууччалыы Обладающий твердой сильной волей, стойкий, сильный духом. [Михаил:] Сибилигин саа да уоһугар турдарбын, мин санаам күүстээх, мин итэҕэлим кытаанах!
Киһи төһөнөн өйдөөх да, соччонон кэрэ дууһалаах, күүстээх санаалаах, соччонон үлэ араас көрүҥэр барытыгар дьоҕурдаах буолар ХС
8 даҕааһын #
Бастыҥ, чулуу, кыахтаах
Нууччалыы Выделяющийся своими способностями, талантливый, сильный
"Эн чахчы күүстээх теоретик эбиккин!" - Сеня киһитин өссө эбии тэптэрэн биэрэр.
Н. ЛугиновБиһиги оскуола оҕолорун нуучча тылыгар күүстээхтэр диэн этэр буолаллара. П. Аввакумов Ансаамбыл бырагырааматыгар эбэн Саха музыкальнай тийээтирин күүстээх солистарын А. Е. Ильинаны уонна И. П. Степановы киллэрдибит ХС
9 аат тыл #
суолт. Күүһүнэн холоонннооҕо суох киһи, бухатыыр
Нууччалыы Обладающий недюжинной силой, силач