ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

туой

аат тыл, сыһыат, туохтуур, даҕааһын

Нууччалыы петь, восхваляя, воспевая кого-что-л

English clay

Ис хоһооно · 8
I

1 туохтуур #

Кими, тугу эмэ уруйдаан-айхаллаан ыллаа

Нууччалыы Петь, восхваляя, воспевая кого-что-л

  • Былыргы саха кыргыттара, дьахталлара киһини туойан, ыллыыр үгэстээх этилэр.
    Суорун Омоллоон
  • Охоноон дьиэрэһитэ туойбутунан, икки илиитин өрө ууммутунан туран кэлэр.
    Л. Попов
  • Сорох уус тыллаахтар таптыыр дьахтардарын өлөн хаалыа диэн сэрэнэн туойбаттарын туһунан этэллэр эбит
    В. Кондаков

2 туохтуур #

поэз. Кими, тугу эмэ хоһуйар, ойуулуур айымньыны (ырыаны, хоһоону) айан суруй

Нууччалыы Создавать поэтическое произведение, воспевающее, художественно описывающее кого-что-л

  • Өлбөт таптал туһунан Аан дойдуга туойаллар.
    И. Гоголев
  • Бу дойду хатыҥа баараҕай, Кинини Есенин туойбута.
    Баал Хабырыыс
  • Ырыа чэбдик тыыннаах, үтүө санаалаах, бары өттүнэн холобур буолар киһи идеалын туойар
    СЛ-8

3 туохтуур #

сөбүлээб. Сымыйаны, оруна суоҕу элбэхтик үрүт-үөһэ кэпсээ

Нууччалыы Нести всякую чушь, молоть вздор, чепуху

  • "Бу дьонум тугу-тугу туойан бардылар?" – дии саныыр Соппуруон баай.
    Н. Якутскай
  • Дьон арааһынайдык саныахтара, талбыттарын туойуохтара.
    Болот Боотур
  • Халлаан киһитэ, Ханна тугу туойбутун, Хаһан хайдах буолбутун Хаһан ааҕан ситээри…
    Күннүк Уурастыырап

4 этии #

Этиилэр

Хой баһын (тойугун) туой (тыллас) көр хой

  • "Эмиэ хой баһын туойан барда!" – Аргыныап [Өксүөнү] саба саҥарар.
    И. Никифоров
  • Тугу эмэ кэпсээтэҕинэ, букатын хой тойугун туойар, көрдөрөн олорон сымыйалыыр.
    ЭК
Өссө холобурдар (1)
  • Ср. чагат. тойук, той ‘род поэзии’
II

5 аат тыл #

Ууга суурайдахха тиэстэ курдук буолар, ол суурадаһыны уокка сиэттэххэ таастыйар бытархай буор (иһит оҥорууга, тутууга матырыйаал буолар)

Нууччалыы Глина (используется в качестве материала для гончарных, строительных работ)

  • Сайын аайы Кэтириинэ эмээхсин туой курдук сыстаҥнас буору мэһийэн, балаҕан тас эркинин сыбаан иһэр эбит.
    П. Аввакумов
  • Баһылайдаах балбааҥка сибиниэһи уулларан баран туойунан киэп оҥорон онно кутан сүнньүөхтэрин оҥостоллор.
    С. Маисов
  • Үчүгэй туруктаах иһити оҥорорго сөптөөх туойу уус эрдэттэн хаһаанан уура сылдьар
    МАП ЧУу

6 даҕааһын #

суолт. Туойтан, туой састааптаах буортан оҥоһуллубут, састаабыгар туойдаах (буор, сир)

Нууччалыы Глиняный (об изделии), глинистый (о почве)

  • Дүөдэ сыырын буора ыраас, туох да булкааһа суох туой буор: билигин да ылан, эллээн туой иһит оҥор.
    Далан
  • Уустар туой киэпкэ кутан алтанынан, -- көмүһүнэн, дьэһинэн, сибиниэһинэн -- араас киэргэллэри, ыҥыыр иҥэһэтин, сүнньүөҕү, массыына араас чаастарын оҥороллоро. МАП ЧУу. Ыскаап үрдүгэр харчы мунньар туой сибиинньэ холбука турара. Х. Андерсен (тылб.)

7 этии #

Этиилэр

Туой баттах көр баттах

  • Сүүһүнэн үөрдээх кунньалгылар, туой баттахтар уу көрдөөн киһини таарыйа сыһа сирилээн ааһаллар.
    А. Яковлев

Туой иһит көр иһит III

  • Нуучча иһитэ-хомуоһа дэлэйиэн иннинэ өбүгэлэрбит биир суол киэҥник туттар иһиттэринэн туой иһит буолара. Багдарыын Сүлбэ. ДТС, алт., тув, хак. той
III

8 #

, кэпс. Мэлдьи, куруук, наар

Нууччалыы Бепрерывно, всегда, постоянно. [Маарыйа] туой үөһэ тыынар, улаханнык санааргыыр быһыылаах

  • Атын оҕолор курдук мээнэ улдьаарбат, туой кинигэлээх сылдьар буолар.
    Суорун Омоллоон
  • Санаа сүрдээх күүстээх, туой дойдубар этэҥҥэ тиийиэҕим дии саныыбын уонна тиийиэх да тустаахпын
    Күрүлгэн

«Т» буукуба