Перевод с якутского
атырдьах
аат тыл
Нууччалыы сельскохозяйственное орудие для метания и укладки сена в копны, вилы
English pitchfork
1 аат тыл #
Оту кэбиһэргэ, бугуллуурга аналлаах туттар тэрил (хаппыт титириктэн нарыланан оҥоһуллубут укка оту батары анньар уһуктаах өттүгэр 30-ча см уһуннаах, ачаах курдук салааны (чохойу), сигэнэн баайан, олордуллар)
Нууччалыы Сельскохозяйственное орудие для метания и укладки сена в копны, вилы (изготовляются из сухой лиственницы: к острому концу древка накладывается и завязывается в виде параллельного рога тальниковыми ремешками примерно 30 см вспомогательная остроконечная ветка)
Дьөгүөрдээн атырдьаҕы туора тутан, илиитинэн баттыалаан чиҥэтэ-чиҥэтэ, уонча бугулу бугуллаата. Амма Аччыгыйа Урууп быраата, биир уолан киһи Сэмэн, дьиэ ааныгар олорон, хараҕар даҕайан көрө-көрө, атырдьах сигэлиир.
КүндэСытыы үөрбэ атырдьаҕынан бугулу анньан ылаҕын Т. Сметанин
2 этии #
Нууччалыы Рассориться навечно; расстаться навсегда, (у древних якутов был такой обычай: два брата или друга, поссорившись брали вилообразную палку или ветвистую траву и, разорвав на две части, уходили в разные стороны, даже не оглядываясь
Этиилэр
Атырдьах салаатын курдук араҕыс көр атырдьах маһыныы араҕыс
Оччоҕо ол аата, атырдьах салаатын курдук арахсар буоллахпыт дии. С. Ефремов
Атырдьах маһын курдук араҕыс көр атырдьах маһыныы араҕыс
Хата күнү-дьылы тутума, таах сыгааннаан тылласпат, баттыыр буоллаххына баттаа, оттон суох буоллаҕына суох - атырдьах маһын курдук арахсабыт. Суорун Омоллоон
3 этии #
Атырдьах ыйа - халандаарынан ахсыс ый, сайын бүтэһик ыйа: от ыйын кэнниттэн кэлэр
Нууччалыы Август. Атырдьах ыйын ыраас күннэрэ турбуттара. Н. Заболоцкай. 1914 сыллаахха атырдьах ыйыгар аан дойду бастакы сэриитэ саҕаланар. П. Филиппов. Куруорт үс сезоҥҥа эмтиир - бэс, от, атырдьах ыйдарыгар. И. Данилов. Кыдама атырдьах - кэбиһиллэр от үрдээбитин кэннэ, түстэнэрин саҕана туттуллар уһун атырдьах. Длинные вилы, которыми метут и завершают верхнюю часть стога. Ааныска балтараа саһааннаах кыдама атырдьаҕы ньилбэгэр биллэҕэн туруораат, ньүрүс гынан, бугул аҥаардыыта оту өрүтэ эһэн биэрэ турбут. Амма Аччыгыйа. Ортолуур атырдьах - кэбиһиллэр от аҥаара буолбутун кэннэ туттуллар орто кээмэйдээх атырдьах. Вилы, которыми метут верхнюю половину стога. Оппут үрдээн эрэр, онон ортолуур атырдьаҕынан кэбиһэн бардыбыт. Тимир атырдьах - мас уктаах, үс эбэтэр түөрт салаалаах тимир атырдьах. Железные вилы с деревянной рукояткой. От таһыгар үс тимир атырдьах сиргэ батары анньыллан турар. Быыкаа ампаар аанын чанчыгар саха билбэтэх сэбэ-сэбиргэлэ чуоҕуспут: тимир кытыылаах мас лаппаакы, түөрт тимир үөлэрдээх атырдьах, онтон долбуурга буор көһүйэлэр эгэлгэлэрэ кэккэлээбиттэр. Л. Попов. Тюрк. адыр, азыр, айыр