ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

кэҕин

туохтуур

Нууччалыы остановиться в развитии, росте; вырождаться; хиреть

Ис хоһооно · 5

1 туохтуур #

Улаатан, үүнэн-сайдан иһэн төннөн хаал, буомур

Нууччалыы Остановиться в развитии, росте; вырождаться; хиреть

  • Бэс ыйын саҥатыгар үс-түөрт түүн субурутан хаар хаһыҥнар буолуталаатылар, бурдук үлүйдэ, от-мас сиэмэтэ кэҕиннэ.
    У. Нуолур
  • Оҕо үлбүрүйбүт ыта кэхтэр. Онон ыты оҕоҕо оонньотор куһаҕан.
    И. Федосеев
  • Биир үөр сылгытын хас да уон сыл устата ханна да бычыгыраппакка үөскэтэр буоллаххына, ол сылгы төрүөҕэ кэлин кэхтэр. Y
    БНЬТ
Өссө холобурдар (3)
  • Хагдарый, күөххүн сүтэр (үүнээйи туһунан). Θ Терять свежесть, увядать (о растениях). Аҕыйах түүн хаһыҥныырын кытта от-мас номнуо кэхтибит, көтөр-сүүрэр аҕыйаабыт.
    Болот Боотур
  • Ичигэс кыһын буоларыгар от-мас хойутаан кэхтэр.
    И. Сосин
  • Күһүөрү бары-барыта кэхтэр, Арай эн өссө тупсан иһэҕин!
    Сибэккилэр

2 туохтуур #

Чэгиэн көрүҥҥүн сүтэр, мөлтөө, эһин-быһын (кырдьан, ыалдьан о. д. а.)

Нууччалыы Терять здоровый, цветущий вид, вянуть, увядать (от старости, болезни и т. д.)

  • Ийэбит -- туртайан барбыт чанчыгын астара саба түһэн, кэмэ-кэрдиитэ кэлэн, кэхтэн иһэр дьүһүнэ-бодото көстөн олордо.
    Эрилик Эристиин
  • Даайыс манна сүүрбэччэ саастаах эмньик эттээх эдэр кыыс сүктэн кээлтэ. Манна кэлэн кини маа бэйэлээх быыппастыгас эдэр бэйэтэ кэҕиннэ.
    Н. Заболоцкай
  • Биһиэхэ этэллэр: "Олоххут айанын Ортолостугут. Аны кэхтэргит эрэ кэлиэ... " Софр
    Данилов

3 туохтуур #

Кэннигинэн тэй, чугуй

Нууччалыы Отступать назад, пятиться

  • Андаҕар кэриэспит биһиэнэ: Өлүөхпүт, - кэхтиэхпит кэриэтин.
    А. Абаҕыыныскай
  • Боробуос кэннинэн кэхтэ түһээт, дьүккүйэн кэбистэ.
    Амма Аччыгыйа
  • Хорсун дьон диэн - бу олохторун ыар түгэнигэр кэннилэринэн кэхтибэт, алдьархай ааҥнаатаҕына тобуктуу түспэт дьон
    ОАП ОТХ

4 туохтуур #

Тохтоон, уурайан, бүтэн хаал

Нууччалыы Останавливаться, прекращаться. [Кыргыттар] Кэргэннээх киһи диэбиккэ Кэрэхсииллэрэ кэхтэн хаалла

  • Оҕонньор -- бачча улгумнук кэпсэтэн иһэн кэхтэн хаалар сатамньыта суоҕун өйдөөн, куорат олоҕун-дьаһаҕын ыйыталаһан, онуоха тугу истибитигэр күө-дьаа сэҥээрэн, төттөрү, ыалдьытын симитиннэриэх курдук буолла.
    П. Аввакумов
  • Лэгиэ уонна Нарыйа харахтарын кыайан көрбөттөр, симээбит эттэригэр куор ымынаҕа тахсан иһэн кэхтэн хаалбыт
    ХС

5 туохтуур #

Самын, суох буол, сүт-симэлий (үксүн поэзияҕа буолб. ф-ҕа тут-лар)

Нууччалыы Увядать, утрачивать значение, смысл, сходить на нет (обычно употр. в отриц. ф. в поэзии)

  • Кэриэһим - кэннибэр хааларым, Кэхтибэт кэрэкэ тылларым...
    П. Ойуунускай
  • Кэрэ ааспат, кырдьыбат, Өлбөт, сүппэт, кэхтибэт.
    С. Данилов
  • Саас-үйэ тухары кэхтибэт Саҥаны, кэрэни айыахпыт
    Эллэй

«К» буукуба