Перевод с якутского
сүдү
даҕааһын, сыһыат
Нууччалыы выдающийся, почтенный, великий
Ис хоһооно · 4
1 даҕааһын #
Атыттартан уһулуччу уратылаах, ытыктанар, улуу
Нууччалыы Выдающийся, почтенный, великий
Сүдү айыылар [Кырасыабай кыыска] Сүр-кут угалларыгар Сүрдээх сүпсүктээх Дьүүлү түһэрбиттэр.
Өксөкүлээх ӨлөксөйСүллүкү ол киэһэ, сүдү ойуун буоларын умнан, тыллаах-өстөөх, сайаҕас кыыс дьахтары кытта хойукка диэри быһа эйэргэһэн, найааннаһан тахсыбыта. Болот Боотур Илиҥҥи дойду улуу муударай оҕонньотторо, атын да омуктар сүдү бөлөһүөктэрэ сибэккини олус таптыыллара И. Гоголев
Өссө холобурдар (3)
Уһулуччу суолталаах, дьоһуннаах. Значительный, важный. Мин дойдум киэҥ кэскилин Көрөр сүдү мунньахха, Ыйар улуу былааҥҥа Сахам сирин Барҕа баайын Хайҕаан, сөҕөн кэпсээтилэр. П. Тобуруокап "Дьыала хайдаҕа биллэр", – Серёжа сүдү кистэлэҥи өйдөөбүт киһилии көрөн кэбиһэр.
Н. ЛугиновБилигин аны субу да сис үөһүттэн оруу тардан таһааран, кинини [Иҥнэри Дьарааһыны] сүдү дьүүлүнэн дьүүллүүр кутталлара суоһаабыт Д. Таас
2 даҕааһын #
Тас көрүҥүнэн, кээмэйинэн, кыаҕынан олус улахан, сүүнэ
Нууччалыы Очень большой по размерам, силе, громадный
Сабачча сааспар тиийиэхпэр диэри Саманнык сүдүрүүннээх Сүдү бухатыырга түбэһэ иликпин. Ньургун Боотур. Хас да айахтаах сүдү ампаар олбуор аҥаар эркинин бүтүннүү ньолбоһуйбут. Амма Аччыгыйа Аллара сытар сүдү күүс эмиэ түллэс гынан кэбистэ да, халыҥ муустар, хастыы да сиринэн хайыта баран, тула холоруктаатылар П. Филиппов Олус күүстээх, дириҥ (иэйии туһунан этэргэ). Θ Очень сильный, глубокий (о чувствах). Эрбэһин бугул саҕа балаҕан иһигэр бу киэһэ сүдү үөрүү буолбутун кэбиһиилээх от саҕа балаҕантан кистээтилэр. Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (2)
Дууһабынан биллим дуолан аһыыны, Сүдү кутурҕаны сүрэхпинэн биллим. И. Гоголев Сүрэҕи тымныынан хаарыйар Сүдү кутурҕан да ааһар Айталын
3 даҕааһын #
Олус дьоһун, түспэ; ыар
Нууччалыы Величавый, степенный; тяжёлый
Кинилэр диэтэх дьон Кэллэллэр эрэ: Ыар тыыннарын, Сүдү сүрдэрин, Албас санааларын -- Уйарбыт аата суох.
Өксөкүлээх ӨлөксөйУтары көрдөрбөт сүдү киэптээх улуу дьаалылар улахамсыйбыттыы, сэниирдии үөһэттэн аллара көрөн сөҥүдүһэн олороллор. Далан Үйэ-саас тухары нөрүйэ нуктаан турбут бу ытык хайалар, сүдү сис тыалар сотору айманан туруохтара В. Яковлев
4 сыһыат #
суолт. – олус диэн курдук. Элбэхтэр да эбит эҥин араас, сүүтүк саҕа кыра буолан баран, сүдү тулуурдаахтар. Амма Аччыгыйа