Перевод с якутского
улуу
даҕааһын, аат тыл
Нууччалыы выдающийся, великий
English great, big, large
Ис хоһооно · 5
1 даҕааһын #
Чулууттан чулуу, сүҥкэн
Нууччалыы Выдающийся, великий
Кээрэкээн диэн улуу ойууннаахтарын кыырдарбыттар. Амма Аччыгыйа Уран тыл аптаах маастара Улуу Пушкин тыыннаах турар. С. Данилов Уйгу дьоллоох Улуу дойду – Өлбөт-өспөт өрөгөйдөөх Күннүк Уурастыырап
2 даҕааһын #
Киһи саллыан курдук, суостаах-суодаллаах, дьулааннаах
Нууччалыы Страшный, грозный
Улуу кыыл. Аас-майах аргыстаах, Иҥсэ-мэнэгэй эҥээрдээх, Оп-соллоҥ ойоҕостоох Олуурдаах улуу дьыл оҕуһа Уста турда.
Өксөкүлээх ӨлөксөйХаһан, хайдах хайа кэмҥэ Халбарыйтай улуу эрэй? Эллэй
Өссө холобурдар (3)
Оҕо хоһоонньуттар кэлэллэр куруутун, Улууттан намыһахтык санаммакка. С. Данилов Эһэлээх аҕаҥ эйиэхэ Биэртэр сир улуутун. И. Эртюков Уруккулар улуулар Бүгүҥҥүлээх буоланнар Айталын
3 аат тыл #
суолт. Бэртэн бэрт, чулуу ким, туох эмэ
Нууччалыы Кто-что-л. выдающееся, великое
4 этии #
Нууччалыы Мой достопочтенный, мой почтеннейший (обычно при обращении к старику, пользующемуся особым уважением и почётом)
Этиилэр
Улуу хаараҕаным
ытыктанар кырдьаҕас (үксүгэр ытыктанар кырдьаҕас, аҕам саастаах киһиэхэ туһаайан этэргэ тут-лар)
5 этии #
Нууччалыы Чудило, чудовище, уродина
Этиилэр
Улуу дьаалы
дьаалы диэн курдук.
Уруурҕаһыннарбыт улуу дьаалы буолан Урууга угуйуллар.
Өксөкүлээх Өлөксөй[Кыһыл Ойуун:] Кыһыл Ойуун улуу дьаалы Хааннаах далай ытыспынан Хара норуот хараҕын аһан, Көрбөт хараҕын көрдөрөн, Көҥүлүн уотун уматыам дуо?!
П. Ойуунускай
Өссө холобурдар (1)
Оо, оҕонньор, улуу дьаалы, өйүн-төйүн көр эрэ! Дьэ, билигин Бииктэр оҕо биһигиттэн ханна куотар үһүгүн?! Л. Попов
Улуу дьыл көр дьыл
Кыһыҥҥы кэми норуот поэзиятыгар улуу дьыл диэн ааттаан хоһуйаллара. "Кыым". Улуу күтүр фольк. – көрөргө сүөргү, ынырык абааһы Умсуурдаах улуу күтүрдэр, Уораҕайдаах уот буурайдар Алдьархайдаах аллараа дойдуга [олохсуйбуттара]. П. Ойуунускай. Улуу күтүр, Өлөр өлүү, Куттаммыттыы, Чолоччу тутунна. С. Зверев. Улуу күтүр! Сииктэ киллэрин. П. Тобуруокап. Дьулааннаах улуу күтүр Дьэ, күлэн күһүгүрүүр. П. Дмитриев. Улуу кыыл түөлбэ., харыс т. – 1) эһэ.
Медведь.
Эһэ харыс ааттара
эһэ, эбэ, тойон, улуу кыыл, тыатааҕы, арбаҕастаах, мэлбэр, моҕус, сырҕан, хадаччы, маппыйар, таптыыгын, накыта, накыйбан. КАЕ НТ; 2) тайах.
Лось.
Улуу омугумсуйуу көр омугумсуйуу
Отелло Маврга өһө-сааһа
улуу омугумсуйуу өһө-сааһа. Эрчимэн. Улуу салгын түөлбэ., харыс т. – улахан дьаҥ, сыстыганнаах ыарыы.
Эпидемия.
Бу улуу салгыҥҥа икки оҕом өлбүтэ. ДСЯЯ.
Улуу тунах
1) көр тунах. “Улуу тунах бастакы быйаҥа”, – диэт, Иван уус чороонноох кымыһы күөрэччи анньан ылаттаата. М. Доҕордуурап; 2) сайын буолуута күөх от үүнэн, ынах, биэ үксэ төрөөн, үрүҥ ас дэлэйэрэ.
Наибольшее изобилие молочных продуктов в начале лета.
Уйгу-быйаҥ туругурбут, Улуу тунах олохсуйбут, Тоҕус толоҕой сэлэ диэн Тоҕуоруйан торолуйбут [дойду эбит]. Үс сыл буолан баран, улуу тунах саҕана арай биирдэ Омоҕой уолаттара көөртөрө: иккис сүһүөх сайыҥҥы уунан өрүс өрөтүттэн кус, кыыл түүтэ устан ааһар. Саха сэһ. I