Перевод с якутского
наада
даҕааһын, сыһыат, аат тыл
Нууччалыы потребность, надобность, нужда в ком-чем-л.
English it is necessary, needed
Ис хоһооно · 7
1 аат тыл #
Бэйэҕэ туһалаах, туһа буолар туох эмэ (үксүгэр тард. ф-гар тут-лар)
Нууччалыы Потребность, надобность, нужда в ком-чем-л. (обычно употр. в притяж. ф.)
Ыстапаан, этин таһырдьа таһа сылдьан: "Хор, бургунаспыттан алта буут тахсыыһык ээ, ама наадабын толунаа инибин", - диэн үөрэ санаата. А. Софронов Ньургун сахалыы билбэккэ балачча моһуогурбута да, сотору син наадатын өйдүүр, кэпсэтэр буола үөрэммитэ. Далан [Олох] сыанатын билбэт буоллаххына, кини төһө күндүтүн, эйиэхэ төһө наадатын билбэккин
Н. Лугинов
2 аат тыл #
Тугу эмэ оҥорорго, толорорго ким эмэ чопчу кыһалҕата, түбүгэ-садьыга (үксүгэр тард. ф-гар тут-лар)
Нууччалыы Хлопоты, забота о чем-л. (обычно употр. в притяж. ф.)
Сууппар сарсыарда тоҕустан үскэ дылы олоробун, онтон киэһэ бэйэм наадабар сылдьар буоллаҕым дии. А. Софронов Улуус киинигэр сылдьан ол-бу наадаларбын ситэн бараммын куоракка киирбитим А. Бэрияк
3 аат тыл #
Кимиэхэ, туохха эмэ көмө, эбии күүс, туһа (үксүгэр тард. ф-гар тут-лар)
Нууччалыы Содействие, помощь кому-чему-л. в чем-л., приносящая облегчение (обычно употр. в притяж. ф.)
"Бу аты -- нэһилиэк наадатыгар мииниллиэ", - диэн биир чоккуруос харахтаах хара аты [Сиидэрэп] тутта.
КүндэМанна араас мастырыскыайдар аһыллыахтара, онно уус дьон улахан наада буолуохтара. С. Ефремов [Араманаап:] Киһиҥ хайдаҕынан буолбатах - Киминэн, тугу туһалыыргынан, Киниэхэ наадаҕынан доҕордоһуохтаах Р. Баҕатаайыскай
4 аат тыл #
харыс т. Тахсан киирии (тард. ф-гар тут-лар)
Нууччалыы Нужда, естественная надобность (употр. в притяж. ф.). [Кулун Куллустуур] Таһырдьа ойон тахсан Түүҥҥү наадатын Түбүгүн аһаран, Төттөрү киирэр
ТТИГ КХКК. Онон кыһын таһырдьа наадабар, биитэр тар тооромоһун киллэрэ таҕыстахпына, бастаан кулгаахтарым тоҥоннор "лыс-лыс" гыналлара Р. Кулаковскай
5 аат тыл #
харыс т. Кимиэхэ эмэ таҕылгын ханнарар баҕа, имэҥ (хол., дьахтарга)
Нууччалыы Плотское желание
Кыыс даҕаны, саһарчы көрөн, иҥэ тэтэрэн, быстах наадаҕа быһа харбаан ыларга бэрт кыыс.
П. Ойуунускай[Харытыананы] эр киһи эрэ наадатын толорор айылгы харамайа сылдьарын курдук көрөр
П. Ойуунускай
6 этии #
Нууччалыы Сходить по естественной надобности
Наадаҕар сырыт харыс т. - тахсан чэпчэтинэн киир Сорохтор ол икки ардыгар саҕынньахтарын бүрүнэн утуйа түһэн ыллылар, наадаларыгар сылдьан киирдилэр. Болот Боотур [Ньахсаан ойуун] таһырдьа наадатыгар эрэ иккитэ-хаста тахса сырытта. В. Яковлев Русск. надо
7 #
эб. Кэпсиирэ буолбут туохтуур форматыгар быһаччы сыстан, хайааһын оҥоһуллуохтааҕын, буолара булгуччулааҕын көрдөрөр
Нууччалыы Непосредственно примыкая к глагольным формам, выражает необходимость свершения действия
Үөрэххит дьылын түмүктүөххүтүн наада. Софр. Данилов. Куоракка эрдэ тиийиэххэ наада. А. Федоров Онон уларыппатыҥ, кырдьыгынан этэриҥ наада Н. Павлов