ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

көрүү

аат тыл

Нууччалыы вид; рассмотрение

English view(ing), consideration

Ис хоһооно · 14

1 аат тыл #

Нууччалыы вид; рассмотрение

English view(ing), consideration

  • киинэ көрүүтэ
    просмотр киноmovie viewing

2 аат тыл #

Нууччалыы надзор; забота; уход

English supervision, care, husbandry

  • сүөһүнү көрүү
    животноводствоlivestock husbandry
  • сүөһү көрүүтэ
    животноводствоlivestock husbandry

3 аат тыл #

Нууччалыы обсуждение

English discussion

  • мунньахха боппуруоһу көрүү
    разбор темы на собранииa discussion of the topic at the meeting

4 аат тыл #

Нууччалыы комп. вид

English comp. view

5 аат тыл #

Хараҕы ким, туох эмэ диэки туһаайыы; хараххынан кими, тугу эмэ одуулааһын

Нууччалыы Взгляд. Кини кими барытын биир көрсүө көрүүтүнэн кутун-сүрүн тутара. Суорун Омоллоон. Килбиктик көрбүтэ Эдэр кыыс көрүүтэ. Эллэй. Миигин көрө түспүтүҥ Абылыыр көрүүгүнэн. И. Эртюков

6 аат тыл #

Тугу эмэ кытта көрөн билсиһии

Нууччалыы Просмотр, обозрение, зрительное восприятие

  • Кинигэ ааҕыы, тыйаатырга сылдьыы, киинэ көрүү билиҥҥи киһи олоҕун сүнньэ буоллулар.
    Н. Лугинов
  • Көрүүгэ турбут иһит этэ.
    А. Сыромятникова
  • Күн аайы сонун сири-уоту көрүү, куруук айылҕа ортотугар сылдьыы -- киһини угуйар, умсугутар күүстээх
    Тумарча

7 аат тыл #

Кыайыылааҕы быһаарарга аналлаах күрэхтэһии

Нууччалыы Смотр,смотр-конкурс (напр., коллективов художественной самодеятельности)

  • Бүтүн Арассыыйатааҕы көрүү түмүктүүр кэнсиэрин бырагыраамата лауреаттар уонна дипломаннар нүөмэрдэриттэн сүүмэрдэммитэ. АҮ. Көрүү усулуобуйата толоруллубатаҕын быһыытынан бастакы уонна иккис миэстэлэр кимиэхэ да анамматылар
    Кыым

8 аат тыл #

Ким, туох эмэ туругун бэрэбиэркэлээһин

Нууччалыы Осмотр, проверка (напр., состояния здоровья)

  • Уолаттар медицинскэй көрүүнү бараллар. СГПТ. Бары тэрилтэлэргэ баар транспортнай сириэстибэлэри уочараттаах техническэй көрүү ыытыллар
    Кыым

9 аат тыл #

Дьүүлүнэн быһаарыы

Нууччалыы Разбирательство, рассмотрение, обсуждение

  • Мунньахха боппуруоһу көрүү.
  • Баһылай Киппээнэби сэбиэт көрүүтүгэр биэрдилэр.
    П. Ойуунускай
  • Түргэнник суут көрүүтүгэр биэриэххэ
    М. Попов

10 аат тыл #

Киһи туох эмэ туһунан өйдөбүлэ, санаата

Нууччалыы Взгляд, мнение, точка зрения, позиция

  • Остуоруйаларынан норуот бэйэтин дириҥ философиятын, эстетическэй көрүүтүн этэр.
    Саха фольк
  • Туруук таас хайа иччитин уобараһыгар эбээннэр былыргы көрүүлэрэ тыктарыллан көрдөрүллэр. Эвен. фольк

11 аат тыл #

Аһатан-сиэтэн харайыы; дьаһайыы, бэрийии

Нууччалыы Попечение, забота о ком-чем-л.; присмотр, уход

  • Оҕону көрүү.
  • Ынах көрүүтүн биригээдэтэ диэн тэрилиннэ.
    Күндэ
  • Кыра оҕолоругар патронажнай көрүү олохтонор
    АНТ ДьҮС
Өссө холобурдар (2)
  • Дьиэ түбүгүн толоруу, дьиэҕэ бэрээдэги тутуу. Θ Выполнение домашних хлопот, забот; уход за порядком в доме. Дьиэ ис көрүүтүттэн, ас астаныытыттан быыһаныа этилэр.
    Күндэ
  • Дьиэ көрүүтэ диэн туох кэлиэй? Аны барыта - элэктэриичэстибэ, бэлэм ититии
    И. Федосеев

