ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

ил

аат тыл

Нууччалыы обдавать, охватывать, веять; нежно касаться (о воздухе). [Күн] ситэ уоттана илик буолан, сүрдээх сылаанньыгас сөрүүн, сайаҕас салгын киһи сирэйигэр ил гына түһэрэ чэбдигэ, сэргэҕэ олус

English state

I

1 #

ил гын – 1) саба биэр, сайа оҕус (салгын туһунан)

Нууччалыы Обдавать, охватывать, веять; нежно касаться (о воздухе). [Күн] ситэ уоттана илик буолан, сүрдээх сылаанньыгас сөрүүн, сайаҕас салгын киһи сирэйигэр ил гына түһэрэ чэбдигэ, сэргэҕэ олус

  • Дөрүн-дөрүн сөрүүн салгын киһи сирэйигэр эйэҕэстик ил гынан ааһар.
    Амма Аччыгыйа
  • Хантан эмэ муҥ саатар Сөрүүн салгын ил гыммат. Күннүк Уурастыырап; 2) көсп. хамсаан, күөдьүйэн кэл. Θ Приходить в состояние волнения, возбуждения, движения. Уол сүрэҕэ итиинэн ил гынна.
    А. Сыромятникова
  • Долгуйуу... Адьас умнуллубат да баҕайы эбит. Уруккуу-урукку түүнүгүрбүт өйдөбүллэр дьапталҕаларын түгэҕиттэн туох эрэ ил гынна.
    Н. Лугинов
Өссө холобурдар (1)
  • Ил курдук – итиинэн саба биэрэр, сылаас (салгын, тыал туһунан). Θ Теплый, обдающий теплом (о воздухе, ветре). Хоту диэкиттэн күрүс-күрүс сайыҥҥы ил курдук сып-сылаас тыаллар үрэллэр. "Чолбон". Ил салгын – итии салгын, итиинэн илгийэр салгын. Θ Обдающий теплом воздух. Илигирии сиэттиһэн, Ил салгын иэнигийэн Ийэ сири сылыппытыгар, Эйэҕэстэй алааспар Эйээриэҕиҥ, эдэрдээр! Саха нар. ыр. III
II

2 аат тыл #

Эйэлээх буолуу; бэйэ икки ардыгар этиспэккэ-охсуспакка, өстөспөккө нус-бааччы сыһыаннаһыы

Нууччалыы Мирно-дружественные, согласные, спокойные отношения между кем-л. [Аайта:] Мотя, эн биһиги илбитин харыстыыр буоллаххына, Аны миигиттэн тугу да ыйытыма

  • Иллээҕэр эйэҕэс сүрэхтээх, Өстөөхтүүн көрсүһэр күрэхтээх, Ийэ сир эйэлээх олоҕун, Эн курдук, көмүскүү туруохпут!
    Күннүк Уурастыырап
  • Тахсарын кэтэһэр Таптыыр да сибэкким, Ардыгар ил эстэр Аргыһа эбиккин.
    С. Тимофеев
  • Ср. тюрк. ел, ил ‘народ, племенный союз; государство; мир, согласие’

«И» буукуба