Перевод с якутского
утары
кэнники тыл, сыһыат, даҕааһын
Нууччалыы против, напротив кого-чего-л
English against, contrary to, opposite
Ис хоһооно · 10
1 сыһыат #
Сирэйиҥ хоту (хол., турар дьиэ)
Нууччалыы Против, напротив кого-чего-л
Маҕаһыын утары кэпсэтэ турабыт. Мин дьиэм оскуола утары турар. ù Хамнаһын ыларыгар араспаанньатын утары кыракый кириэс курдугу ойуулуур эбит
Н. ЛугиновУтары кустар долгуҥҥа бигэнэн нуктуур курдуктар. ù Күүстээх буурҕалар уонна утары сүүрүктэр уунан устууну ыараталлар АЕВ ОҮИ
2 сыһыат #
Ким-туох эмэ диэки (хол., кими эрэ көрсө, тугу эмэ көрө таҕыс)
Нууччалыы Навстречу кому-чему-л
Кини остуол кэнниттэн туран, утары кэллэ.
Суорун ОмоллоонКуонаан оҕонньор тугу эрэ суулуу тутан, кыбынан баран, бу утары хааман нөрүҥнээн иһэр эбит. Н. Заболоцкай Бытааннык турда уонна кыргыттарга утары хаампытынан барда А. Сыромятникова
Өссө холобурдар (1)
Өскөтүн ускуопка иннигэр минус бэлиэ турар буоллаҕына, ускуопканы аһыыга ол ускуопка иһигэр турар эбиллээччилэр хас биирдиилэрин бэлиэтэ утары бэлиэҕэ уларыйар. ВНЯ М-
3 сыһыат #
Өр буолбакка, сонно тута
Нууччалыы Сразу, тут же (совершать какое-л. действие)
Дьахтар бэрт үксү саҥарар, күлэр-салар да, утары умнуллан иһэр. Амма Аччыгыйа Куобаҕын тириитин утары хатаран таҥастыыр. Н. Борисов Ол курдук биирдии-иккилии этиини суруйтара-суруйтара утары бэрэбиэркэлэтиэххэ наада СГФ СТМО
Өссө холобурдар (2)
Аан утары. Күн утары. Тыал утары. ù Арассыыйаҕа батталы утары харса суох охсуһаллар. Амма Аччыгыйа Уордаах Сиидэри утары туран кэллэ И. Никифоров
4 сыһыат #
Кими-тугу эмэ кытта сөбүлэспэккэ, кими эмэ кытта мөккүһэн, охсуһан
Нууччалыы Не соглашаясь с кем-чем-л. возражая кому-чему-л., противодействуя кому-л. в каком-л. вопросе
Оттон мин батталы утары дьадаҥылары түмээри таҕыстым ээ бу. Амма Аччыгыйа Өрөгөйдөөх өстөөҕү утары кыырыктаах охсуһууга киирсэргэ ыҥырбыта. Софр. Данилов. Биһиги бу кинигэ этэрин курдук, курааны утары охсуһарбыт буоллар, чыха атын, бастаан иһэр холкуос буолуо этибит М. Доҕордуурап
5 даҕааһын #
Баран иһэргин көрсө, эн диэки иһэр (ким-туох эмэ)
Нууччалыы Движущийся, идущий навстречу, встречный
6 даҕааһын #
Кимиэхэ-туохха эмэ букатын сөп түбэспэт, утарар ис хоһоонноох
Нууччалыы Совершенно несходный с другим, противоречащий другому, противоположный
7 даҕааһын #
Онтон утары суолталаах гына уларытыҥ. КИИ СТ-
8 даҕааһын #
дьөһ. суолт. Инниҥ хоту ким-туох эмэ диэки
Нууччалыы Навстречу, напротив, против
9 этии #
Нууччалыы Эпитет изображающий якута, якутского народа
Этиилэр
Утары көр көр көр I
[Алааппыйа:] Алыстаан эрэр, эгэ оҕонньору утары көрөр киһи миигин киһи гыныа дуо. А. Софронов. Кинини ким даҕаны утары көрбөт. "ХС". Утары көрдөрбөт - утарсары, мөккүһэри сөбүлээбэт, бэйэтэ санаабытынан дьаһайар (киһи).
