ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сибиэн

аат тыл

Нууччалыы по суеверным представлениям, знак подаваемый злым духом, чертом людям о своём присутствии; тени злого духа, черта

Ис хоһооно · 5

1 аат тыл #

Итэҕэл өйдөбүлүнэн, абааһы, иччи тугунан эмэ киһиэхэ, дьоҥҥо биллиитэ

Нууччалыы По суеверным представлениям, знак подаваемый злым духом, чертом людям о своём присутствии; тени злого духа, черта

  • Эйээндьэ эмээхсин киирэ сылдьан: "Дьиэҥ сибиэнэ суох дуу? Мотуоһа өлөр буолан дуу, дьоннор бу дьиэ туһунан куһаҕаннык кэпсиир этилэр ээ!" – диэбитэ.
    Болот Боотур
  • [Ыттар] аанньаҕа үрүөхтэрэ дуо, сибиэни билэн кыыллара турдаҕа.
    Далан
  • [Хаппытыан] Бүөтүр оҕонньор көнньүөрдэҕинэ: "Сэриигэ өлбүттэр таҥараҕа быһа көтөллөр, сибиэн буолбаттар үһү!" – диэн этэр тылын өйдөөн кэллэ
    А. Сыромятникова

2 аат тыл #

Туох эмэ буолар илэ бэлиэтэ, чинчитэ, куттала

Нууччалыы Явные признаки, примета наступления чего-л. (большей частью о чём-л. бедственном, грозном), призрак

  • Үүннэ саҥа көлүөнэ, Саҥа эрэл, саҥа таптал, Арай сэрии сибиэнэ сүтэ илик саҕахтан.
    И. Гоголев
  • Силлиэ тоҥ туундараҕа Хас күн уһуо биллибэт, Эйигин тибии, буурҕа Ханна тиэрдиэ биллибэт. Онон силлиэ сибиэнэ Миигин олус куттаата.
    С. Данилов
  • Киһи аймах дьиксинэр Өлүү тымныы сибиэниттэн, Акыйаан уҥуор иһиллэр Ядернай сэрииттэн.
    В. Сивцев
Өссө холобурдар (1)
  • Кинилэр иннилэригэр сутааһын сибиэнэ саба барыйан турара, оттон ыамалара им балайга өй-мэйдээҕи тулуппакка ытаһаллара. М. Горькай (тылб.)

3 аат тыл #

көр сибики. Майаҕатта бэйэтэ атын улуустар дьоһуннаах бөҕөлөрүгэр ааттаан бардаҕына, иһэр сибиэнин билээт, атахтара тиийиэҕинэн куотан эрэ биэрэллэрэ үһү. Саха сэһ. 197

4 аат тыл #

Күһүн сибиэнэ биллэн барбыта. Атырдьах ыйын ортотуттан хаһыҥнаабыта. И. Федосеев.

Этиилэр

Иннибин-кэннибин кэтиибин

Кыыһым баар сибиэнэ биллибэт.

  • Н. Габышев

5 аат тыл #

үөхс. Үөхсүүгэ "илэ абааһы" диэн суолталаах

Нууччалыы Как бранное слово имеет значение "сущий чёрт, дьявол". [Бааһырбыт үрүҥ саллаат:] "Ити кыһыл сибиэни ким кыайыан!

  • Ким кыайан тохтотуой! Оо, кытаанах дьүһүн! Оо, кыырыктаах дьүһүн!"
    П. Ойуунускай
  • Бандьыыт кыһыл сирэйэ Былыттыы баланыйда: "Чэйиҥ, кыһыл сибиэннэри Уоттуу тардыҥ, бырааттар!"
    И. Гоголев
  • Ср. эвенк. сэвэн ‘деревянный идол, изображавший духа-помощника шамана’

«С» буукуба