ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

быйаҥ

аат тыл, даҕааһын

Нууччалыы обильный травостой на сенокосных угодьях

English abundance

Ис хоһооно · 6

1 аат тыл #

От, бурдук өлгөмнүк үүнүүтэ (ол сүөһү иитиитэ дьарыктаах сахаларга баай-дуол төрдө буолара)

Нууччалыы Обильный травостой на сенокосных угодьях (что было основой достатка, богатства якутов-скотоводов)

  • “Таҥара биэрбитэ таах буорга иҥмэтин! Быйаҥтан баспахтаан хаалыах!” - диир. Эллэй. Тоҕой Сэлэ ходуһата быйыл сайын күөх быйаҥа ордук күөгэйэ үүммүтэ, салгына ордук ырааһырбыкка дылы буолбута.
    Л. Попов
  • Сир быйаҥын түргэнник хомуйан ыларга механизатордар улахан дьулуурдаахтар. “
    Кыым

2 аат тыл #

Баай-дуол, ас-үөл дэлэйэ, өлгөмө; үбүнэн, баайынан-дуолунан толору хааччыллыы

Нууччалыы Изобилие, богатство, достаток

  • Бу күргүөм үлэ таһаарбыт быйаҥыттан киһи сүрэҕин үөрүүнэн сылытар сылаас-сымнаҕас салгын сайа охсо турарга дылы гынар.
    Амма Аччыгыйа
  • Кинилэр [сахалар] олохторо сылгы, ынах төрүөҕүттэн, быйаҥыттан тутулуктааҕа.
    Саха фольк
  • Аҕалаах ийэм уонча сүөһүлэрин быйаҥынан бы -бааччы ыал буолан олорбуттара
    М. Доҕордуурап
Өссө холобурдар (1)
  • Онтон уоҕа Улам астан, Быйаҥ уулаах Былыттара, Иэтэн-ирэн, Иэнигийэн, Уһун самыыр Олохсуйда
    Күннүк Уурастыырап

3 аат тыл #

Ардах, самыыр (уйгу-быйаҥ төрдө от үүнүүтэ хааччылларын иһин)

Нууччалыы Сильный теплый дождь (обеспечивает хороший травостой на сенокосных угодьях)

4 аат тыл #

Сиртэн хостонор туһалаах баайдар (металлар, таас чох, минераллар эҥин)

Нууччалыы Полезные ископаемые. [Геолог - Киириккэ:] Эйигин өстөөхтөр илиилэриттэн быыһаммыккынан уонна, баҕар, бүтүн Сойууска суолталаах сир быйаҥын булбуккунан эҕэрдэлиибин

  • [Былыр] Баайга биир кутуу Чэй иһин хамнаска барар Дьадаҥы саха Урал, Баку Быйаҥын билигин баһар.
    П. Тулааһынап
  • Саха сирин кистэлэҥ быйаҥын киһи-аймах туһатыгар тиэрэ тардыһан биэрэр геолог буоллар төһөлөөх үчүгэй буолуо этэй?! “
    ББ

5 аат тыл #

сэнээн. Аанньа ахтыллыбат, сэнэбилгэ сылдьар киһи оҕото

Нууччалыы Отродье, отпрыск (о ребенке неуважаемого человека)

  • Эминэ туомуй! Эчикийэ, көрөн-истэн, өргөстөнөн, бу киммит быйаҥа турарый?
    Болот Боотур
  • Кууһума-а! Чиэһинэй быйаҥы, Үбү да мин үөҕэ барбаппын. Сиилиибин эн курдук быйаҥы! Бар дьонтон мин туораан барбаппын
    Р. Баҕатаайыскай

6 даҕааһын #

суолт. Олус элбэх баайдаах, аһара дэлэй, өлгөм, илгэлээх

Нууччалыы Изобильный, благодатный, богатый

«Б» буукуба