ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сүөм

аат тыл

Нууччалыы дюйм

English inch

Ис хоһооно · 4

1 аат тыл #

Нууччалыы дюйм

English inch

  • сүөм түс
    пасть духом, упасть на вершокto lose heart

2 аат тыл #

Уста кээмэйэ: киһи тарбаҕын атыччы баттаан ууннары туттаҕына, эрбэҕин төбөтүттэн сөмүйэтин төбөтүгэр диэри ырааҕа

Нууччалыы Мера длины: пядь (расстояние между концами растянутых большого и указательного пальцев)

  • Куонаан биир сүөм кэтит хаарыс солко курунан хара билиис болтуону бобо курданан кэбиспит.
    Н. Неустроев
  • [Арҕаҕы] үрдүнэн тобуларга диэн буолла. Сүөм кэриҥэ сири охсубутум кэннэ көҥдөй буолла.
    Далан
  • "Атыннык, атыннык!" – диэн хаһыытыы түһээт, кинээс оронун таҥаһын муннуктан биир сүөм сыҕарытан биэрдэ, онтон эмиэ чугаһата аста.
    Л. Толстой
Өссө холобурдар (1)
  • Тэҥн. харыс, суор холото

3 этии #

Нууччалыы Упасть духом, сильно огорчиться, расстроиться (букв. понизиться на пядь)

Этиилэр

Сүөм түс (намтаа)

туохтан эмэ улаханнык туоххаһый, санааҕын түһэр Олохтоохтортон аан аһааччы көстүбэтэ: бары эбэлэрин аһыйан, хомойон-курутуйан, сүөм түспүттэр.

  • Эмээхсин сүөм намтаан олордоҕуна уола бултаан кэлбит.
    А. Сыромятникова
  • Оттон баччааҥҥа диэри тугу да билбэтэх Нааста кыыс сүөм намтаан, кулук-халык буолла.
    С. Федотов
Өссө холобурдар (1)
  • [Уһун Уйбаан] сирэйэ-хараҕа салбаҕыран, сүөм түһэн, моонньоох-баһын киритэн сир диэки умса көрөн олордо.
    ХС

Сүөм үрдээ

санааҥ көтөҕүллэн улаханнык эрдийэн кэл.

Воспрянуть духом (букв. повыситься на пядь).

  • Ити айылааҕы куттаан ыыппыт киһи, кини билигин бэйэтин хараҕар сүөм үрдээн кэллэ.
    Н. Заболоцкай

Арыт үөрэн, Сүөм үрдээн, Күлүмүрдээн

Оо, доҕорум барахсан, Олус да кэрэҕин.

  • Түһүлгэҕэ т. Бу түгэҥҥэ кини бэйэтиттэн бэйэтэ сүөм үрдээн, өй-санаа өссө үөһээ кэрдииһин дабайар, дьиҥнээх саҥалыы хараахтардаммытын көрдөрөр.
    Н. Тобуроков
  • Тэҥн. харыс хаал

4 этии #

Нууччалыы Расстояние между расставленными большим и согнутым указательным пальцами (около тринадцати сантиметров)

Этиилэр

Муҥур сүөм

эрбэҕи көнөтүк, оттон сөмүйэни ортоку сүһүөҕүнэн токутан баран, атыччы туттуллубут кээмэй (уон үс сэнтимиэтир кэриҥэ) Сүөм ордуга муҥур сүөм туоралаах түннүк.

  • Ср. алт. сөөм, тат. сөям, уйг. сүйэм, ДТС сойэм, монг. сөөм, тув. сөөм, бур. һөөм, эвенк. сум ‘пядь’

«С» буукуба