ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сирэлий

туохтуур

Нууччалыы загораться, разгораться, раскаляться

1 туохтуур #

Күөдьүйэн, кытара умайан кэл (кыымы, уоттаах чоҕу этэргэ)

Нууччалыы Загораться, разгораться, раскаляться (об огне)

  • Хаары биир сиринэн тэтэркэй имнээн сирэлийэ сыппыт уоттаах чох ыраах көстөр этэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Кытара кыыһар кыһыл чох сирэлийэр.
    И. Гоголев
  • Көмөр умулла-умулла сирэлийэн кэлэр
    Кыым
Өссө холобурдар (2)
  • Ордук уоттанан кэл (киһи хараҕын этэргэ). Θ Заблестеть, засверкать (о глазах). Маайа -- хараҕа түөрт кырыылана дьэрэлийэн, хара кыымнарынан сирэлийэргэ дылы этэ. Софр. Данилов. Арчикаан үөрэн көмүскэтин түгэҕэр түспүт харахтара уоттанан сирэлийэн кэлбиттэрэ.
    Далан
  • Уотунан сирэлийбит харахтарынан дьону эргиччи көрдө
    М. Доҕордуурап

2 туохтуур #

Күөдьүй, ордук күүскэ билин (хол., туох эмэ санаа туһунан)

Нууччалыы Становиться явным, проявляться сильнее (напр., о какой-л. мысли). [Ол санааҕын] төһөнөн умна, сууйа-сото сатыыгын да, соччонон сирэлийэн, хата өссө эбии дириҥээн иһэргэ дылы буолар

  • Аны муусукаан, хампаһыытар буолар баҕа санаа сирэлийэр.
    ХС
  • Өрт уотун көрдүгэнэ Хаһан эмэ син биир сүтэр, Оттон санаа көрдүгэнэ Сүрэххэ өр сирэлийэр
    ХС

3 туохтуур #

Улам өрө үүнэн муҥутаа эбэтэр силигилээн тупсан ис

Нууччалыы Достигать высокой степени расцвета, зрелости в росте, развитии

  • Күөх сирэм сирэлийэ долгуйда.
    Суорун Омоллоон
  • Болот эбии буһан-хатан, сирэлийэ үүнэн истэ.
    Н. Заболоцкай
  • Сарыал курдук тэтэркэй иминэн Дөлүһүөн уга сирэлийэр.
    Д. Дыдаев
Өссө холобурдар (1)
  • Кыратыгар сыппах, аҥала курдук оҕо хойут сирэлийэн тахсара диэн эмиэ баар буолааччы. ЧКС ОДьКИи. Ср. монг. сараҕул ‘светлый, ясный’

«С» буукуба