Перевод с якутского
ыча
аат тыл
Нууччалыы мыслительные возможности человека
1 аат тыл #
Киһи өйүн-санаатын, толкуйдуур дьоҕурун кыаҕа, чэрчитэ
Нууччалыы Мыслительные возможности человека
Бу киһи ычата кыратын, ымсыытын, бэйэтигэр туһалаахха сирэйэ-хараҕа суох түсүһэрин эрэ билэр. М. Ефимов Сылгыһыттар ычалара кыараан, уһун санаалара саптааҕар кылгаан, саҥата-иҥэтэ суох соҥуйан олордулар.
Л. ГабышевНиса ычата итинник санааларынан муҥурданар ХС
2 аат тыл #
Киһи ис кыаҕа, күүһэ
Нууччалыы Внутренние силы, возможности человека
Клава мин ычабар балай эмэ ыарахан ыйытыктары биэрдэ. Н. Босиков Албан [оҕо аата] кырата бэрдэ, төһө да чабынан тугу да тулуппатар, ыраах айаҥҥа ычата чахчы тиийбэтэ Чолбон
3 этии #
Нууччалыы С ограниченными способностями, недалёкий умом
Этиилэр
Кыра (кыараҕас) ычалаах
уһуну-киэҥи толкуйдаабат, быстах, татым өйдөөх-санаалаах (киһи) Силтэһиниҥ, даарым бухатыыр эрээри, бэрт кыараҕас ычалаах, мас көнө дьоллоох ээ.
Ол эрээри кыра ычалаах киһи төһө да үөрэхтэнэн сайдыбат буолар эбит.
Н. ЛугиновСүдү суолталаах, тыын боппуруоһу кыра ычалаахтан көрдөһүллүбэт. Багдарыын Сүлбэ.
Ычатын ылларар (ыһыктар, былдьатар)
күүһэ-күдэҕэ эстэр, мөлтүүр-ахсыыр.
Терять силы, обессилеть, ослабеть.
Васёгу көрөөт, ханнык да ычатын ылларан өлбөөркөй харахтаммыт киһи мичик гына түһэр этэ. Амма Аччыгыйа Ычабын былдьатан, утуйан хаалбыппын. Күннүк Уурастыырап
Өссө холобурдар (1)
Киһи санаата түһэр, ычатын ыһыктар кэмигэр ордук уйан, ханнык баҕарар ыарыыга ылларымтыа буолар. ППА БЭХКК