ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

хах

аат тыл

Нууччалыы наружная оболочка чего-л., скорлупа (яичная), кожура (напр., картофельная), кора

English cover, skin, shell

1 аат тыл #

Туох эмэ тас өттө, бүрүөтэ, таһа

Нууччалыы Наружная оболочка чего-л., скорлупа (яичная), кожура (напр., картофельная), кора

  • Сымыыт хаҕа. Хортуоска хаҕа.
  • Кинигэ доҕоргун Киртитэр буолума, Хахтарын, лиистэрин Хайыта тыытыма.
    Е. Васильев
  • Сиэмэ [фасоль киэнэ] тас өттүттэн килбэчигэс ньалҕаархай хаҕынан бүрүллүбүт.
    КВА Б

2 этии #

Нууччалыы Будучи больным или озабоченным чем-л., не обращать внимания ни на что другое вокруг (букв. только оболочка ходит (сидит))

Этиилэр

Хаҕа эрэ сылдьар (олорор)

туох эмэ санааҕа-онооҕо ылларан эбэтэр ыалдьан тугу да сэҥээрбэккэ, санаата атыҥҥа сылдьар (олорор) Ол күн уруоктарга мин хаҕым эрэ олоорто.

  • Дириэктэрбит -- ыарытыйар. Мин көрдөхпүнэ, олох бүтэн баран, хаҕа эрэ сылдьаахтыыр да, ону ол диэбэт.
    Н. Босиков
  • Дьиэбин ахтан хаҕым эрэ сылдьар.
    В. Иванов

Хаҕа эрэ хаалбыт

1) улаханнык ырбыт-дьүдьэйбит, этэ-сиинэ бараммыт.

Крайне похудеть, отощать (от болезни, переживания, старости – соотв. [от него] осталась одна оболочка).

  • [Анна Петровна:] Оту да охсорум, бурдугу да быспахтаһарым… Билигин хаҕым эрэ хааллаҕа эбээт. "ХС"; 2) хаҕа эрэ сылдьар (олорор) диэн курдук. Куттанан хаҕа эрэ хаалбыт, иһиттэн саҥата тахсыбат буолбут Өрүүнэ киирдэ.
    Н. Босиков
  • [Хаппытыан] дьыалаҕа иҥнибит киһи хаҕа эрэ хаалбыкка дылы, санаата-өйө атыҥҥа бара турар.
    А. Сыромятникова
Өссө холобурдар (1)
  • Ср. ДТС хас, хаз ‘кора’, хах ‘долька; ломтик’, хак. хаах ‘скорлупа’, монг. хаг ‘тонкий слой чего-л. на поверхности’

«Х» буукуба