12 аат тыл #

итэҕ. Ойуун туох буолуохтааҕын эбэтэр ким туохтан ыалдьыбытын, өлбүтүн билиитэ

Нууччалыы Видение, провидение, ясновидение в состоянии транса (о шамана)

  • "Сүгүн олорумаары гыннахпыт буолуо", - диэн кутура былаан көрүүтүн кэпсээтэ.
    Эрилик Эристиин
  • Ойуун бэйэтин көрүүтүн чиҥэтэн мөккүөр туруорда. "Чолбон". Ойуун ынырык көрүүтүнэн холбоһорго анаммыт Халерхаа кыысчаан уонна Ханидуо уолчаан дьылҕалара олус уустук, эриирдээх-мускуурдаах буолан тахсыбыта
    Кыым

13 этии #

Көрүүгэ киирбит кэпс. - улаханнык ыалдьан, кыаммат буолан, атын киһи көрөр-харайар буолбут Ньукулай оҕонньор көрүүгэ киирбитэ нэдиэлэ буолбут.

Нууччалыы Быть, находиться на руках у кого-л. (о тяжелобольном)

Этиилэр

Көрүү көрөр көр көр I

  • Эмээхсинэ итэҕэйбэккэ, икки ойууну хардарыта кыырдаран, көрүү көрдөрбүтэ.
    Болот Боотур
  • Хайа хоту тэллэҕэр түһэн баран, дьиэ туттан хас да хоноллор. Элчээни удаҕан дьахтара инники төлкөтүн туһунан көрүү көрөр. Саха сэһ. 1977.

Көрүүтүн көр көр көр I

  • Бэйикэй! Көрүүлэрин көрөрүм буолуо. Түөкүттэри ситистэрбин үчүгэй этэ.
    А. Софронов

Харах көрүүтүгэр көр харах

  • Аарыма хочуол харах көрүүтүгэр да быдан эрэбил, халыҥ-киппэ көрүҥнэнэн истэ.
    У. Нуолур
  • Үөһээҥҥи этээс көрүдүөрүн уһуга холлорооннонон бара турар. Ити, харах көрүүтүгэр чугас эрээри, Сиэҥкэҕэ ыраах сир. Кустук

