Перевод с якутского
бурдук
аат тыл
Нууччалыы зерно; урожай
English grain, crop
Ис хоһооно · 7
1 аат тыл #
Нууччалыы зерно; урожай
English grain, crop
бурдук ото соломаstraw
2 аат тыл #
Сүһүөхтэрдээх көҥдөй умнастаах, куолаһыгар туораах сиэмэлэрдээх, оҥоһуулаах сиргэ аска анаан ыһыллар үүнээйи култуурата
Нууччалыы Зерно, зерновые злаки
Сытыган лаҥхатын өрт уотунан куугуначчы салатан, ыраастаан-чэбдигирдэн баран, үтүө ходуһаны таһаар, бурдугу, оҕуруот аһын үүннэрэн үллүктээ. Амма Аччыгыйа Күһүн буолан от-мас хагдарыйан эрэр, оттон холкуос бурдугун үксэ хомулла илик. Т. Сметанин Бэс ыйын саҥатыгар үс-түөрт түүн субурутан хаар хаһыҥнар буолуталаатылар, бурдук үлүйдэ, от-мас сиэмэтэ кэҕиннэ, үүнээйи чэмпэрдэ У. Нуолур
3 аат тыл #
Бурдук үүнээйи ас буолар өттө - туорааҕа, сиэмэтэ
Нууччалыы Зерно. Сиэҥкэ диэн Доромоон тоҕустаах оҕото, суол аанын диэки туран, кэлиигэ бурдук сынньар. Күндэ. Хачыгыр чабычахтаах бурдугуттан биирдэ балтаччы баһан, онон-манан ойута барбыт тааһын айаҕар кутан биэрдэ. Эрилик Эристиин. Лоҥкууда сиһин солоон аҕыйах сылларынан аҥаардас солооһуннарга эрэ бурдугу ыһар буолуохпут. М. Доҕордуурап
4 аат тыл #
Ас бэлэмнииргэ анаан бурдук туораахтара мэлийиллэн бороһуоктуҥу көрүҥнэммит мээккэтэ
Нууччалыы Мука. Хотонтон Хобороос, Даайыс тахсаллар, таҥастара бурдукка биһиллибит. А. Софронов. - Бу оҕом хантан харчы булан, үрүҥ бурдук атыылаһаҕын? - Тыый, ийээ, оттон дохуоппар кэллэҕэ дии. М. Доҕордуурап. Дьахтар имигэс тарбаҕынан лапса оҥорон бурдукка булкуйар, өрүтэ көтөҕөн таммалатар. Н. Габышев
5 аат тыл #
Бурдук быһыллан түүтэхтэммитэ
Нууччалыы Сжатый хлеб (в снопах). [Дьаакып:] Хобороос, бурдуккун киэҥ сиргэ таһырдьа таһаар
Доромоон астыы олорор бурдугун тиэтэйэ-саарайа хомуйан баран, дьиэтин харбаан кэбистэ.
КүндэКыдаманан эһиллэр, Кыстык оппут кээһиллэр, Кыһыл көмүс бурдукпут Кылааттара чуоҕуспут А. Абаҕыыныскай
6 аат тыл #
Хатарыллыбыт эт эбэтэр үүнээйи аһылык мээккэтэ
Нууччалыы Мука из сушеных мясных или растительных продуктов. XIX үйэ ортотугар унньуула бурдуга Дьокуускай баһаарыгар атыыланара уонна буута буут сэлиэһинэй бурдук сыаната сыаналааҕа үһү
Багдарыын Сүлбэ. Сүөһүгэ анаан үрдүк белоктаах аһылыктар улам элбэхтик оҥоһуллуохтара: балык уонна уҥуохтаах эт бурдуга, аһылык буолар доруоһалар, фосфаттар. ЭБ Т. Ср тюрк. бүртүк ‘зерно’
7 этии #
Нууччалыы Мучные изделия
Этиилэр
Бурдук тардар таас көр суоруна
Көтөр буордаах саха балаҕана, Көмүлүөк куйаас сыралҕана, Бурдук тардар таас сыналҕана, Ыһыырынньык Үгээрдээх чаана... Эллэй. Бурдукта тарт - суорунаҕа туорах бурдугу мэлий.
Молотить зерно (на жерновах).
[Хобороос:] Даайыс, ынах киириитэ чугаһаата, онуоха диэри бурдукпутун тардыах. А. Софронов Мин саах күрдьэбин, торбуйах уулатабын, бурдук тардабын, мас кыстыыбын, кэргэттэр олорор дьиэлэриттэн тахсаммын тойонум аахха үлэлиибин. Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (4)
Хара өлүөр диэри, кыайбатар даҕаны, бурдук тардар, муус көтөҕөр, от мунньар, бурдук ыһар, бугул угар киһи буолла.
Суорун ОмоллоонБурдук үлэтэ - бурдугу ыһыы уонна хомуйуу үлэтэ. Работы по посеву и уборке хлебов. [Түмэппий:] Оппут - бурдукпут үлэтэ бүттэҕинэ, сирбит баарданыыта бүттэҕинэ, уопсай хотоммутун тутуохпут баар ээ, доҕоттор.
КүндэБурдук үлэтэ буолла дии. Быйыл бурдук үлэтин күннэригэр өр утуйбаттар. Бурдук хадьымала - быһыллыбыт бурдук сиригэр хаалбыт бурдук отун төрдүгэстэрэ. Жниво, жнивье, стерня. Бурдук хомуура - үүнэн буспут бурдугу сиэрпэнэн, массыынанан, комбайнынан быһыы, быстарыы. Жатва (уборка урожая). Бурдугу ыс - анаан бэлэмнэниллибит сиргэ туорах бурдугу тарҕата ыһан эбэтэр анал массыынанан олорт. Сеять (зерно, хлеб). [Мэхээлэ:] Холобур хайдах бурдугу ыһары, оту оттууру, сүөһүнү иитэри көрдөрбүт киһи, син ону үтүктэн иһиэ этилэр. А. Софронов Ким сүөһүнү иитиэй, ким даҕаны бурдугу ыһаат, бааһына диэки күһүҥҥэ диэри эргиллэн көрбөт, от хомууругар барар. ЕПИ ТДь