ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

кытары

кэнники тыл, туохтуур

Нууччалыы вместе с, совместно с

English with

Ис хоһооно · 12
I

1 туохтуур #

дьөһ. (туохт. уонна таһ. түһүгү кытта тут-лар)

  • Сеня икки күн устата уруккутун өссө чиҥэтэн лигиччи ааҕан баран, атын группалары кытары туттарса барда.
    Н. Лугинов
  • [Кэтириис:] Ол оннук үөрэхтээх дьахтар, ама, биһигини кытары олорбот да баҕайыта ини
    С. Ефремов
  • Арыаллааһын суолтата дэгэттэнэр. Θ Имеет оттенок значения совместности или сопровождения кого-чего-л. Ньукулаас дэлби иирсэн хаалбыт илимин, иҥнибит аҕыйах бытархай балыгын кытары суулуу тутан, тыытыгар бырахпыта.
    С. Никифоров
Өссө холобурдар (2)
  • Куукалкатын кытары Валя дьүөгэм киирдэ, Киниэхэ мин дьоһуннаан Кэпсээн биэрдим барытын.
    Т. Сметанин
  • Бэйэҕин кытары Аҕалыаҥ, Биһиэхэ Эн үрдүк үөрүүнү
    А. Абаҕыыныскай

2 туохтуур #

Хайааһын кими, тугу эмэ кытта бииргэ оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении предмета или лица, принимающего совместное с кем-чем-л. участие в данном действии (с)

3 туохтуур #

Хардарыта оҥоһуллар хайааһыҥҥа кыттыһар кими, тугу эмэ бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении предмета или лица, участвующего во взаимном, обоюдном действии (с, вместе с)

  • Мөккүс дириҥ санаалаахтык Доҕор дьонноргун кытары, Мөккүс хоһууннук, тыйыстык Өстөөхтөргүн кытары.
    С. Данилов
  • Эн хаһан даҕаны миигин кытары истиҥник кэпсэппэт этиҥ.
    С. Ефремов
  • Онтон Манчаары диэки санаалаахтар, баай баттыгаһын өйдөөччүлэр кинини кытары кэпсэтэр, сибээстэһэр, сүбэлэһэр буолбуттар
    МНН
Өссө холобурдар (4)
  • Быһаарар суолта дэгэттэнэр. Θ Имеет оттенок определительного значения. Маассаны кытары сибээһи күүһүрдүөххэ.
  • Талааннаах педагог оҕону, дьону кытары ханнык да үлэттэн чаҕыйан турбат, салҕар диэни билбэт
    ЧКС ЫаЫЫ
  • Хайааһын туһуламмыт предметин бэлиэтиир дэгэттэнэр. Θ Имеет оттенок значения направленности действия на объект. [Преподаватель сочуоту туруоран кэбиһэр] үксүгэр наһаа "настырнай" устудьуону кытары түргэнник арахса охсор баҕаттан.
    Н. Лугинов
  • Уолан киһи, оҕо сааһа ааһан, уҥуоҕа кытаатан, хаана-сиинэ кэйэн, сул тиити кытары туста оонньуур буолбут
    Н. Павлов

4 туохтуур #

Хайааһыны оҥорууга туһаныллар предмети бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении предмета, с помощью которого осуществляется действие (с, на)

  • Уолбут дириэктэр массыынатын кытары барыста. Оттон куораттыыр оптуобуһу кытары кэлиэхпит буоллаҕа дии.
  • Тэрээккин кытары Тииттэри суораҥҥын, Титииги, ампаары Тэрийдиҥ, оҥордуҥ!
    Эллэй

5 туохтуур #

Хайааһыны арыаллыыр атын хайааһыны, туругу бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении действия, состояния, сопровождающего другое действие (с)

  • Ити тулаайах кыыһым эппит итэҕэлэ Илэ-чахчы кэлиэ диэн, Эрэлбин кытары ийэ дойдум диэки Иэнигийэн иһэбин.
    С. Зверев
  • Өйдүүгүөн, эрэйгин кытары Устубут бэрт элбэх сыллары? Эллэй. Ыркый ырыатын кытары -- Ыраах аартыгы булаары, Хаҥыл буулуур аппынан Хара тыалары тэллэрэн, Хаамыы, сэлии иккинэн Хабылыннаран иһэбин
    С. Данилов

6 туохтуур #

Хайааһын туох эмэ адьас аттыгар эбэтэр сэргэстэһэ оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении близости или смежности предмета к месту совершения действия (с)

