ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

аанньа

кэнники тыл, аат тыл, даҕааһын, сыһыат, туохтуур

Нууччалыы прорубь, в которую ставится верша

Ис хоһооно · 8
I

1 аат тыл #

, түөлбэ. Туу ойбоно

Нууччалыы Прорубь, в которую ставится верша

2 этии #

Аанньа туута - устугас балыкка угуллар симэ мастаах туу

Нууччалыы Часто плетеная верша на рыбу, идущую вниз по течению

II

3 сыһыат #

Үчүгэйдик, ситэри, киһи санаата астынарынан (туохт. буолб. ф. кытта мэлдьэх., утарар этиилэргэ тут-лар)

Нууччалыы Хорошо, прилично, как подобает (употр. с отриц-ой ф. гл. и в отриц-ных оборотах)

  • Кууһума аҕыйах хонук иһигэр аҥара эрэ хаалла, урукку архах сэллигэ көптө, түүн аанньа утуйбат буолан сордонно.
    Н. Павлов
  • Прокопий Сергеевич ытынан сылдьар сылаалаах, унньуктаах айаҥҥа соччо үөрүйэҕэ суох буолан, аһыах санаата аанньа кэлбэтэҕэ.
    Н. Заболоцкай
  • Халлаан аанньа сырдыы илигэ
    А. Сыромятникова

4 даҕааһын #

суолт. Үчүгэй эрэллээх, астык (үксүгэр буолб. ф-ҕа, мэлдь., утарар этиилэргэ)

Нууччалыы Добротный, порядочный, путный (обычно в отриц. ф. и отриц. оборотах)

  • Аанньа тэрилбит суох.
  • Аанньа үлэ тахсыбат
    Н. Габышев

5 этии #

Нууччалыы Обращать внимание; считаться с кем-л. (обычно употр. в отриц. ф. в значении "игнорировать кого-л., пренебрегать кем-л

Этиилэр

Наар аанньа көр наар

  • Кыһарыйбыт курдук, барытын наар аанньа оҥорон, күн ахсын тымныы сэтэрэн иһэр.
    Н. Васильев
  • Олох сатамматаҕына оннук наар аанньа буолан иһэр быһыылаах. Н. Якутскай
III

6 #

дьөһ

  • Ол гынан баран, кини [Дулҕа диэн ааттаах], кырдьык да, аатын аанньа, суол ортотугар олорор дулҕа курдук киһи, улахан иҥнигэн буолар таҥнарааччы.
    Н. Якутскай
  • Улаханын аанньа модун күүстээх эбит.
    И. Данилов
  • Дагдайбытын аанньа даар акаары (өс ном.)
Өссө холобурдар (1)
  • Төрүөт сыһыанын көрдөрөр. Θ Выражает причинные отношения. Сорохтор чэпчэкитин аанньа [атын үлэҕэ] баран хаалаллар. "Кыым". Ол мал килэйбитин-халайбытын аанньа төһө харчыга турбута буолуой?
    Н. Габышев

7 #

Предмет ханнык эмэ бэлиэтин хоту хайааһын оҥоһулларын ыйарга туттуллан, сөп түбэһии сыһыанын көрдөрөр

Нууччалыы Выражает отношение сообразности и соответствия, указывая, что действие совершается сообразно какому-л. признаку предмета (сообразно, соответственно с)

8 #

Ситим тыл суолтатыгар төрүөт салаа этиилэри холбуурга туттуллар

Нууччалыы В значении союза присоединяет придаточные предложения причины (потому что, по той причине, что)

  • Красильников атамаан кинини [Гордеевы] сирэй билэрин эрэ аанньа, Саха сирин сэриилэрин командующайыгар анаабыта.
    П. Филиппов
  • Нэһилиэк киинэ оччотооҕуга Толооҥҥо баара. Онно кэлэн биһиги, Дьаамсыкпыт тохтообутун аанньа, оҕото-уруута суох, балыктаан-куобахтаан иитиллэн олорор Наһаардаах диэн оҕонньордоох эмээхсиҥҥэ тохтообуппут. Софр. Данилов. Харчылааҕын эрэ аанньа, ханнык да таптала суох, кырдьаҕас, бүрэ дьүһүннээх огдообону ойох ылбыт.
    А. Чехов
  • Тэҥн. хоту

«А» буукуба