ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

самын

туохтуур

Нууччалыы обрушиться, развалиться от ветхости, старости (о строении). [Чыркый] "чус!" гына ыһыытаан баран көтөн тирк гынан хаалар

Ис хоһооно · 6

1 туохтуур #

эн, алдьанан сууллан, сиҥнэн түс

Нууччалыы Обрушиться, развалиться от ветхости, старости (о строении). [Чыркый] "чус!" гына ыһыытаан баран көтөн тирк гынан хаалар

  • Мантан Барыллыа тойон соһуйан "Сууй!" диэн өрө көтө түспүтүгэр, уйата самнан суугунаан түспүт.
    Саха фольк
  • [Эргэ балаҕан] муннугунан биир холлоҕоһо аһаҕас, үрдэ биир сиринэн самныбыт
    Күндэ
  • Сиҥнэн түспүт курдук олус намыһах, самнайбыт көстүүлээх буол. Θ Быть низеньким, приземистым (о строении). Баай дьиэтэ диэтэххэ, самна сытыйан холоон эбит.
    А. Неустроева
Өссө холобурдар (1)
  • Өйдүүбүн эрэйдээх олохтоох Уйбаанчык үөскээбит уйатын, Муннугар сыһыары хоспохтоох Самныбыт балаҕан кыратын
    Эрилик Эристиин

2 туохтуур #

Туохха эмэ санааҥ күүһүн, куккун-сүргүн баһыйтар, саба баттат

Нууччалыы Быть подавленным кем-чем-л. духовно; находиться в духовном порабощении. [Тыгыннаах Майаҕаттаны] ыраахтан чуҥнаан көрдөхтөрүнэ, уҥуоҕа улахана олус, сүгэн аҕалара да алыс сөҕүмэр, маны көрө-көрө дьулайаллара, самналлара бэрт эбит

  • Саха сэһ. 197

3 туохтуур #

Кыайан утарыласпат, өрүттүбэт буола кыайтар

Нууччалыы Потеряв силу быть сломленным окончательно

  • Санньылхай санаалаах Саха урааҥхай аатыран Саас-үйэ тухарытын Самнан, бүгэн олорбуппут. Нор. ырыаһ. Ыйааһыннаах буруйун Ыы муннуга этитэн, Самнан түспүт Миитэрээс Саҥарыаҕын салынна.
    Р. Баҕатаайыскай
  • Эмээхсин ыгылыйбыт куолаһа, хараастыбыт, самныбыт дьүһүнэ кулубаны ордук кыйахаата. И. Гоголев
  • Кырдьык хайаан да өрөгөйдүөҕэ, сымыйа самныаҕа.
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (3)
  • Кыыллыйбыт фашист самныбыта, Кыайыы күнэ тахсыбыта.
    С. Васильев
  • Кини [Кыайыы] - Кыыһар сата буолан дьааһыйда, Одер уҥуор Самныбыт Берлин үрдүнэн знамя буолан өрө кыырайда
    А. Абаҕыыныскай
  • Охсуһууга кыайтаран өл, өстөөххүттэн өл. Θ Погибать в борьбе, сражении, погибать от рук врага, будучи побеждённым. Мин өллөхпүнэ, сэттэ күннээх түүн улуу буурҕа түһүөҕэ, өстөөхтөрбүт онно өлүөхтэрэ, саастаахтарбыт онно самныахтара
    Г. Угаров

4 туохтуур #

Мөлтөө, урукку курдук күүһэ-кыаҕа суох буол

Нууччалыы Утрачивать былую мощь, становиться менее сильным, менее значительным. [Хара санаалаахтар] Ким эрэ аатырдаҕына, Абаккараллар кинилэр, Ким эрэ самыннаҕына, Сэмээр олус үөрсэллэр

  • И. Гоголев
    И. Гоголев
  • Кэхтэн мөлтөө, ахсаа (хол., дьол-соргу туһунан). Θ Ослабевать, становиться менее ощутимым (напр., о счастье). Саас-үйэ тухары Самныбат саргыланыҥ, Одун хаантан охтубат оҥорууланыҥ.
    П. Ойуунускай
  • Таптал сүрэххитигэр тыыннааҕын тухары эһиги модун күүстээх, самныбат санаалаах буолуоххут.
    С. Данилов
Өссө холобурдар (1)
  • Харыйаан, санаата түһэн, соргута самнан кэллэ
    ХС

5 туохтуур #

Утарааччылар күүстэригэр кыайтаран суулун, уурай (хол., былааһы этэргэ)

Нууччалыы Быть свергнутым; рухнуть (напр., о государственной власти или общественной системе)

  • Ол саҥа былааһыҥ сарсын самыннын. Оччоҕо ханна күрүүгүн?
    И. Бочкарёв
  • Самынна эргэ үйэ - сор, кырыыс, баалкы, кускуур... Саргыланна саҥа үйэ - Сайдыы, дьылҕа, дьол-тускул!
    В. Чиряев

6 этии #

Этиилэр

Саалаахтан самныма, охтоохтон охтума көр ох

  • Эмээхсиннэрэ саалаахтан самнымаҥ, охтоохтон охтумаҥ диэн алгыы хаалар.
    Саха фольк
  • Охтоохтон охтубатын, саалаахтан самныбатын үтүө бырааппыт Миитэрэй!
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (1)
  • Ср. др. -тюрк. йеҥ ‘побеждать’, тув. чамдый ‘крениться, наклоняться, кривиться’

«С» буукуба