ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

чиҥээ

туохтуур, аат тыл

Нууччалыы становиться плотным, уплотняться, уминаться, слеживаться

Ис хоһооно · 5

1 туохтуур #

Дьиппинийэн чиҥ буол, кыт аат

Нууччалыы Становиться плотным, уплотняться, уминаться, слеживаться (напр., о сене)

  • Тыалтан уонна күн уотуттан чиҥээбит хомурахтарынан наарталар чэпчэкитик элээрэллэрэ.
    Далан
  • Оҕуруот культуралара чиҥээбэт сахсархай почваны сөбүлүүллэр. ФНС ОС. Ардахха уонна сииктээх оту мээнэ турдьэлэммэт, пресстэммэт. Чиҥээбит от ситэ кууран биэрбэт
    ПАЕ УуАХО
  • Төлөһүйэн, ньыгыл, халыҥ буол (сүөһү этин туһунан). Θ Становиться плотным, упругим, крепким (напр., о мясе животных). Эһэлэр уһун кыһыны аһаабакка туоруурдуу оҥостон, күһүн эрдэттэн биир сиргэ дугуйданан сытан эрэ аһаан элбэхтик уойаллар, эттэрэ чиҥиир. ПАК АаТХ. Күрүҥ Эриэнинэн [оҕус аата] кыһынын биэс-түөрт сүөһү сиир отун уонна оттор мастарын таһыналлара. Ол оҕуска, этэ-сиинэ чиҥээн, төлөһүйэн улаатарыгар эрчиллии кэриэтэ этэ
    ХС
Өссө холобурдар (2)
  • Ыга бүрүүкээбит курдук быыһа-арда суох биир тэҥ хойуу буол (хол., хараҥа). Θ Становиться густым, непроницаемым (напр., о темноте). Хараҥа ордук хойунна, чиҥээтэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Киһи кутун-сүрүн баттыыр сакы-курус түүн хаһан да халбарыйыа суохтуу чиҥээн, дьиппиэрэн иһэр. Күрүлгэн. Туман киэһэлик өссө хойдон, дьиппинийэн, чиҥээн, хайалар икки ардыларынааҕы хотоолу, хаһан да дьайҕарбаттыы саба бүрүүкээн турбута
    Кыым

2 туохтуур #

Олорор, сытар сиргэр ыга түһэн өссө дьиппинийэн биэр

Нууччалыы Прочно засесть, залечь, усесться, улечься прочно

  • "Суох! Барбаппын! Син биир дьиибэлиэҥ!" – анараа киһи дьэ эбии чиҥээн биэрдэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Уол иһигэр: "Күн сирэ бырастыы!" – дии санаата уонна оронугар чиҥии-чиҥии сытта.
    Н. Заболоцкай
  • Киһи тарыыр маһын өссө ыга баттаан, сыарҕатыгар чиҥии-чиҥии олордо
    ХС

3 туохтуур #

Дьиппиэрэн, дьиппинийэн өссө кытаатан биэр

Нууччалыы Становиться невозмутимым, несгибаемым, твёрдым (о ком-л.)

  • Балтым кыратын, намчытын көрүмэҥ, мүһүлгэннээх кэм тирээтэҕинэ, кини ордук чиҥээн биэрээччи.
    Л. Попов
  • [Салайааччылар] Харахтыын-сирэйдиин дьиппинийэн, Хайдах эрэ чиҥээбиттэр.
    С. Васильев
  • Ньургууна, тоҕо куттанаҕын? Кытаанах күҥҥэ чиҥиир сөп
    А. Сыромятникова

4 туохтуур #

Эрчимир, күүһүр, кыт аат

Нууччалыы Становиться сильным, твёрдым, крепким (напр., о голосе)

  • Сэмэн саҥата чиҥии түстэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Төрөппүт аҕа, ийэ аатын Түһэн эрэ биэримээриҥ! Хаамар хардыыгыт хаҥаатын, Охсор охсуугут чиҥээтин! Эллэй. Хаамыыбыт чиҥээтэ, Хардыыбыт кэҥээтэ.
    Күннүк Уурастыырап
  • "Тоҕо күлүөм суоҕай?" – Кеша куолаһа арыычча чиҥээтэ
    Н. Габышев

5 туохтуур #

Бөҕөргөө, бигэтий, туруктаах буол

Нууччалыы Становиться крепким, устойчивым, укрепляться, упрочиваться

  • Дьахтар киһи аналын да быһыытынан амарах, аһыныгас буолуохтаах. Оччоҕо эрэ дьиэ кэргэн олоҕо чиҥиир.
    Н. Лугинов
  • Бэлиитик дьоннордуун сөрөһөн, Тиэхээски билиитэ кэҥээтэ, Ол дьоно кинини өйдөтөн, Күүс санаа эбиитин чиҥээтэ.
    Эрилик Эристиин
  • Снайпер Гурьянов биһикки доҕордоһуубут ордук чиҥээн иһэр.
    Т. Сметанин
Өссө холобурдар (1)
  • Урут мин "Тыгын Дарханы" саха оччотооҕу олоҕун энциклопедията буолар диэн суруйан турабын. Ити санаам өссө чиҥээтэ
    Г. Попов

«Ч» буукуба