  • Киирэр ааны кытары уҥа вахтер остуола, сыһыары кинигэ ыскааба турар.
    Н. Габышев
  • Киирэри кытары утары турар ааҥҥа ким эрэ ньимис гынан эрдэҕинэ, сиирэ-халты харбаан, Арбатскай кэбиниэккэ көтөн түспүтэ
    В. Яковлев

7 туохтуур #

Хайааһын тугу эмэ кытта биир кэмҥэ, тута оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении действия, события, явления, с наступлением которого одновременно совершается другое действие (с). [Дьахтар] саҥа күнү кытары Сарсыныгар эрдэ туран, Биргинэхтээх сайылыгар Хоту тумул аннынан Хобуохайдыы турбута

  • Оҕом, бары от-мас көҕөрүүтэ, манчаары от үүнэн эрдэҕинэ, ону кытары бу тэҥҥэ көһүннэҕэ, онон кини аата Манчаары диэн буоллун
    МНН

8 туохтуур #

Ким, туох эмэ атын предмеккэ ханнык эмэ сыһыаннааҕын бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении предмета, лица, к которому имело какое-то отношение другое лицо или предмет (с)

  • Ганс бэйэтин урут билсибит дьахталларын кытары кинини тэҥнии саныыра.
    Суорун Омоллоон
  • Кыыһы кытары маҥнайгы сыһыаны олохтуурга, төһө сатыыргынан болҕомтону тардардыы, таайтарыылаахтык, имэҥнээхтик көрөҕүн
    Н. Лугинов

9 туохтуур #

Хатыланар ааттары кытта ким, туох эмэ туохха эмэ кубулуйуутун бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы В составе повторяющихся имен указывает на превращение одного предмета в другой (с)

  • Оҥхой курдук алаастар үрдүлэригэр эргэ, сиҥнэн эрэр эбэтэр сиҥнэн бүппүт былыргы өтөхтөр, баҕар сарсын, баҕар өйүүн буору кытары буор буолан, олоччу симэлийиэхтэрэ
    В. Гаврильева

10 туохтуур #

Хайааһын тугу эмэ киллэрэн туран ситэри оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар

Нууччалыы Употребляется при обозначении включенности чего-л. в сферу действия, выражая степень и предел этого действия (включая)

  • Мантан [уу тоҕо охсоруттан] сэрэнэн, тутааччылар өрүс аннын кытары бөҕөргөтөргө күһэллибиттэрэ.
    Суорун Омоллоон
  • Ийэ дойдубут ыҥырар: Чэйиҥ, кэтэ тардыҥ, бары Кынаттаах кыылы кытары Сырсан ситэр хайыһары! Эллэй. Киһи дьоло - оҕотугар. Микиитин оҕолорун дьоллорун туһугар барытын, кыайарын барытын, кыайбатын кытары биэрбитэ
    В. Гаврильева

11 туохтуур #

Ситим тыл суолтатыгар туттуллан, бириэмэ салаа этиини тутаах этиигэ холбуур

Нууччалыы Употребляясь в значении союза, присоединяет придаточное предложение времени к главному (как только)

  • Панас, Оксана уон икки саастаах быраата, эдьиийэ этэрин кытары, хап-сабар дьиэ таһыгар тахсан хаалбыта.
    Суорун Омоллоон
  • Этээччи бүтэрин кытары, Эрчимнээх ураабыт ньиргийдэ.
    Күннүк Уурастыырап
  • Оҕонньордоох эмээхсин бэрт өр сүбэлэһэн, санаа дьулуура, сүрэх баҕата оҥостон, Өлөксөөстөрө уон сааһын туоларын кытары, ыал нэһилиэктэригэр оскуола аһыллыбытыгар үөрэттэрэ биэрбиттэрэ
    А. Бэрияк
II

12 #

эб. Саҥарааччы этэр санаатын күүһүрдэрин көрдөрөр

Нууччалыы Выражает субъективное усиление высказываемой мысли (и, тоже)

  • Оттон Түүлээх: - Бу Наһаары кытары сылдьыспыта, - диир күннээх буоллаҕына, - Бу киһи миэхэ төрүт өстөөх этэ, - диэн этэргэ олоҕун оҥостон, бүгүн кинини кытта тото этиһиэх буолан иһэр.
    Суорун Омоллоон
  • [Туруйаҕа] Хонуу көтөрө бары Хоҥкуйан сүгүрүйэн барбыт, Уу көтөрө кытары Уруйдаан-эҕэрдэлээн турбут.
    С. Васильев
  • Тыатын быыһа кытары Тырымнаабыт, сырдаабыт Таас куорат инитэ - Табаҕалыыр эбэкэм
    С. Тимофеев

«К» буукуба