ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

күүс

аат тыл

Нууччалыы физическая сила

English force, strength

Ис хоһооно · 6

1 аат тыл #

Киһи эбэтэр атын хамсыыр харамай быччыҥын күүрүүтүнэн туох эмэ хайааһыны, хамсааһыны оҥорор кыаҕа

Нууччалыы Физическая сила

  • Атах күүһэ. Илии күүһэ.
  • Үлэлиэх күүс да эһиннэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Дьахтар этэ-хаана оонньоон, эдэр киһи илиитин күүһүн, түөһүн итиитин билэн, моонньуттан кууһан ылла.
    Н. Павлов
Өссө холобурдар (1)
  • Күүс, сылба быһынна. Көҕүс тыаһа тыаһаата
    ХС

2 аат тыл #

физ. Эттиктэр хардарыта дьайсыыларын түмүгүн көрдөрөр кэриҥ; айылҕаҕа баар киһи көрөр-билэр эттиктэрин хамсатар дьайыы

Нууччалыы Величина, являющаяся мерой механического воздействия тел; энергия воздействующая на материальные тела

  • Тыал күүһэ. Күн уотун күүһэ.
  • Биир эттик атын эттик ньуурун устун хамсыырыгар мэһэйдиир күүһү аалсыы күүһэ диэн ааттанар. ПАВ Ф-6. Буруус мас биир тэҥник хамсыыр түбэлтэтигэр тардыы күүһэ аалсыы күүһүгэр тэҥ буолар
    ПАВ Ф-6

3 аат тыл #

Сабыдыал, модун кыах, былаас

Нууччалыы Влияние, могущество, власть

  • Тыл иччитин, тыл күүһүн итэҕэйииттэн ситимнээн алгыһы кытта сэргэ "кырыыс" үөскээбитэ.
    Саха фольк
  • Сахалыы уус тыл күүһүнэн норуот дьүһүннүүр, ойуулуур ньымаларын сатабыллаахтык туттан үлэлиэххэ.
    С. Зверев
  • Өлбүтүм да иһин Тыл күүһэ тириэриэ, Үйэлээх кэриэһим Тыыннаахпын биллэриэ
    А. Абаҕыыныскай

4 аат тыл #

Биир сыаллаах-соруктаах биир бэлиэнэн уратыланар дьон бөлөҕө

Нууччалыы Общественная группа, общественный слой, а также вообще люди, обладающие какими-л. характерными для них признаками

  • Биһиги батталлаах биистэрин баранар күүстэрин быһабыт.
    Күннүк Уурастыырап
  • Бу миитиҥҥэ тэриллибит параакка Кыһыл гвардия күүстэрин көрүнүүтэ буолла.
    Д. Токоосоп
  • Биһиги бүтүн Аан дойду революционнай күүстэрин кытта бойобуой сойуустаһыыбыт бөҕөргөөн иһэр. "Кыым". Тюрк. күч