14 этии #

Нууччалыы Врачебный обход

  • Кэрийэн көрүү эмп. - быраас балыыһаҕа балааталарынан сылдьан ыарыһахтар туруктарын бэрэбиэркэлээһинэ Сарсыардааҥҥы кэрийэн көрүүгэ быраастар кини балаататыгар киирбэтилэр.
    Н. Якутскай
  • Кэтээн көрүү - туох эмэ хайдах буоларын, уһун кэм устата, кэтэбил оҥорон, анаан үөрэтии, чинчийии. Θ Внимательное, долгое изучение, исследование чего-л., наблюдение за чем-л. Оччотооҕу киһи айылҕаны кэтээн көрүүлэрэ кыраҕытын, мындырын сөҕөн кэбиһэҕин. Эрчимэн. Араас установкаларынан ыытыллар кэтээн көрүүлэр.
    В. Яковлев
  • Намтата көрүү - тугу эмэ дьиҥнээҕинээҕэр соруйан тиийбэт гына сыаналааһын. Θ Принизить, сознательно умалить значение кого-чего-л. Ааспыттар, быһыыта, ол күннэр: Аһара кыраттан үөрүүлэр, Аһара түһүүлээх үөҕүүлэр, Аһара омуннаах сөҕүүлэр, Аһара намтата көрүүлэр...
    С. Тарасов
Өссө холобурдар (10)
  • Оҕо көрүүтэ - дьиэҕэ-уокка оҕону харайыы, иитии. Θ Уход за ребенком, воспитание ребенка (дома). Ити оҕо көрүүтэ икки, дьиэ ис тэрээһинэ, ас астаныыта икки баар. Сити иккиттэн босхолоноро буоллар, дьахтар көстө-биллэ көҥүллэниэ этэ.
    Күндэ
  • Оҥорон көрүү - өйгө ыралааһын, санааҕа бу баар курдук ойуулааһын. Θ Мысленное представление, созданное воображением; фантазия (творческая). Сэргэлээхтэн эйиэхэ наар ыра, оҥорон көрүү көмөтүнэн олох дьиҥ баарыттан адьас атыннык киэркэйэн көстөрө.
    Н. Лугинов
  • Экэниэмикэ ханнык эрэ "кириисиһин" туһунан холуннарыылаах өйтөн оҥорон көрүүлэрин ылар буоллахха, олору олох бэйэтэ киэр илгэр. "Кыым". Өтө көрүү - инники буолуохтааҕы билии, чуолкайдык өйдөөһүн. Θ Предвидение; прозорливость, проницательность. Бу улууканнаах өтө көрүү -- ордук чуолаан биһиги дойдубутугар олоххо киирбитэ. "Кыым". Баартыйа ситиитэ-хотуута, ырааҕы өтө көрүүтэ -- кинини тула норуот маассатын өссө ордук ыга түмнүлэр.
    Л. Брежнев
  • Санаан көрүү - оҥорон көрүү диэн курдук. Фиолетовай эпэлсиини, кутуругун төбөтүгэр турар куосканы -- биһиги өйбүтүгэр көрөрбүтүн ким да мэһэйдээбэт. [Бу барыта] санаан көрүү буолан тахсар. ДИМ. Поэт субу баар курдук санаан көрүүтэ, ол кини дьоҕура буолар.
    ХС
  • Сүөһү көрүүтэ - сүөһүнү аһатыы, харайыы. Θ Уход за скотом. Сүөһү көрүүтүгэр, түптэҕэ, окко даҕаны эмээхсиниҥ Марыына, оҕолоруҥ көмөлөһүөхтэрэ.
    Н. Заболоцкай
  • Олохтоох эмчиттэр бобусталлар да, саҥа тэриллибит сопхуоска үлэлээн, сүөһү көрүүтүгэр кыһанан, дьону көтөҕөн, көҕүлээн испитэ баара.
    Н. Габышев
  • Сэрэйэн көрүү - туох буоларын барыллаан сабаҕалааһын, тойоннооһун. Θ Предположение. Сэрэйэн көрүүгэ олоҕуран үлэлиир сатаммат. Тургутан көрүү - кими эмэ тугу эмэ гынарга төһө кыахтааҕын, кыаҕа суоҕун, сөптөөҕүн, сөбө суоҕун бэрэбиэркэлээһин. Θ Испытание, проверка кого-л. на что-л. (напр., на компетентность). Сэбиэскэй норуот кэлэр да өттүгэр хаттаан тургутан көрүүгэ түбэһиэн сөптөөҕүн биһиги хаһан да умнуо суохтаахпыт.
    Л. Брежнев
  • Тэҥнээн көрүү - туохтары эмэ холуу тутан атылыыларын, уратыларын быһаарыы. Θ Сопоставление для установления сходства или различия. Теоретическай чааһа, ордук үөрэтии икки систиэмэтин тэҥнээн көрүү, үрдүк таһымнаахтык суруллубутун бэлиэтээбитэ.
    Н. Лугинов
  • Сороҕор билигин баар араас харамайдар оҥоһууларын тэҥнээн көрүү көмөлөһөр. ББЕ З. Үрдүттэн көрүү - тугу эмэ ис дьиҥэр иҥэн-тоҥон киирбэккэ, тус уратытын араарбакка, көтүмэхтик сыаналааһын. Θ Поверхностная, оценка кого-чего-л. Ити алҕас устудьуоннары биирдиилээн билбэт буолууттан, барыларын биир хааһахха хаалаан, биир арсыынынан мээрэйдээн, үрдүттэн көрүү түмүгэр тахсар.
    Н. Лугинов
  • Холонон көрүү - тугу эмэ оҥорорго, ситиһэргэ, олоххо киллэрэргэ сорунуу. Θ Попытка осуществить что-л., добиться чего-л. практического. Эдэр ыччаты ускуустуба кыһатыгар иитэн-үөрэтэн таһаарыыга холонон көрүү - бу улахан кэрэхсэбиллээх уонна кэскиллээх саҕалааһын. АҮ. Ыараҥнатан көрүү - тугу эмэ үчүгэйин-куһаҕанын бары өттүнэн ырытан сыаналааһын. Θ Всестороннее обдумывание, взвешивание, оценка чего-л. Кэлбитэ икки ыйа туолуута үгүстүк толкуйдааһын, бары өттүнэн ыараҥнатан көрүү кэнниттэн, кини чахчы кытаанах быһаарыыны ылынан, дириэктэр хоһугар көтөн түспүтэ. Н. Лугинов

«К» буукуба