ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

мөх

туохтуур

Нууччалыы ругать, бранить кого-л. за что-л

Ис хоһооно · 4
I

1 туохтуур #

Киһи сөбүлээбэтин оҥорбутун иһин кими эмэ буруйдаан саҥар

Нууччалыы Ругать, бранить кого-л. за что-л

  • Киэһээ хараҥа буолуутун саҕана, Ылдьаана дьиэтигэр кэллэ. Эрим кыыһыран мөҕөр этэ диэн, куттана-куттана дьиэтигэр киирдэ.
    Н. Неустроев
  • Микиитэни ийэтэ улаханнык мөхпүтэ.
    Амма Аччыгыйа
  • "Бу күһүн турунуопуспун хостоон биэриминэҕин, ынахтарым уолан эрэллэр", - диэн Аана оҕонньорун мөҕөр буолла
    М. Доҕордуурап
II

2 туохтуур #

Киһини сүгүн мииннэрбэккэ өрө көтө, мөхсө сырыт, быраҕаттаа (хол., аты этэргэ)

Нууччалыы Становиться на дыбы, брыкаться, лягаться (напр., о лошади)

  • Биэ кулуннуу өрө мөхпүт да, кыайан төлө охсон куоппатах. МНН. "Дьэ, эн ат курдук мөх!" - диэн баран, баҕа күтэри кус гына быһа биэрбит.
    Суорун Омоллоон
  • "Ат мөхтө, киһини тэпсээри, сэби алдьатаары гынна!" - диэн саҥалар айманнылар
    Дьүөгэ Ааныстыырап

3 туохтуур #

Олоҕо суох буолан, олордоххо, үктэннэххэ хамсаан, түөрэҥнээн биэрэн киһини сууллар

Нууччалыы Из-за неустойчивости, шаткости опрокидывать, сбрасывать кого-л

  • Дулҕа Витяны түөрэ мөҕөн кэбиһэ сыһарыттан өрүһүнэригэр - соҕотох онуоха да сыратын бараата.
    Н. Заболоцкай
  • Талах олоппос тиэрэ мөҕөр да, Чокомда ыаҕастаах сүөгэйин көтөхпүтүнэн күөрэ-лаҥкы барар
    И. Бочкарев

4 туохтуур #

Эмискэ хамсаан ыл, мөҕүл гын (сүрэҕи этэргэ)

Нууччалыы Забиться, задрожать (о сердце)

  • Ньургуһун сүрэҕэ эмискэ мөхпүтэ, итиинэн-тымныынан хаарыйтарарга дылы буолбута. Дьүөгэ Ааныстыырап. Маша сүрэҕэ түөһүн иһигэр кулун курдук мөҕөр.
    М. Доҕордуурап
  • Дьаакып сүрэҕэ хайдах эрэ мөҕөн ылла
    Н. Заболоцкай
  • Эмискэ уйбат курдук буолан ыл, хамсаа (сүһүөхтэри этэргэ). Θ Задрожать, затрястись (о коленях), отняться, лишиться способности двигаться (о ногах). Хоско киирэн тойон диэки баран иһэн, сүһүөҕэ мөҕөн тэмтээкэйдээн ылла.
    Болот Боотур
Өссө холобурдар (3)
  • Дьаакып сынньалаҥ пааркатын үрдүк кирилиэһин өрө тахсан иһэн, сүһүөҕэ кыратык мөҕөн ыларын билбитэ.
    Н. Заболоцкай
  • Ыстапаан болуот хамсааһыныттан сүһүөҕэ мөҕөн хаста да оҕутта.
    И. Никифоров
  • Ср. алт. мөкү ‘встать на дыбы’, др. -тюрк. мөн ‘становиться на дыбы, вскидывать зад (о лошади)’

«М» буукуба