ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

ити

туоһулааччы, солбуйар аат, тыл, аат тыл

Нууччалыы этот

English this, these

Ис хоһооно · 5
I

1 аат тыл #

ый. солб. аат

  • "Ити оҕо Никита диэн. Кини аҕата ол олорор," – диэтэ Василий Тимофеев, кэтэҕэриин орон диэки ыйа-ыйа.
    Амма Аччыгыйа
  • Ити куорап кэннигэр арбуһу баттаабакка, кыбыллан олоруҥ!
    Эрилик Эристиин
  • Ити тыраахтар өйүүн бу чараҥҥа сиэйэлкэнэн бурдук ыһа кэлиэхтээх.
    М. Доҕордуурап
Өссө холобурдар (4)
  • Бүгүн ити сарайга баар бурдук быһар массыынаны көрөн, өссө өрөмүөннүөххэ наада.
    С. Ефремов
  • 2 Тугу, кими эмэ тоһоҕолоон, бэлиэтээн биэрэр. Θ Употребляется для подчеркивания, усиления значения предмета речи. Тоҕо бу курдугуй, киһи тоҥор, оттон чычып-чаап тоҥмот? Манна ханнык күүс баарый? Мин айылҕаттан ити боппуруоһу ыйытыахпын баҕарабын!
    Суорун Омоллоон
  • Хата, ити Иван Степанович баар буолан, сотору тутулуннулар буолбат дуо?
    С. Ефремов
  • Ити кэпсэтиини истэн баран Василий Григорьевич Трофимов бэркиһии санаата
    И. Данилов

2 аат тыл #

Чугас соҕус баар предмети ыйан көрдөрөр (бу диэннээҕэр ырааҕы, ол диэннээҕэр чугаһы)

Нууччалыы Указывает на предмет, находящийся вблизи кого-чего-л. (находящийся дальше, чем бу, но ближе, чем ол)

II

3 #

ыан т

Өссө холобурдар (3)
  • Саҥарааччы ыйытыыны этэн, ыйан чопчулаан бэлиэтиирин көрдөрөр. Θ Выражает субъективное подчеркивание, усиление вопроса. Ити тоҕо мунаардаҕай?
    А. Федоров
  • Тыый, баачыкаа, ити туох диэн ыйыттаҥый?
    А. Софронов
  • Киммитий, доҕоор, ити?
    В. Яковлев

4 #

Саҥарааччы этиллэр санааны ыйан, чопчулаан бэлиэтиирин көрдөрөр

Нууччалыы Выражает субъективное подчеркивание высказываемой мысли путем указания (это)

5 #

уур сэрэйэр киэбин кытта туттуллан, саҥарааччы быһааран, түмүктээн этиитин күүһүрдэр, көрдөрөр (ити аата)

Нууччалыы С глаголами предположительного наклонения усиливает и выражает пояснение, заключение говорящего (значит)

  • Аҕыалай обургу, ити, уу баһа бардаҕа.
    П. Ойуунускай
  • Ити, соҕуруу бассабыык этэрээтин кытта сибээскэ бардахтара дии
    С. Ефремов
  • Саҥарааччы түмүктээһиннээх санаатын, түмүгүн күүһүрдэр, көрдөрөр (бу). Θ Выражает заключительную мысль, вывод говорящего (вот и). Көр, учуутал көһүннэҕэ ити.
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (2)
  • Сэһэргэһии аһылыннаҕа ити.
    Амма Аччыгыйа
  • Иккис эрэннэриитин кэстэҕэ ити!
    В. Яковлев

«И» буукуба