ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

алаас

аат тыл

Нууччалыы увы; поляна

English alas, glade

Ис хоһооно · 5

1 аат тыл #

Нууччалыы увы; поляна

English alas, glade

  • дойду сурахтаах, алаас ааттаах
    у каждой страны своя слава, у каждой поляны своё имяidiom — each country has its glory, each glade has its name

2 аат тыл #

Тыа тулалаах ыраас сир, хонуу (үксүгэр оттонор ходуһалаах, ортотугар күөллээх)

Нууччалыы Алас, чистое поле или луг, окруженное лесом; чистая поляна среди леса, поле или луг, окруженные лесом (обычно с озерком посередине)

  • Алаас саҕата. Алаас ыала. Былыр сахалар алаастарга тарҕанан олороллоро.
  • Дойду сурахтаах, алаас ааттаах (өс хоһ.). Икки улуу алаас икки ардыгар, тыа быыһынааҕы чоҥолох толооннорго, быллаардар быыстарыгар уонча дьадаҥы ыал бытарыһан олорор.
    Амма Аччыгыйа
  • Халлаан ыраас бэйэтэ лүҥкүрэн, үрдүк бэйэтэ намтаан, алааһы иилиир хара тыа үрдүгэр быардыы түһүөх көрүҥнэннэ. Софр
    Данилов

3 аат тыл #

геогр. Ирбэт тоҥ мууһа ирэн, сир сиҥниититтэн үөскээбит намыһах сир, хотоол

Нууччалыы Аласы, плоские понижения в районах распространения многолетнемерзлых горных пород, образующиеся в результате протаивания и просадки грунта

4 этии #

Алааһыттан арахпатах, тиэргэниттэн тэйбэтэх - ханна да сылдьыбатах, тугу да көрбөтөх-билбэтэх, муҥутах (былыргы түҥкэтэх патриархальнай олох туһунан) Алааһыттан арахпатах, тиэргэниттэн тэйбэтэх, Өтөҕүттэн өҥнүбэтэх [саха дьахтара]. Өксөкүлээх Өлөксөй. “Алааһыттан арахпатах, тиэргэниттэн тэйбэтэх” дэттэрэр этибит буолбаат биһиги, сахалар. Ф. Софронов.

Нууччалыы С (родной) поляны не отходил, из двора не удалялся, т. е. никуда не ездил, ничего не видел - отсталый, неразвитый (о старинной замкнутой патриархальной жизни)

Этиилэр

Биһиги да алааспытыгар күн тыгыаҕа көр биһиги да алааспытыгар өтөн үөтүө

[Күлүк:] Биһиги да алааспытыгар былыт быыһынан күн тыгыаҕа. А. Софронов. Биһиги да алааспытыгар өтөн үөтүө (кэҕэ этиэ, күөрэгэй ыллыа) - биһиги да олохпут тупсуоҕа (үтүө олох кэлэригэр бигэ эрэл туһунан).

И на нашей поляне голубь заворкует, кукушка закукует, жаворонок запоет (о лучшем будущем для дореволюционных бедняков, соотв.

  • : и на нашей улице будет праздник)

5 этии #

Нууччалыы Небольшая круглая поляна, примыкающая к большой

Этиилэр

Оҥхой алаас көр оҥкучах алаас

Оҥхой курдук алаастар үрдүлэригэр эргэ, сиҥнэн эрэр эбэтэр сиҥнэн бүппүт былыргы өтөхтөр олорчу симэлийиэхтэрэ. В. Гаврильева. Сыҥаһа алаас - уһун ньолбоҕор көрүҥнээх, икки өттүнэн үрдүк сыырдаах алаас.

Поляна длинной продолговатой формы, имеющий с двух сторон возвышенности (в отличие от обычных, круглых).

  • Сыалыһар балык быарынан Сыыллан сытарын курдук Сыҥаһа алаастар Сындыыстардаах эбит. Нор. ырыаһ. Бу айаннаан күн күнүскү аҥаар буолуутугар ыҥырыылаах дьиэлэригэр, Сыҥаһа диэн алааска тиийдэ.
    Эрилик Эристиин
  • Тыымпы алаас - биэрэгэ суох, тыаҕа анньан турар толору уулаах, күөллээх, аҥаар өттүгэр эрэ кыра хонуулаах тыа иһигэр сытар алаас. Небольшая поляна в лесу с полноводным озером без берегов. Тыаһаабат уулаах тыымпы алааспын хоһуйарбар буолан, күнү-ыйы мээнэ ыыттым.
    Н. Неустроев
Өссө холобурдар (2)
  • Чоҥкучах алаас - тыа иһигэр сытар, үрдүк, туруору сыырдаах алаас. Находящаяся в глухом лесу котловина. Мин тыаны ахтыбыт да буолуохпун сатаммат; хайа, төрөөбүт сирим тыа быыһа, чоҥкучах алаас буоллаҕа дии.
    Суорун Омоллоон
  • Чоҥолох алаас - үрдүк сыырдаах, төгүрүк кыараҕас алаас. Маленькая, совершенная круглая поляна, окаймленная крутыми возвышениями, круглая, довольно глубокая котловина. Муммут уоллаах кыысчаан -- Балаҕаннаах чоҥолох алаас Саҕатыгар кэлэн тохтоотулар. Эрчимэн. Дьонноох, ыаллаах сайылыктар. Чоҥолох-чоҥолох алаастар, Кэккэлии көҕөрөр сыһыылар, Кэрии, тумул, арыы тыалар. Дьуон Дьаҥылы

«А» буукуба