ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

айгыһын

туохтуур

Нууччалыы двигаться очень медленно, без суеты, спокойно; быть медлительным

Ис хоһооно · 6

1 туохтуур #

Туохха да тиэтэйбэккэ, аралдьыйбакка уонна түбүгүрбэккэ бытааннык, холкутук хамнан (хол., хомун, айаннаа, аһаа-сиэ)

Нууччалыы Двигаться очень медленно, без суеты, спокойно; быть медлительным

  • Эмээхсин дьиэтин диэки сэниэтэ суохтук хааман айгыста турда.
    М. Доҕордуурап
  • - Чэ, чэ, ээх айгыстыма. - Һай-һай, - диэн Витя тиэтэттэ. Ынах онно ымыттыбата, хонуу отун ахсарбатахтык “тур-тар” тардан көрдө, онтон дьэ аргыый хааман айгыһынна.
    Н. Заболоцкай
  • Аа-дьуо таҥнан айгыһынна, Оргууй ахан оҥостон нусхайда
    Өксөкүлээх Өлөксөй
Өссө холобурдар (1)
  • Онтон-мантан тардыллан, бүтэн биэрбэккэ, уһаа-тэний, барыах буоллар барыма. Θ Мешкать, медлить, задерживаться, долго собираться. Бүөтүр от тиэйэ барыахтааҕа да, кини киһи айгыстан, онтун-мантын булумуна, хачымахтанан баран, дьэ тэринэн аттаммыта
    Н. Якутскай

2 туохтуур #

Улаатымсыйан, дархаһыйан, соруйан күүттэрэрдии бытаар

Нууччалыы Быть медлительным, церемонным; демонстративно мешкать, медлить, заставлять ждать себя

  • Атыыһыт, өр соҕус көһүттэрэн баран, утуйар хоһуттан айгыстан тахсар.
    Н. Якутскай
  • Били куораттан тахсан иһэр диэн өртөн сураҕырбыт, кэтэһиннэрбит ыспыраанньык тойон бэйэтинэн бу айгыстан тиийэн кэлбитэ
    Н. Заболоцкай

3 туохтуур #

Төттөрү-таары элбэхтик кэл-бар, тиэһин (үксүгэр элбэх киһи кэлиитин-барыытын, былыргы обуос, көтөл айанын этэргэ)

Нууччалыы Часто ходить, ездить (обычно толпой или громоздким обозом)

  • Атахтаах айгыстыбыт, тиҥилэхтээх тибилийбит.
    П. Ойуунускай
  • Тимир иҥэһэлээхтэр тиэстибиттэр, алтан иҥэһэлээхтэр айгыстыбыттар - омук-омуктан, улуус-улуустан бары мустубуттар.
    Саха фольк
  • Хас да сыл сырдык эрэллээх бу дьиэҕэ айгыстан тиэстибитэ.
    Н. Габышев
Өссө холобурдар (1)
  • Адаар эт тиэйиилээх, Арыы-сүөгэй кэлгиэлээх, Айгыстар сүүнэ обуоһу Аллаҥҥа анаатылар
    С. Васильев

4 туохтуур #

Киэҥ сиринэн тайаан сириэдийэн, ньир-бааччы, дьоһуннук олохсуй

Нууччалыы Обосноваться солидно, крепко; иметь крепкое хозяйство, пускать глубокие корни. [Сынаҕы баай] бүгүн мин суон сурахпын сууйаары Ол алта маҥан туос ураһанан Айгыстан түһэн олорор

  • Быр курдук, маанытык, дьиҥ куораттыы айгыстан ахан олорор ыал эбит
    Н. Габышев
  • Оҥостон, аҥнан-бохтон тугу эрэ оҥор. Θ Заниматься каким-л. солидным делом; делать что-л. с предварительно подготовившись. Мин сир солоон айгыстыбатах киһибин.
    М. Доҕордуурап
  • Аан-дархан алгыһы Алҕанаары айгыһынным.
    А. Софронов
Өссө холобурдар (1)
  • Мин эмиэ дьахтар буолан, оҕо төрөтөн сылдьыбытым, бу эн курдук айгыстыбат этим
    Эрилик Эристиин

5 туохтуур #

Дьоһуннук, дэлэгэйдик нэлэһий (улуу өрүстэр, күөллэр, алаастар, аартыктар тустарынан)

Нууччалыы Раскинуться, простираться широко (о больших водоемах, трактовых дорогах)

  • Арҕаа диэки өттүн одуулаан турдахпына - Аҕыс үөстээх Араат байҕаллаах эбит, Аҕыс күннүк сиртэн Аарыгыра-айдаара, айгыста турар эбит. Ньургун Боотур. Мин үйэм улуу хорук тымырдара буолан, Айгысталлар аараан аартыктар.
    С. Данилов
  • Күн ыраас уутун сүүрүккэ биэрэн Айгыста сытар эбэбит Лена.
    И. Чаҕылҕан
  • Оһуор-дьарҕаа ойуу сапта Айгысталлар, ону тэлгэнэ, Аҥаат-муҥаат алаастар
    И. Эртюков

6 туохтуур #

Дьоһуннанан, оҥостон, сорунан айаннаа, кэл-бар

Нууччалыы Серьезно подготовившись, ехать, идти куда-л. со специальной целью

  • Эмиэ хайа тойоммут айгыстан, аарыгыран кэллэҕэй? - дии-дии Андриан түннүгүнэн көөртө, Никифоров кинээс уолунуун кэлбиттэр.
    М. Доҕордуурап
  • Туора улуус биллэр баайа үөрэхтээх уолунуун айгыстан кэлэннэр көмүһү ыйыттардылар.
    И. Гоголев
  • Күһүн от үлэтэ бүппүтүн кэннэ, бото болдьох туолан, Төҥкө уолунаан Таакалаахха иккиһин айгыстан кэлэллэр
    Р. Кулаковскай

«А» буукуба