5 этии #

Нууччалыы Выше сил, за пределами возможностей

  • Күүс (күүһү) таһынан - кыаллыбат, кыайар кыах суох, кыаҕы таһынан Күүһү таһынан үлэ буолла. Күүһүн өһүл - күүһүн эс; сэниэтэ суох гын. Θ Измотать; изнурить. Кыргыһыыга өстөөх күүһүн өһүл.
  • Ол хараҥаны кытта киһи күүһэ өһүллэн, өйө-санаата кылгаан-сабыллан барыахха айылаах да, дьон үлэлиир, бултуур.
    А. Сыромятникова
  • Күүһүн тоһут - өрүттүбэт гына үлтү кумалаа, самнар, үлтүрүт. Θ Смять, сокрушить, разгромить (противника). Тура күүһүнэн - дьиҥ күүһүнэн. Θ По физической силе, возможностям. Уруккуттан тура күүһүнэн Дьахтарга баһыйтарар Сураҕа иһиллибэт этэ.
    Р. Баҕатаайыскай
Өссө холобурдар (3)
  • Хара күүһүнэн - 1) кими да истибэккэ, сорунан туран олус баҕаран туран. Θ Никого не слушаясь, несмотря ни на что, не обращая ни на кого-что-л. внимания. Мөккүһэн баран, кими да истибэккэ, хара күүһүнэн эппитин этэ олордо.
  • Кини сорох хоро салаҥ суруйааччылар курдук айылҕа көстүүлэрин персонажтарын сол кэмҥэ, сол түгэҥҥэ тугу саныылларын, -- кытта хара күүһүнэн дьүөрэлии, сөп түбэһиннэрэ сатаабат. Эрчимэн. Харытын күүһүнэн - бэйэтин дьүккүөрдээх үлэтинэн. Θ Своим напряженным трудом. Киһи-аймах харытын күүһүнэн кыайтарбаты кыайар, хотторботу хотор.
    П. Аввакумов
  • Ынах диэн кыра суол, холобура, ынахпын да ыллахтарына, тыыннаах буоллахпына, бу харым күүһүнэн биир ынаҕы булар оҕонньорбун. С. Ефремов

6 этии #

Нууччалыы Трапециевидная мышца

  • Күүс быччыҥ - эҥил бас быччыҥа Күүс иһинэн - хайдах баҕарар кыаллар, кыаҕы иһинэн. Θ По силам, по возможностям. Күүс өттүнэн - сөбүлэспэтин үрдүнэн күүһү туттан туран. Θ Силой, против воли, насильственно. Маняны мин эйигиттэн күүс өттүбүнэн былдьаан ылбатаҕым ээ.
    С. Ефремов
  • Күүс өттүнэн уонна мындыр өйүнэн кини [Хаммурапи] Междуречьены бүтүннүүтүн сэриилээн ылбыта. КФП БАаДИ. Күүстэрин холоһоллор - ким күүстээҕин тургутуһан көрөллөр. Θ Меряться силами. Ити кэнниттэн "саха оонньуута" буолан, харах симсэллэр, мас тардыһаллар, сымсаларын, күүстэрин холоһоллор.
    Амма Аччыгыйа
  • Алеха кини диэки көрбөт. Билсэллэр. Күүстэрин кытта холоһон тураллар.
    А. Сыромятникова
Өссө холобурдар (6)
  • Күүс үлэтэ - үксүн көтөҕөр-сүгэр үлэ; быччыҥ үлэтэ. Θ Физическая работа. Оо, нокойуом, ыраас салгыҥҥа, айылҕаҕа сылдьан күүс үлэни үлэлиир үчүгэй да буоллаҕа!
    Э. Соколов
  • [Эмээхсин] кыыһа күүс үлэҕэ сыратын эһэрин сэмэлии сатыыр да, эдэр эт-хаан истиэх бэйэлээх буолбатах.
    У. Нуолур
  • Күүһүн холонор - туохха эмэ бэйэтин кыаҕын боруобалаан көрөр. Θ Пробовать свои силы. [Уол] бэйэтэ от охсуутугар күүһүн холонор санаалаах.
    А. Сыромятникова
  • Эдэрдэр күүстэрин холоноллор, атах оонньуутугар күрэхтэһэллэр, ат сүүрдэллэр.
    И. Данилов
  • Ат күүһэ - ханнык эрэ хаамар, сүүрэр тиэхиньикэ кыамтатын быһаарар кээмэй. Θ Лошадиная сила (единица измерения мощности двигателя, дизеля и т. п.). Аллараа күөл кытыытыгар сүүрбэ биэс ат күүһэ күүстээх локомобиль көстөр.
    Н. Заболоцкай
  • Оттон билигин Ленинскэй оройуоҥҥа уон биэс ат күүһэ күүстээх үс сүүс уон тоҕус тыраахтар баар. П. Егоров

«К» буукуба