Перевод с якутского
уул
туохтуур
Нууччалыы обращаться в воду под влиянием тепла (о снеге, льде), таять
Ис хоһооно · 5
1 туохтуур #
Сылаастан ирэн уу буолан хаал (хаар, муус туһунан)
Нууччалыы Обращаться в воду под влиянием тепла (о снеге, льде), таять
Кыыдаан сата бохтон, кырыа хаарбыт уулла. Күннүк Уурастыырап [Баанньык] тас өттүнэн муус түннүктэрдээх, иһигэр баар таастаах арааманы мууһа уулбатын диэн хаххалата ууруллубут. Эрилик Эристиин Хаар уулбутун кэннэ көмөр бэлэмнииргэ садырыын ыраас уутун ыллараллара, кирдээх уунан умуруортарбат этилэр МАП ЧУу
2 туохтуур #
Кытаанах эттик туһунан: үрдүк температураттан сымнаан, ууллаҕас буолан хаал, убаҕастыҥы эбэтэр убаҕас турукка киир
Нууччалыы О твёрдом предмете: размягчаясь, становиться жидковатым или жидким под воздействием высокой температуры, плавиться
Оҕонньор уулбут итии арыынан уҥунуохтаммыт ытыһынан Симон өлөрбүт атаҕын, тарбахтарынан бигии-бигии, имэрийэ олорбута. Л. Попов Лаҕыыр курдук чүмэчи тоһоҕоһо уулан иһэн тоҥмута лаһыгыраан көстөр. Эрилик Эристиин Киэҥ Кэҥкэмэ үрэх элбэх күөллэрэ -- уулбут үрүҥ көмүс курдук күлүмнээн, долгуннуран, мэҥийсэ сыталлара Чолбон
3 туохтуур #
Дьүдэй, иинэн-хатан хаал
Нууччалыы Худеть, чахнуть (от болезни, горя)
Ол күнтэн ыла нарын Кыыс ыардык ыалдьан хаалар, Иинэр-хатар күн айыытын. Бардам Додор кыырдарар Ойуутары… Эт туппут Кыыс чүмэчи курдук ууллар И. Гоголев
4 туохтуур #
Уйадыйа манньый (тапталтан, хайҕалтан)
Нууччалыы Приходить в умилённое, томное состояние (от любви, похвал)
Урут мөҥүүттэн, хаһыыттан ураты саҥаны истибэтэх Сылгыһыт Сүөдэр сордоох тойонун сымнаҕас тылыттан-өһүттэн сыа курдук ууллан хаалла. Н. Якутскай Соппуруон олус кичэйэн суруйда. Онтон кыыс хараҕын утары көрөн уулла туймааран, билиэтин биэрдэ. Сиэн Чолбодук. Кэпсэтэр киһитэ Кэлэн биэрэрэ буоллар, Убураан ылыахтыы Уулла, уйадыйда П. Тобуруокап
5 этии #
Нууччалыы Подвергаться гниению до разложения (напр., мясо)
Этиилэр
Сүрэҕэ-быара уулунна көр сүрэх-быар
[Бүөтүр:] Мэлдьи сүрэҕиҥ-быарыҥ ол таптыыр киһиҥ туһугар уулан тохто сылдьар буолар. А. Софронов Дьиҥин ыллахха, Мааканы ахтан, сүрэҕим-быарым төһө да уулбутун иһин, миигин кытта олорор санаата суоҕун өтө билэбин. А. Бродников
Сүрэҕэ ууллар көр сүрэх I
Сэгэлдьитэ, Дэгэлдьитэ Өрө биэрэ, Үөрэ-дьүөрэ Үктэнэллэр, Үҥкүүлүүллэр Сахам кэрэ кыргыттара – Сүрэх ууллар аанньаллара. И. Федосеев Тапталтан сүрэҕим уулла диэн Тааламанньыйа туойуохпун – Талаантан маппыт кириитиктэр: Сүрүн да, сүрэҕэ сыа буолан! Сөрүүҥҥэ сырыттын! - дэһэннэр, Сүөргүлүөх муҥнара буоллаҕа… П. Тобуруокап
Сүһүөҕэ уулла (уулунна) көр сүһүөх I
Кэнникинэн атаҕым улам ыараан, сүһүөҕүм ууллан барда. И. Данилов Тойон таҥараттан көрдөһөрбөр сэниэм эһиннэ, тобуктуурбар сүһүөҕүм уулунна. ХС
Уула сытыйбыт
наһаа сымнаан, буортуйан, ириҥэ, чалахай курдук буолуор диэри сытыйбыт (хол.
, эт) Илииҥ уула сытыйдын! Кырыыс. Уҥкучахха көмөн уула сытыйыар диэри уурунара үһү [тайах этин]. П. Тобуруокап Уула сытыйбыт хортуоппуй. ФНС ОАҮүС