Перевод с якутского
дэлэй
аат тыл, туохтуур, даҕааһын, сыһыат
Нууччалыы обильный, имеющийся в изобилии; многочисленный, бесчисленный
English abundance
Ис хоһооно · 7
1 даҕааһын #
Өлгөм, баай; олус элбэх аата-ахсаана суох
Нууччалыы Обильный, имеющийся в изобилии; многочисленный, бесчисленный
Бачча дэлэй ыттаах сиртэн, манна, бэл, ыт харабыл суох. Н. Заболоцкай Бу оройуоҥҥа сир анныттан иһэр уу дэлэй саппааһа көстүбүтэ. И. Федосеев "Атын холкуостар ходуһалара дэлэй?!" – Илларион ыгылла-ыгылла эттэ. М. Доҕордуурап
Өссө холобурдар (3)
[Сааскы Ньукуолунтан Бөтүрүөпкэ диэри] Үрүҥ ас муҥутаан дэлэйэрэ. Ыһыахтар, уруулар үгүстэрэ ити саҕана тэриллэллэрэ. Саамай элбэх астаах-үөллээх ыһыахтары дэлэй ыһыах дииллэрэ Кыым Олус хойуу (үүнээйи, баттах туһунан). Θ Густой, не жидкий (о растительности, волосах). Остуолга умса туттан олорор дэлэй кугас куударалаах кыыс кини диэки көрбөккө да эрэ киҥнээх соҕустук эттэ. Амма Аччыгыйа Маҥхайан эрэр дэлэй хара бытыгын, куударалаах хойуу баттаҕын тыал сахсаҥнатар ХС
2 даҕааһын #
Кыһалҕата суох, көҥүл (олох)
Нууччалыы Вольготная, безбедная, не знающая нужды (жизнь)
Ити быыс кэм этэ: дэлэй олох тыына саҥа биллэн эрэрэ. Далан Манна [Тифлис фельдшерскэй оскуолатыгар] дэлэй олох суох эрээри үөрэх туһалааҕын өйдөөбүт төрөппүттэр эрэ уолаттара үөрэнэллэрэ. ОТК. Эмээхситтэр эрэйдээхтэр! Олох уларыйбытын, билиҥҥи дэлэй олоҕу өйдөөбөттөр Далан Бачча дэлэйтэн маппакка, барыга бары кыттарга. Күннүк Уурастыырап
Өссө холобурдар (2)
Барахсан тугун дэлэйэй! Амма Аччыгыйа [Быыпсай ойоҕо:] Сатана бөҕө ыамата дэлэйин бэккиһиибин ээ. Тохсуолар дуу, үөдэн дуу
Суорун Омоллоон
3 даҕааһын #
Киэҥ-куоҥ, кэтит
Нууччалыы Широкий, просторный
Дэлэй соҕус ходуһалаах киһи буолбуккун. Амма Аччыгыйа Төрөөбүт Ийэ дойдубут киэҥ дэлэй иэнигэр кимтэн да куттаммакка сылдьар буолуохпут. М. Доҕордуурап Киэҥин, дэлэйин, улуутун Бу уулусса аспаал иэнэ И. Эртюков
Өссө холобурдар (3)
Көҕөннөрдөөх кулуммут Көҥүл дэлэй көччүйдүн. Күннүк Уурастыырап Кини тииҥи, кырынааһы, солоҥдону, саһылы өлгөмнүк бултуура. Мас көтөрө да дэлэй этэ. И. Федосеев Чиэстэ охсон, оһох оттон, Нэчимиэн бурдугунан Дэлэй бааччы алаадьылаан Тэһигирэтэн кэбистэ Күннүк Уурастыырап
4 даҕааһын #
Киэҥ көҕүстээх, холку, ыгыма суох (киһи)
Нууччалыы Спокойный, уравновешенный
Кини ол да иһин ханнык да ыар кэмнэргэ киэҥ дэлэй, ис-иһиттэн холку киһи. А. Сыромятникова Мин ити киэҥ-дэлэй көҕүстээх киһини, мэлдьи мичээринэн көрсөр кырдьаҕаһы, биһирии, сөҕө-махтайа олороммун, эмискэ биир дьикти түбэлтэни өйдүү биэрдим. Р. Кулаковскай Таас курдук үйэлээх, киэҥ дэлэй дууһалаах, Табыллан, уһуннук сылдьыахпын баҕардым! Доҕордоһуу т
5 аат тыл #
суолт. Үгүс, баһаам
Нууччалыы Множество, обилие
6 сыһыат #
суолт. Баҕа ханарынан, дуоһуйа; толору, дэлэччи
Нууччалыы Вдоволь, в изобилии
7 туохтуур #
Элбээ, үксээ
Нууччалыы Множиться, увеличиваться (в количестве)
Илиибит эрэ хамсаатар, – Илгэ, быйаҥ дэлэйэр. Дьуон Дьаҥылы. Унаар сайын эргийдэ, Уйгу-быйаҥ дэлэйдэ. Күннүк Уурастыырап Сир ийэ ньуура сибэккинэн киэргэммит. Көтөр-сүүрэр дэлэйбит М. Доҕордуурап