ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

үөт

аат тыл, туохтуур

Нууччалыы ворковать

Ис хоһооно · 5
I

1 туохтуур #

Эт, саҥар (өтөнү этэргэ)

Нууччалыы Ворковать (о диких голубях)

  • Биһиги да алааспытыгар өтөн үөтүө, кэҕэ этиэ, күөрэгэй ыллыа (өс хоһ.). Үрэх түбэтин диэкиттэн өтөн үөтэр бүтэҥи куолаһа ортолуу тардан иһэн бөтө бэрдэрэр.
    В. Федоров
  • Сайыҥҥы күөх сарсыарда Куула аайы кэҕэ этэр, Суон үөттэргэ өтөн үөтэр
    И. Гоголев

2 туохтуур #

Ааспыты, былыр үйэтинээҕини аҕын, саҥалыы эргитэн кэпсэт

Нууччалыы Ворошить прошлое

  • Үтүөнү оҥорор үчүгэйин Үлүһүйэн туран үөтүө.
    Күннүк Уурастыырап
  • Кинилэр, дьиэ эргиннээҕини үөтэ-үөтэ, аһаан-сиэн туунайдаан испиттэрэ.
    Р. Баҕатаайыскай
  • Өр да өр олорон чэйдиэхпит, Үгүһү, быданы үөтэммит
    Урсун

3 туохтуур #

Урут өлбүт өбүгэлэр үөрдэрин (дууһаларын, куттарын) ыҥырдаҕым диэн кинилэр ааттарын ааттаа (ордук ойууҥҥа, удаҕаҥҥа туттуллар)

Нууччалыы Заклинать именем предков, взывать к предкам, духам (о шамане)

  • Туох диэн эттэ диэтэххинэ, Мин эһигини тугум диэн кэҥийбитимий. – Үөһээ дойдуга үүрүллэр күммэр Үөтэр күнүм буолла.
    Саха фольк
  • Тоҕус улуу Ойуун киһи Туойан чопчуруйдулар, Кыыран чыҥыйдлар, Алҕаан аарыгырдылар, Кэнийэн киирдилэр, Үөтэн түстүлэр.
    Күннүк Уурастыырап
  • Үөһээ уолун Өлөрө охсон, Аҕаскын Айыы Дьаргыл удаҕаны ыҥыран, Үөтэн, алҕатан Үөһээ дойдуга Үтэттэрэн кэбис!
    С. Васильев
II

4 аат тыл #

Имигэс лабаалардаах, синньигэс сэбирдэхтэрдээх, сутука хатырыктаах мас эбэтэр сэппэрээк

Нууччалыы Кустарник или дерево с гибкими ветвями и узкими листьями, ива

  • Тыа саҕатынааҕы үөттэр быыстарынан туох эрэ суола орҕочуйан барбыт.
    Амма Аччыгыйа
  • Оҕолор ханан баҕарар киэҥник атыллаан туоруур үрүйэлэрэ үөттэри быыһынан кылыгырайа устар.
    П. Аввакумов
  • Өлүөнэ өрүһү таҥнары өҥөйөн Өрүтэ будуллар долгунун көрбүтүм. Будьурхай баттахтаах үөттэргэ өйөнөн Буурҕалаах түүннэри мин эмиэ өйдүүрүм
    П. Тулааһынап

5 этии #

Этиилэр

Үөт чыычааҕа көр талах чыычааҕа

  • Ити, күөлгэ иэҕэйэ үүммүт иирэҕэ, үөт чыычаахтара бырдаҕы ытыра-ытыра эккирэтиһэ оонньууллар. Н. Павлов

«Ү» буукуба