Перевод с якутского
сарын
аат тыл, сыһыат
Нууччалыы верхняя часть туловища с лопаточной костью и мышцами от шеи до руки, плечо (у человека); место ниже хачки с лопаточной костью, лопатка
English shoulder
Ис хоһооно · 6
1 аат тыл #
Киһиэхэ көхсүн үөһээ өттө, лаппаакытын уҥуоҕа сылдьар сирэ эҥил баһын кытары; сүөһүгэ арҕаһыттан аллара лаппаакытын уҥуоҕа сылдьар сирэ
Нууччалыы Верхняя часть туловища с лопаточной костью и мышцами от шеи до руки, плечо (у человека); место ниже хачки с лопаточной костью, лопатка (у животного)
Санныгар сүк. Ат ыҥыырга саннын астарбыт. Кини хараҕа хап-хара, санна быгдыгыр, уҥуоҕунан кыра.
Суорун ОмоллоонСоня сиилээбиттии төбөтүн санныгар кыҥначчы түһэрдэ. М. Доҕордуурап
Өссө холобурдар (1)
Оҕо сиһин, иһин, саннын, түөһүн быччыҥнарын сайыннарарга сөптөөх үс-түөрт боростуой хамсаныыны оҥорторуллар. Дьиэ к
2 аат тыл #
Таҥнар таҥас киһи ити миэстэтин сабар өттө
Нууччалыы Часть одежды, облегающая плечи (у человека)
Сон санна. Таҥас ыйыыртан санныгар икки кыракый сулустаах киитэлин ылан кэттэ М. Попов Таня, хаста да кырынан, омурҕан чэйин уутун саннынан таһар. Дьүөгэ Ааныстыырап. [Кулуба] дьиэтин суон бэрэбинэлэрин дьадаҥылар дар уҥуох сарыннарынан таспыттара А. Сыромятникова
3 аат тыл #
Төһүү эбэтэр туох эмэ төһүү чааһын тирэнэр сириттэн аҥар уһугар диэритэ
Нууччалыы Часть рычага (и в технике) от точки опоры до одного конца
Төһүү санна. Ыйааһын биир санна. Көтөҕөр кыраан саннынан Көхөҕө иилэннэр Туоннанан курууһу таһаллар Күннүк Уурастыырап
4 сыһыат #
суолт. Көлөтө, тырааныспара суох көтөҕөн, сүгэн
Нууччалыы Вручную, на плечах (носить, таскать что-л.)
5 этии #
Нууччалыы Не иметь, что носить, не иметь одежды
Санна сайаҕас, өттүгэ үүттээх - аһаҕас сарыннаах, үүттээх өттүктээх киһи диэн курдук (көр аһаҕас). Санныгар кэтэрэ суох буолла - таҥнар таҥаһа суох буолла Эмээхсин, санныгар кэтэрэ суох буолан, Атын ыал оҕотун таҥаһыгар ымсыырдыҥ дуо? И. Гоголев Санныгар сүк - туох эмэ кыһалҕатын, санаа эрэйин эккинэн-хааҥҥынан бил, эрэйдэн. Θ Испытывать, переносить тяжесть, горечь чего-л.; выносить на своих плечах. Үөрэхтэн матар ыарын мин бэйэм санныбар сүкпүтүм, түөспэр көтөхпүтүм. Амма Аччыгыйа Мин саастыы көлүөнэм уот сэрии ыардарын санныгар сүкпүтэ. ХС
Өссө холобурдар (7)
Санныгар таҥын кэпс. - таҥнар таҥастан. Θ Иметь одежду, иметь во что одеваться. Санныларыгар таҥас булан таҥыннылар, айахтарыгар ас булан аһаатылар. Ити дьоҥҥо онтон ордук туох наада?
