Перевод с якутского
түгэн
туохтуур, аат тыл
Нууччалыы попасть, угодить куда-л., не имея на это намерения. [Маайака:] Ычча, баралларын көрөөрү дэлби тоҥнум, Ньукуум хайдах сылдьар, туохха-туохха тиксэн, түгэнэн иһэр буолла
Ис хоһооно · 5
1 туохтуур #
Санаабакка сылдьан ханна, туохха эмэ тиий-тигис, түбэс
Нууччалыы Попасть, угодить куда-л., не имея на это намерения. [Маайака:] Ычча, баралларын көрөөрү дэлби тоҥнум, Ньукуум хайдах сылдьар, туохха-туохха тиксэн, түгэнэн иһэр буолла
Ыйдаҥа мин манна Ыраас ыйы одуулуубун: – Тапталлааҕым ханна, ханна Түгэннэҕэ буолуой? – диибин. Л. Попов Кыһалҕа обургу кыһайан кыһыл атахтаах, тиийбэтэххэр тиийэн, түгэммэтэххэр түгэнэн эрдэҕиҥ эбээт. Н. Босиков Өссө көлүөһэ үрдүгэр хас суукка сылдьарбыт, олорорбут билли бэт. .. Ханна, ханна тиийэрбит, түгэнэрбит эмиэ билли бэт С. Никифоров
2 аат тыл #
Туох эмэ буолар, оҥоһуллар кэмэ
Нууччалыы Время, в которое происходит, совершается что-л., момент
Ийэм тугу эрэ санаан олорбохтуура, ол түгэҥҥэ кырдьа быһыытыйара. И. Гоголев Ити түгэҥҥэ кыыс төбөтө чуҥ гыммыта да, сыарҕаттан тиэрэ таһылла түспүтэ. С. Никифоров Болокко кыһалҕалаах түгэн тирээтэ. Н. Заболоцкай
Өссө холобурдар (4)
Субу түгэҥҥэ дьиэттэн адьас чугас кусчут саатын тыаһа ньириһийдэ И. Никифоров Тугу эмэ оҥорорго тоҕоостоох кэм, сөптөөх тоҕоос, быыс. Θ Удобное время, удобный момент для осуществления чего-л. [Эһэ] ыттарар түгэн биэрбэт, сырбалдьыйан олорор. Л. Попов Хас эмэ хонугу быһа сииктээх окуопаҕа сыппыт саллаакка кулуһун уотугар иттэ түһэр түгэн тосхойуо – ол дьоло. С. Федотов Маны кини дьиэтигэр таарыйан хаалларар түгэн булбатаҕа Н. Заболоцкай
3 аат тыл #
Быстах көстүү, түбэлтэ
Нууччалыы Событие, случай, происшествие. Түһүгар эмиэ сүдү көстүү!
Хор, мин бачча сааспар диэри Эбэм [Өлүөнэ] маннык улуу түгэнин биирдэ даҕаны түбэһэн көрө иликпин.
Н. ЛугиновКыра сылдьан биир маннык түгэн буолбутун билиҥҥэ диэри өйдүүбүн. В. Протодьяконов Күн-дьыл ааһан истэҕин аайы сэриилэспит түгэннэргин улам умнан-төннөн, булкуйан иһэҕин. Н. Кондаков
Өссө холобурдар (1)
Уочарка – эпическэй литература көрүҥэ; романтан, сэһэнтэн, кэпсээнтэн атына – дьиҥнээх олохтон ылыллыбыт түгэни, дьону көрдөрөр ВГМ НСПТ
4 аат тыл #
Туох эмэ хайа эмэ туспа өрүтэ, тугунан эмэ уратыланар өттө
Нууччалыы Отдельная сторона какого-л. явления; момент
ээн олох уустук түгэннэрин уонна киһи ис дууһатын хамсааһынын, өйүн-санаатын көрдөрөр тиэмэҕэ суруллубут. СЛСПҮ. Биһиги оройуоммутугар быһаарылла илик түгэннэр аҕыйаҕа суохтар Кыым
5 этии #
Нууччалыы В один миг, в мгновение ока
Этиилэр
Көрүөх (чыпчылыйыах) түгэнэ
бэрт түргэнник, киһи көрүөн икки ардыгар Уола көрүөх түгэнэ элэс гынан хаалбыт.
Кыл түгэнэ (түгэнигэр) көр кыл
Уол кыл түгэнинэн хабыалыы түһэн ааспыта. Киэскэ төбөтүн, саннын тааска өлөрөн, кыл түгэнэ өйүн сүтэрэн ылар.
Этиэх түгэнэ
бэрт түргэнник, суһал үлүгэрдик.
Очень быстро, в мгновение ока.
Күлүмүс гынар күүстээх чаҕылҕаны Көрүөх түгэнэ тутан ылабын. Н. Босиков Артур, биирдии үктэли көтүөлээн, бэһис этээскэ этиэх түгэнэ элээрэн таҕыста. ХС
Өссө холобурдар (1)
Ср. др. -тюрк. тыгын ʽвремя, момент’