ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

иһиллээ

туохтуур

Нууччалыы прислушаться, напрячь слух

1 туохтуур #

Сорунан туран истэ сатаа (хол., бэрт кыра тыаһы)

Нууччалыы Прислушаться, напрячь слух

  • Үөһээ тайҕаҕа тыас иһиллиир баар үһү (тааб.: сылгы кулгааҕа). Харытыана таһырдьа кэлбитэ-барбыта буола-буола кулгааҕын кырыытынан, кэм, дьиэ диэки иһиллии быһыытыйда.
    П. Ойуунускай
  • Тохтоон, иһиллээбитим, туох да иһиллибэт
    Суорун Омоллоон

2 туохтуур #

Кулгааххынан, эбэтэр тугунан эмэ даҕайан иһит, чинчий (киһи доруобуйатын)

Нууччалыы Слушать, обследовать на слух

  • Биэссэр -- туох эрэ көҥдөй тимиринэн иһиллээтэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Быраастар иккиэн уларса сылдьан кинини иһиллээтилэр, онон-манан тоҥсуйан, баттаталаан көрдүлэр.
    Н. Лугинов
  • Түөтэ Агаша уһун быалаах тэллэгэр туруупкатынан маамаларын эргитэ сылдьан иһиллээтэ
    П. Филиппов

3 этии #

Нууччалыы Мертвая тишина

  • иһит I (1) диэн курдук. Араатардар биир да тылларын көтүппэккэ иһиллиир.
    Амма Аччыгыйа
  • Табаарыс Дмитриев этиитин холкуостаахтар бэркэ сэргээн иһиллии олордулар.
    М. Доҕордуурап
  • Оҕонньор биһикки кэпсэтэрбитин кинилэр кэрэхсээн иһиллээтилэр.
    В. Короленко
Өссө холобурдар (1)
  • (тылб.)

Этиилэр

Тыынын иһиллээ

уҥуор, өлүөр диэри кырбаа (оннук дьулааннаахтык кэһэт); кырбаан өлөр, өлөрөн тэй.

Бить до потери сознания, до полусмерти, забить до смерти; драть, пристукнуть.

  • Дьэ, аныгы буруйгар сэрэнээр! Онно тыыҥҥын иһиллиэм.
    Эрилик Эристиин
  • Сиэхсити көр... тыыҥҥын иһиллиэм!.. – диир Тимир Саппыкы Суоппуйаны илиитин кэдэрги кэлгийэ-кэлгийэ.
    Д. Таас
Өссө холобурдар (1)
  • Нохоо, кинээһиҥ уолун тоҕо кырбаатыҥ, тыыҥҥын иһиллииллэрэ буолуо, – диэн былдьырылаан ньулугуратта.
    М. Доҕордуурап

Бу чиччиги тыынын иһиллээн арахсыам,

диэбитэ.

  • "ХС".

Тыынын иһиллэнэн

өлөрүн кэтэһэн.

В ожидании смерти (своей).

  • Тыыммын иһиллэнэн, Тымырбын баттанан, Түҥ-таҥ буолан, Түөһэйэн түлэкэтийэн [сыттаҕым ээ]. Өксөкүлээх Өлөксөй

«И» буукуба