Перевод с якутского
муҥ
аат тыл, тыл
Нууччалыы предел; граница
English limit, boundary, (by extension) the fullest extent of something
Ис хоһооно · 7
1 аат тыл #
Нууччалыы предел; граница
English limit, boundary, (by extension) the fullest extent of something
муҥ саатар хотя бы на крайний случайat least, as a last resort
2 аат тыл #
Улахан эрэйи, сору көрүү, эрэйдэнии; санаа оонньооһуна, дууһа эрэйдэниитэ
Нууччалыы Сильное физическое или душевное страдание; мука
Герасим аҕабыыт барытын эргитэ санаатаҕына, урукку иирэн ыалдьар муҥа эргийиэх курдуга. Эрилик Эристиин Лаврентий Николаевич буоллаҕына хараҕын симэн, ыарыы муҥун аралдьыта сатаан, наар ахтылҕан хаата, өй-санаа харсыһар түһүлгэтэ буолан сытар. Н. Габышев Тэриэнтэйдээх Балааҕыйа өрүү ыар муҥҥа сылдьыбыт эрэйдээхтэр Л. Попов
3 этии #
Нууччалыы Горемыка о горемике лучшего мнения, чем о себе
Этиилэр
Муҥу көр - туохтан эмэ олус эрэйдэн, эрэйи көр
Страдать, мучиться.
Захаровна ыйы мэлдьи тииһэ ыалдьан, муҥ бөҕөнү көрбүт эбит. Амма Аччыгыйа Бу курдук дьүдьэйэн, аһыыры-таҥнары булбакка, муҥу көрө сылдьыахтааҕар, биһиэхэ оҕо буолуҥ. Эрилик Эристиин
Өссө холобурдар (3)
Муҥу муннунан тыыран - олоххо олус элбэх эрэйдэри көрсөн, кыһалҕаны билэн. Претерпев жизненные невзгоды, пережив много горя. Куһаҕаны түүнэр киһи муҥу муннунан тыырар. Н. Абыйчанин Муҥ хааны кэт (көр) - тугу эмэни гынан улаханнык эрэйдэн, эрэйи көр. Страдать, мучиться, терзаться (пытаясь осуществить что-л.). Били оҕонньор, ону-маны үүттээтэҕэ буолан, муҥ хааны кэтэр. ГНС СТСД Т. Ср др. -тюрк. мыҥ ‘страдание, забота’, муҥ ‘потребность, нужда, забота; тягота; страдание, горе’, буҥ ‘печаль, скорбь, страдание’, тат. моҥ, уйг. муҥ ‘печаль, грусть, уныние’
4 аат тыл #
Туох эмэ муҥутуур кэриҥэ; ким-туох эмэ туох баар кыаҕа, күүһэ (үксүн тард., тут. түһүккэ тут-лар)
Нууччалыы Предел чего-л.; крайняя степень чего-л. (в основном в ф. орудн. п. притяж. склонения). [Эрдэлиир] төбөтүн лыкытта, уоһун ньимиччи тутунна, хараҕын муҥунан көрдө
"Тохто-оҥ! Миигин өйдөөн истиҥ!" - диэн, истэ сатаан баран, бириистэн начаалынньыга күөмэйин муҥунан хаһыытаата. Н. Якутскай Киэһэ күөс муҥунан куобахтарын этин буһаран сиэтилэр ХС
5 этии #
Нууччалыы Во всю прыть, что есть мочи
Муҥ кыраайынан (кыраадыһынан) - төһө кыах баарынан, туох баар күүһүнэн Гоша ойон туран, муҥ кыраайынан хаҥас көстөр иирэлэр диэки тэбиммитэ. Далан Аҕам илин диэкиттэн муҥ кыраайынан көтүтэн кэлэн, тэһиинин күрүө тоһоҕотугар иилэ бырахта.
Н. ЛугиновКини табаларын үүрэр маһынан тырыта кэйэн, муҥ кыраадыстарынан сүүрдэн иһэн, бу күннэргэ туох-туох буолбутун өйдүү сатыы испитэ. Н. Якутскай
Өссө холобурдар (1)
Тэҥн. тыына быстарынан. Ср. монг. муҥ ‘богатый, изобильный’
6 аат тыл #
, эргэр. Биир мөһөөх
Нууччалыы Сто рублей
Иэс хаалбыта өссө аҕыс-тоҕус муҥ. ХС Ср. др. -тюрк. миҥ, биҥ, тюрк. меҥ, минг, мыҥ, муҥ ‘тысяча’
7 #
ыан т., кэпс. Этиллэр санаа муҥутаан, түбэлтэ да курдук буолуон сөп диэн санааһыны көрдөрөр
Нууччалыы Выражает допущения крайней, хоть случайной возможности действия (употр. в условном периоде)
Муҥ, ол туһунан билэр да буоллаххына, олох кэпсээмэ. Муҥ, уон да киһи эбии таҕыстаҕына, мунньуу бүгүн син биир бүппэт. Муҥ, кэлбитин көрдөххүнэ, миэхэ манна биллэрээр ПЭК СЯЯ уур сэрэйэр киэбин кытта туттулуннаҕына, хайааһын буолуон сөбүн сабаҕалааһыны көрдөрөр дэгэттэнэр. Θ Употребляясь с глаголами возможного наклонения, имеет оттенок предположения о возможности действия. Ити өтөҕү көрүөх эрэ, аппыт, муҥ, манна турара буолаарай.
Өссө холобурдар (1)
Оскуолаҕа барыаҕыҥ эрэ, муҥ дириэктэри көрсөөйөбүт ХС