ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

саҕа

аат тыл, кэнники тыл

Нууччалыы воротник

English collar

Ис хоһооно · 4
I

1 аат тыл #

Таҥнар таҥас киһи моонньун тулалыыр чорбох салҕааһына

Нууччалыы Воротник

  • Ырбаахы саҕата. Сон саҕата.
  • Сатабыллаах саһыл саҕалаах (өс хоһ.). Үрүҥ ырбаахылаах, саҕата ойуулаах этэ
    С. Ефремов
  • Киһи моонньун уонна таҥаһын саҕатын ыккардынааҕы аһаҕас. Θ Вырез в одежде для шеи, ворот. [Тогойкин] болтуотун нэлэккэйдэнэн баран тилигирэччи сахсыммахтаата. Онуоха саҕатынан хаар киирэн көхсүн тымныынан хаарыйбахтаата
    Амма Аччыгыйа

2 аат тыл #

Туох эмэ саҕаланар, тугу эмэ кытта быысаһар кытыыта

Нууччалыы Начало, край, внешняя граница чего-л.; опушка, край

  • Тыа саҕата. Сыһыы саҕата. Хадьымал саҕата.
  • Халлаан бороҥ солко бүрүөтэ илин саҕатыттан хастанан улам арыллан иһэр.
    Амма Аччыгыйа
  • Кэтэх тыа куобаҕа, Кэрии саҕатыгар киирэн, Кэрдиис таҥалай суолу Кэккэлэтэ сүүрбүтэ.
    П. Тобуруокап
Өссө холобурдар (1)
  • [Уол] чанчыгын саҕатыттан бычыгыраабыт көлөһүнүн илбирийбит бүлгүннэринэн дьүккү соттон кэбистэ
    Эрилик Эристиин

3 этии #

Нууччалыы Взять за шкирку, шиворот (человека), брать за загривок (зверя)

  • Саҕатыттан ыл кэпс. - киһини атаҕастаан саҕатыттан тутан илиилээ, күүскүнэн дьаһай, кыылы кэтэҕиттэн тутан өрө көтөх Баһырҕас оҕотун саҕатыттан ылан атын сиргэ көһөрдө.
  • Хамначчыт Сэмэн эрэйдээҕи саҕатыттан ылан таһырдьа астылар. Бэс Дьарааһын. Оо, миэхэ кыах биэрдэллэр - мин сэлээнниир эр дьону саҕаларыттан ылыам этэ!
    Н. Габышев
  • Ср. др. -тюрк. йаха, тат. яка, бур. заха ‘ворот, воротник’; др. -тюрк. саха ‘подножие горы’, монг. зах ‘край, окраина; воротник’
II

4 #

дьөһ. Ким, туох эмэ кээмэйинэн, хаачыстыбатынан кимиэхэ, туохха эмэ тэҥнэһэрин көрдөрөр

Нууччалыы Выражая уподобительные отношения, указывает на величину, объём, качество, равный кому-чему-л

  • Адаҕа саҕа собо.
  • Тэбиэн саҕа хара санаатааҕар түөн саҕа үрүҥ санаа ордук (өс хоһ.). Уулуу турар оҕус хараҕын саҕа.
    Саха фольк
  • Кини саҕа куһаҕан суох
    Амма Аччыгыйа

«С» буукуба