ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

ытаһа

аат тыл

Нууччалыы деревянный или железный клин для закрепления чего-л.

1 аат тыл #

Туох эмэ (хол., сүгэ уга) туллаҥнаабатын, хамсаабатын курдук кыбыта саайыллар мас, тимир

Нууччалыы Деревянный или железный клин для закрепления чего-л. (напр., клин у топора)

  • Ытаһа оҥостуохха сөптөөх тимир чарпата элбэҕин истэн баран, соччо аахайбатаҕым диэн бэйэтин сэмэлэнэ санаата.
    Амма Аччыгыйа
  • Сылгыһыт чохороон сүгэтин ылан, күрүөтүн сүллүгэстэрин ытаһатын төлүтэ саайталаата.
    В. Протодьяконов
  • Өр, уһуннук туттуллубут өтүйэ угун ытаһата сахсайан, халкыҥнаан туллуон да сөп
    ПАЕ ОСС

2 этии #

Нууччалыы Поддакивать, оказывать поддержку кому-л

Этиилэр

Ытаһа буол (оҕус)

ким эмэ этиитин сэҥээрэн биэр, сөбүлэһэргин биллэр Оҕонньор ити курдук, биллибэккэ-көстүбэккэ сылдьан ытаһа охсоро, чобоорхойор дьон кылааннарын мүлүрүтэ түһэрэ бэрт туһалаах буолсу ээ.

  • "Биһиги бэйэбит да оппут холкуос киэниттэн туох да итэҕэһэ суох ээ", – Натааһа аҕатыгар ытаһа буолбута.
    П. Аввакумов
  • Хаһан баҕарар кыайыылаах өттүгэр охтон, ытаһа охсон иһэр идэлээх Аамалап: "Уолбут сайдыбыт", – диэн чап гыннарда.
    Э. Соколов

Ытаһа киһи

уҥуоҕунан кыра эрээри кыахтаах, киппэ, чиҥ киһи.

Человек невысокого роста, но крепкого, плотного телосложения, крепыш (букв. человек-клин).

  • Манаана адьас сылайары билбэт, чокуур курдук ытаһа киһи.
    И. Данилов
  • Кини буускаҕа бөҕө-таҕа, ытаһа киһи наада диэн куруук туруорсар.
    А. Бродников
Өссө холобурдар (2)
  • Эһэлэрэ төһө эмэ сохсо, айа куобахтарын сүгэн, тоҥуу хаары кэһэн хас да биэрэстэҕэ илдьэр ытаһа киһи эбитэ үһү.
    ХС
  • Ср. тюрк. адыш, ай ‘раздвигать’

«Ы» буукуба