Любящий сам владычествовать, совершенно не терпящий возражений.
Улуус кулубата икки кыһыл көмүс мэтээллээх сааһыгар кими даҕаны утары көрдөрбөтөх, улуу тойон Протодьяконов -- Быакана диэн күөлү баҕадьылаан, сүүрбэ биэс хоппо балыгы таһаарбыт. Эрилик Эристиин Утары тур - кимиэхэ эмэ утарылас; кими эмэ кытта охсус, сэриилэс. Противоборствовать кому-чему-л.; сопротивляться кому-чему-л. ополчиться на кого-л. [Табысхаан:] Онон күн судаары утары турбут, баһа-атаҕа суох алдьархайдаах бассабыыктардааҕар быдан ордук дьон буолуохтара. ХС
Өссө холобурдар (11)
// Кимиэхэ эмэ сөбүлэспэккин биллэр. Заявлять кому-л. о своём несогласии, возражать. Платон Алексеевич норуот айымньытын холуннарыыны саамай сорунуулаахтык утары турбута. Н. Заболоцкай Бары миигин утары турдулар, оннооҕор төрөппүт оҕолорум… У. Ойуур Утары туруор - кими эрэ кимиэхэ эмэ өстөһүннэр. Сеять вражду между кем-л. Аан дойду киһилии санаалааҕын бүтүннүүтүн бэйэтигэр утары туруорбут.
Суорун ОмоллоонОл миэхэ кэргэттэрбин утары туруоран тугу туһаналлара буолла. ХС Утары уунар - бэйэтин киэниттэн тугу эмэ кимиэхэ эмэ бэрсэр, биэрэр. Давать, отдавать кому-л. часть чего-л. своего. Утары уунары умнубут сордоохторгут, - диир, киэр хайыспахтыыр. Амма Аччыгыйа Дьөксө көрүдьүөһэ баар, мин ол дьон барахсаттарга тугу эмэ дук гыммыппын өйдөөбөппүн. Арай аҕыйах чэйи уонна эргэ бараан сонноохпун утары ууммутум. Р. Кулаковский Утары тыыннарбат - санааҕын этиппэт, саҥарпат даҕаны. Не давать высказать кому-л. своё мнение, вообще не давать высказать кому-л. Биһиги олох утары тыыннарыа суох быһыылаах. А. Софронов Истибэтигэр тэптэрэн биир да киһини утары тыыннарбакка бэйэтэ таптыырынан, көҥүл күннээтэ. СН ОК. Утары уунардаах кэпс. - төлөһөр кыахтаах (хол., туох эмэ өҥө иһин). Имеющий возможность платить (напр., за какие-л. услуги). Массыынаҕын оҥорон биэрдэхпинэ утары уунардаах инигин. НАГ ЯРФС II. Дьон да хардата, утары уунара суох буолбаттара, илии тутуурдаах ыыталлара. С. Маисов Утары уунардаах буоллаххына табыллар. Онтуга суох дьыалаҕын өтөрүнэн быһаарбаттар. ХС Утары эт - ким эмэ санаатыгар, этиитигэр сөбүлэһимэ, мөккүс, утар. Не соглашаться с чьим-л. мнением, перерекаться с кем-л., противоречить кому-л. [Витя абалана санаата] ол эрээри, ийэтигэр утары этэр кэлиэ дуо, сонно барарга тиийдэ. Н. Заболоцкай Баһыкаан, өрө ньылас гынан, ордуостук утары этэн кэбистэ. Н. Габышев
10 этии #
Нууччалыы Контр-атака
Утары атаака байыан. - көмүскэнээччи өстөөх атаакатын төттөрү охсоору эбэтэр бэйэтэ кимэн киирээри оҥорор хардары атааката Ньиэмэстэр утары атаака оҥорор санаалаахтар быһыылаах. А. Данилов Утары былаан - хардары былаан диэн курдук (көр хардары). Көппөхтөөх буолатын Аны уон икки хонугу Аһарбакка бүтэрэр Утары былаан диэн Ууран-тупсаран оҥоруоҕуҥ! Күндэ