ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

дьилэй

даҕааһын

Нууччалыы не имеющий просвета, сплошной, цельный

Ис хоһооно · 6

1 даҕааһын #

даҕ

  • Суорба хайа сирэйиттэн суоруна, буруус буолар дьилэй тааһы логлорутан ылан, баллырдаан баран, уунан өрө уһааран аҕалан, кыһыны быһа дьиэлэригэр суоруна тааһа, чочу, буруус оҥортууллара.
    Болот Боотур
  • Үүттүүр коронкалар буруолуу-буруолуу дьилэй дэриэспэни дьөлө ытыйаллара. Онно кэлин динамиты угаллара уонна дэлби тэптэрэллэрэ.
    И. Данилов
  • Ол күһүн сир харатыгар -- Тоҥ буору, Дьилэй буору, Сэниэтэ суох хойгуолар, Хара суор тумса буоланнар, Хаһа турбуттара
    Н. Босиков

2 даҕааһын #

Ханан да быыһа-хайаҕаһа суох, биир күдьүс, бүтэй; ньыгыл, чиҥ

Нууччалыы Не имеющий просвета, сплошной, цельный; твердый, монолитный

3 даҕааһын #

Чэгиэн, чиргэл, туох да дьиэгэ суох

Нууччалыы Здоровый, крепкий, нормальный, без каких-л. изъянов

  • Сааһын тухары ким даҕаны сиирэ охсон симэһин таһаарбатах, хайа анньан хаан оҕуолаппатах, дьик гыммат дьилэй куҥнаах оҕонньор
    Болот Боотур

4 даҕааһын #

Кыраҕа кыһаллыбат, дьиппиэн

Нууччалыы Невозмутимый

  • Сардаана кыраҕа долгуйбат холку, бэл соччо саарыыры, санаа оонньуура, бутуллара диэни билбэт чиҥ куттаах дьилэй киһи этэ
    Н. Лугинов

5 этии #

Нууччалыы Скупой, жадный

Этиилэр

Дьилэй дабархай сүүрбэт киһитэ

кэччэгэй киһи, киниттэн киһи тугу да көрдөөн ылбат киһитэ Соотв.

  • Зимой снегу не выпросишь

6 этии #

Нууччалыы По старинным поверьям якутов, человек физически и духовно крепкий, с твердой психикой, не способный к видениям. – Ити биир кыыс кэлэн турар, этэ аһаҕас баҕайы эбит, оттон эрэ, муос курдук, дьилэй эттээх-сииннээх, букатын атын күтүр эбит

  • Дьилэй эттээх (куҥнаах, эттээх-сииннээх, эттээх-хааннаах) – 1) эргэр. Урукку өйдөбүлүнэн, абааһыны, иччини көрүгэһэ суох чэгиэн, бүтэй эттээх-хааннаах А. Сыромятникова; 2) көсп. Түҥкэтэх; сайдыыта суох, тугу да билбэт-көрбөт, өйдөөбөт. Θ Замкнутый, нелюдимый; неразвитой, невежественный. Самналлыбыт балаҕаҥҥа Сабылыннар да, саха Олус оннук "дьилэй куҥнаах" Омук муҥнаах буолбатаҕа.
    Күннүк Уурастыырап
  • "Чэ, тугу да диэ! Дьилэй эттээх сордооххун! Тимиргэ да, эйиэхэ да эппит син биир!" [диир дьахтар эригэр]. Р. Баҕатаайыскай

«ДЬ» буукуба