Перевод с якутского
ыйдан
туохтуур
Нууччалыы быть освещённым луной
1 туохтуур #
Ыйдаах буол (халлаан, түүн туһунан)
Нууччалыы Быть освещённым луной (о небе, ночи)
Халлааммыт ыйдаммыт
2 туохтуур #
Хас эрэ ыйдаах хат буол (дьахтары этэргэ)
Нууччалыы Быть на каком-л. месяце беременности (о женщине)
Иккис сылыгар кыыс хат буолар. Оҕото алта-сэттэ ыйданан биллэр буолтун кэннэ, биир сарсыарда уһуктаат, эригэр түүлүн кэпсиир. Саха фольк [Хат буолан] Биир хонон – Биир ыйданна, Икки хонон – Икки ыйданна Бэһис ыйыгар Бэлиэтэнэн көрүннэ
П. Ойуунускай
3 туохтуур #
Хаанныр (дьахтар мааткатыттан ый аайы хаан кэлэрин этэргэ)
Нууччалыы Иметь месячные, менструацию
Татыйаана даҕаны оҕолонуон баҕара саныыра. Ыйданара кэллэҕин аайы "оҕо үөскээбитэ буолаарай?" – диэн кэтэнэн көрөр да, туох да уларыйыы биллибэт этэ. Н. Якутскай Маайа ыйданар кэмэ көннөрү ааһан хаалбытыттан сүрэҕэ "пар" гына түспүттээҕэ: "Бу иэдээни! Ити аата, оһоҕостоммуппун…" П. Аввакумов Гигиенаны тутуһар доруобай дьахтар, туга да ыалдьыбакка эрэ, үчүгэйдик ыйданар ЮВА ДьГ