Күндэ(Ким эмэ) санныгар тайан поэт. - кимиэхэ эмэ кыһарҕаннаахтык билин, кыһарый, кыһалҕаҕа киллэр. Θ Приносить кому л. лишения, невзгоды (о жизненных трудностях, о каких-л. бедствиях). Сыллар да сыллар! Ыар сыллар Ынчыктата ардыгар Ыардык тайанан аастылар Кини сааһырбыт санныгар. С. Данилов Эмиэ биир сыл Анфиса санныгар тайана түһээт, үлэ уолусхан уххана кынаттанан, көтө охсон ааһар. С. Федотов Санныгыттан түһэр - туох эмэ ыар сүгэһэр буолбуттан босхолон, сынньан. Θ Освободиться от бремени чего-л. (букв. с плеч долой). Онуоха Кууһума үөрэн омуннурбата, көннөрү ыарахан сүгэһэри санныттан түһэрбит курдук буолла. Н. Павлов Санныгыттан түһэрбэккэ кэпс. - араарбакка (туох эмэ таҥаһы кэт). Θ Носить что-л. не снимая (напр., о какой-л. одежде). Бу сонун кини санныттан түһэрбэккэ кэтэр. (Ким эмэ) санныттан түс - ыар сүгэһэр буолан бүт, уурай (туох эмэ эрэйдээҕи этэргэ). Θ Как гора с плеч свалилась (отпала забота о чём-л.). Мин, аргыстарбын ситэн, санныбыттан улахан үлүгэр түспүтүн курдук сананан, чэпчээбиччэ, үөрбүччэ, -- ньуоскам арыылаах саламаат диэки күөрэҥнээбитинэн барбыта. Н. Заболоцкай Соттун хараххын, соҥуйбут эдьиийим! - Саргылаах санныбыт үрдүттэн Санаа хара тааһа түстэ! С. Васильев Сарын сарынтан өйөнсөн - иллээхтик бииргэ сылдьан көмөлөсүһэн, бэйэ-бэйэҕэ көмө буолан. Θ В тесном сотрудничестве, взаимопомощи, плечом к плечу. Кини ол күнтэн сэрии бүтүөр диэри, дойду хорсун-хоодуот уолаттарын кытта сарын сарынтан өйөнсөн, бойобуой кэккэҕэ хаамсыбыта. "ХС"
6 этии #
Нууччалыы Широкоплечий
Баттах сарын эргэр. - кэтит сарыннаах Ол кэнниттэн Эрбэх эпчиҥнээхтэрим, Быыра быччыҥнаахтарым, Баттах сарыннаахтарым, Даарда буурайдарым, Бэттэх буолуҥ эрэ! Саха фольк [Абааһы уола:] Ар-дьаалы, Арт-татай доҕор! Баттах сарын, Баараҕай быччыҥ -- Куруубай хааннаах Кулун Куллустуур буоллаҕыҥ ини дуо? ТТИГ КХКК. Саннын таптай - киһини хайҕаан эбэтэр туохха эмэ киксэрэн ытыскынан кыратык санныга охсуолаа. Θ Выражая одобрение или подбадривая, похлопывать кого-л. по плечу. "Ах, Чээрин, бүтүн батальоҥҥа тэҥнэспиккин дии", - Егорычев санныбын таптайда. Т. Сметанин Сарын байаата - киһи саннын хаптаҕайын алын кырыыта. Θ Нижний угол лопатки человека. [Түөрэҥэй ойуун] саһара маҥхайан эрэр баттаҕа саннын байаатыгар диэри үүммүт.
Күндэ
Өссө холобурдар (3)
Сарын хаптаҕайа (лаппаакыта) - киһиэхэ саннын кэннинэн, сүөһүгэ, кыылга арҕаһын аннынан кэтит, хаптаҕай уҥуох. Θ Лопатка у человека и животных. Бөҕөс адаарыйан тиийэн саннын хаптаҕайдарынан көбүөргэ лип гына түһэр. Бастакы ыраас кыайыы баар. Е. Неймохов [Сылгы] хоолдьугун төрдүттэн холугар диэри моонньо, оттон бүлгүнүгэр диэри саннын лаппаакыта, онтон салгыы оҥкумала дэниллэр. Сылгыһыт с. Сарын хараҕа - киһи көхсүн саннын хаптаҕайын аннынан чараас сирэ. Θ Уязвимое место под лопаткой на спине человека. Үс үөстээх ат өргөнүн курдук хараҕын уота абааһы уолун икки чараас саннын хараҕын дьөлө көрдө. Саха фольк Др. -тюрк. йарын, тюрк. йарын, чарын