ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сатыы

сыһыат, даҕааһын, аат тыл

Нууччалыы на своих ногах, пешком

Ис хоһооно · 7

1 сыһыат #

Көлөтө, тырааныспара суох, атаххынан (сырыт)

Нууччалыы На своих ногах, пешком (идти)

  • Катерина Павловна дьиэтигэр сатыы төнүннэ.
    Н. Лугинов
  • Суос-соҕотоҕун үс көс сири сатыы хааман Лоҥкууда үрэххэ тиийэн кэллэ.
    М. Доҕордуурап
  • Биир күһүн үлэни-хамнаһы булбакка, Тайҕаҕа быстаран сатыы хаалбытым
    А. Бэрияк
Өссө холобурдар (3)
  • Сатыы киһи.
  • Сатыы киһиэхэ суол уһуур, ордук бытааннык иэҕэҥнээтэххэ.
    Н. Заболоцкай
  • Сэрии сэбин сүкпүт сатыы этэрээттэр көмөҕө кэлэллэр
    Эрилик Эристиин

2 даҕааһын #

Көлөтө, тырааныспара суох атаҕынан сылдьар

Нууччалыы Идущий пешком, пеший

3 даҕааһын #

Кыайан көппөт, көтө илик (ситэ илик буолан эбэтэр сааран баран – көтөр туһунан)

Нууччалыы Неспособный, ещё не умеющий летать (птенец или птица после линьки)

  • Сатыы кустар. Сатыы хаастарга түбэстим.
  • [Арай] "аллаах тыынан сүүрдэн дьылыһытан киирэн, сатыы андылары ытыалаан биһиргэт", - диэн саныы-саныы, Ананий -- аа-дьуо хааман истэ
    М. Доҕордуурап

4 даҕааһын #

Сатыы киһи хаамыытын түргэнинэн мээрэйдэнэр

Нууччалыы Измеряемый скоростью пешехода (о якутских мерах пути)

  • Сатыы көс. Сатыы күннүк.
  • [Бухатыыр ата] үс күннүк сиртэн күр мууһунан уһуутаата, сатыы күннүк сиртэн хара буорунан иһэх тэптэрдэ, ириэнэх маһы иэн иҥиирин курдук ибили тэптэрдэ
    Саха фольк
  • Сатыыны биэс эрэй тоһуйар, аттаахтан биир эрэй куотар (өс ном.). Киэһээ чэй саҕана аттаахтар, сатыылар алаас түөрт өттүттэн кииртэлээн истилэр.
    Болот Боотур
Өссө холобурдар (1)
  • Сатыыны олордор, Быстыбыты салгыыр, Хомойбуту үөрдэр Киһи буолаар дуу
    И. Эртюков

5 даҕааһын #

Намыһах, намтаан көстөр, үрдүгэ суох

Нууччалыы Невысокий, низкий, низко нависающий над чем-л. (напр., об облаках)

  • Сатыы ыарҕа. Сатыы былыт. Сатыы халлаан.
  • Саа тыаһа санаарҕаабыт курдук сатыы ойуур үрдүнэн сатарыйа турда.
    Суорун Омоллоон
  • Сарсыарда күн бүтэйиттэн киэһэ сатыы туман түһүөр диэри үлэлиирэ.
    Күннүк Уурастыырап
Өссө холобурдар (1)
  • Сатыы маҥан халлааҥҥа Саппах лоскуй былыттар Сөмөлүөт обургу салгынынан Сатаҕай сарапаан таҥаһыныы Сахсыллаахтыы хааллылар
    С. Васильев

6 аат тыл #

суолт. Көлөтө, тырааныспара суох сылдьар киһи

Нууччалыы Идущий пешком, пеший, пешеход

7 этии #

Сатыы сэрии байыан. - сэрии сатыы сылдьан сэриилэһэр бииһэ Сатыы сэриигэ кэлбитим хас да хонно. Т. Сметанин. Ср. др. -тюрк. йадаҕ ‘пеший; пешком’; тув. чадаҕ ‘пеший; пешком’

Нууччалыы Род войск, действующих в пешем строю, пехота

«С» буукуба