ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сылай

даҕааһын, туохтуур

Нууччалыы с плохим аппетитом

English having a poor appetite

Ис хоһооно · 8

1 даҕааһын #

Нууччалыы с плохим аппетитом

English having a poor appetite

  • сылай киһи
    человек со слабым аппетитомa person with a poor appetite

2 туохтуур #

Нууччалыы утомлять; уставать

English (with abl.) to tire, to be tired of

  • ыарахан үлэттэн сылай
    устать от тяжёлой работыto be tired of hard work
  • уһуннук ааҕартан сылай
    утомиться от долгого чтенияto be tired of prolonged reading
I

3 туохтуур #

Тугунан эмэ өр дьарыктанан күүһүҥ-сэниэҥ эһин

Нууччалыы Уставать, утомляться, терять силы от долгого занятия чем-л

  • Күнү-күннүктээн соло булбакка мөхсөн тахсыбыт дьон илдьи сылайбыттара.
    Далан
  • Ити курдук сылаас дьиэни өҥөйбөккө, минньигэс аһылыгы аһаабакка, хара тыаны кэтэн, тоҥон-хатан иһэр дьон сылайдылар, аттар да салыннылар.
    П. Филиппов
  • Сэниэтэ букатын суох, бүгүҥҥү ыарахан үлэтиттэн дэлби сылайбыт, түүн тоҥон аанньа утуйбат буолан утуктуура да бэрт.
    Эрилик Эристиин
Өссө холобурдар (4)
  • Ыттар күнү быһа хойуу хаары кэһэн, сылайан аат эрэ харата аалыҥнаһаллар
    Н. Габышев
  • Тугу эмэ гынар дьоҕуруҥ (хол., хамсанарыҥ, көрөрүҥ) мөлтөө, устунан сааллан, ыалдьан бар (киһи, атын да тыынар тыыннаах уорганын этэргэ). Θ Сдавать, терять способности делать что-л., уставать (напр., о глазах). Күнү быһа суруйарбыттан илиим сылайда.
  • Баһылайап систэри, ойуурдары, маардары, хонуулары көрөрүгэр хараҕа сылайда.
    Күндэ
  • Көхсүм, хараҕым сылайан, Улам уубун кыаммаккабын Олоро түһээт утуйабын
    С. Данилов

4 этии #

Нууччалыы соотв. хуже горькой редьки. [Дириэктэр – Бөхтүүйэпкэ:] Эйигин кытта ньээҥкэлэһэрбиттэн эт киһи элэйдим, сыа киһи сылайдым

  • Эт киһи (дьон) элэйдэ, (сыа киһи (дьон) сылайда– 1) салҕан хаал, абааһы көрөн барда (олус өр эрэнэ кэтэспитэ туолбатаҕыттан) Түксү! В. Ойуурускай; 2) олус, аһара сылай. Θ Сильно устать, изнемочь. Онтон дуоһуйан-астынан Эт дьон элэйэн, Сыа дьон сылайан Ходоҕойдор хонуктуу бардылар, Түҥүрдэр түлүк ууларыгар түстүлэр.
    С. Зверев
  • Эт киһи элэйдим, сыа киһи сылайдым, чэгиэн-чиргэл бэйэм эмэхсийдим.
    Н. Лугинов
  • Ср. алт. чыла ‘измучиться, утомиться, изнемочь’, тув. шылагдаар ‘утомиться’, бур. һуларха ‘слабеть’
II

5 даҕааһын #

даҕ

  • Сылай киһи. Сылай оҕо.
  • Атаһым аһыырын аһары сөбүлүүр, мин куоска курдук сылайбын.
    Р. Кулаковскай
  • Кыра эрдэхпиттэн иринньэх, ыарыһах буоламмын, аһыырбар сылай этим
    Чолбон
Өссө холобурдар (2)
  • Мөлтөх, бытаан. Θ Слабый, медлительный. Этэн иһэн уурайар сылай майгылаах.
    А. Софронов
  • Мин оһоҕум сылай, икки-түөрт көтөҕүнэн хонуоҕум
    Ф. Постников

6 даҕааһын #

Кыра аһылыктаах, кылтах

Нууччалыы Имеющий плохой аппетит

7 даҕааһын #

Сууххай, түргэн

Нууччалыы Быстрый, спорый

  • Биир саха дьахтарын сылай сырыытын сырытта ини, анаммыт айанын адаар арҕастарын туораата ини
    Сэһэн Дьэрэмэй

8 даҕааһын #

нор. айымнь., поэз. Сымнаҕас, ньалҕаархай (сиэли этэргэ)

Нууччалыы Мягкий, гладкий (о гриве)

  • Сырдык ыраас түүлээх, Сыалынай сыттардаах, Сыбыдыал кутуруктаах, Сылай сиэллээх Сылгы сүөһүм Төлөрүйбэт төлкөтө диэн Түүлээх иһэҥэйи Сиэбигэр угунна.
    Саха фольк
  • Дойду иччитэ тоҕооһон, Айыыһыт суола айгыраан Дьөһөгөй суола төлкөлөөн Сылай сиэллээх сылгы сүөһү.
    С. Зверев
  • Ср. ДТС силат ‘лошадь, которая ест мало корма’

«С» буукуба