ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

албын

аат тыл, даҕааһын

Нууччалыы хитрый, изворотливый; плутовской, жуликоватый

English deception, cunning

Ис хоһооно · 5

1 даҕааһын #

Сымыйалаан, угаайылаан бэйэтин сыалын ситиһэр, үктэтэр; киитэрэй; туохха да киирэн биэрбэт, ылларыгаһа суох, билэн-сэрэйэн куотан биэрэр (хол., бултанар кыыл)

Нууччалыы Хитрый, изворотливый; плутовской, жуликоватый

  • Албын Суудап наһаа улгумнук, бас бэринэрдии туттар.
    Амма Аччыгыйа
  • [Маайыс:] Бу биһиги холкуоспут иһигэр биир түөкүн, албын киһи баар.
    С. Ефремов
  • Албын саһыл, мындыр кырса Булбаталлар ханнык диэн Сүтэн хаалла, тунал хаарга [хабдьы]. ДТ. Үс күн, түөрт күн сонордоһон Үлтү сылатан, Илдьи сытыйан Албын киис бэрдин ситэҕин, Үөхсүү бөҕөнү түһэрэҕин
    П. Тобуруокап
Өссө холобурдар (9)
  • Бэрт буола сатыыр, ньылаҥныыр (үксүгэр бэйэтин ис дьиҥин саһыаран). Θ Подхалимствующий, угодничающий; виляющий, ласкающийся (напр., о собаке). Байбааскы хамначчыт сылдьан, кулаак, тойон сирэйин-хараҕын кэтэһэн, албын ыт курдук ньылаҥнаан-ньылаҥнаан, сордонон сылдьан баран аан дойдуну киэптиэх курдук сананан турар.
    П. Ойуунускай
  • Дьэргэҕит бүгүн атын киһи буолбут. Адьас албын саһыл курдук киһи быһыылаах
    Болот Боотур
  • Кубулунан уларыппыт, истиҥэ суох (хол., куолас, күлүү). Θ Притворный, напускной; деланный, неискренний (обычно о взгляде, улыбке, голосе). "Тыый, тукаам, Бурхалей эбиккин дуу? Аата көмүспүн, оҕоккобун көрүөм баар эбитэ ээ", - диэн Мугучай албын куолаһынан ымманыйда.
    Эрилик Эристиин
  • Тоҕо дууһа күлүүһүн Дуйдаах сыһыан хатаабат, Оттон албын күлүүнү Арай ийэ сатаабат?
    Күннүк Уурастыырап
  • Сыҕаайап оҕонньор түөһүллэн турда, сүрдээх албын, чаҥ курдук харахтарынан туруллаҥната-туруллаҥната эттэ
    Амма Аччыгыйа
  • Ылыннарыылаах, сымнаҕас эрээри ис дьиҥэ сымыйа (тыл-өс, хол., дьону уоскутаары, аралдьытаары этиигэ). Θ Мягкий, успокаивающий, но неискренний, притворный (обычно о словах утешения). Маайа -- бу кыыһырбыт дьону уҕарытаары бэрт аҕыйах албын тыллары саҥартаата
    Эрилик Эристиин
  • Билиҥҥи сымыйа, билиҥҥи албын оччоҕо эрэ [Сэбиэскэй былаас туругурдаҕына] күл буолан көтүөхтэрэ.
    П. Ойуунускай
  • Дьукаах олорор ойуунун албынын тутаары, эмискэ ыалдьыбыта буолан кыырдан баран, чачыгыраччы күлбүтүнэн ойон турбут.
    Амма Аччыгыйа
  • Билигин баайдар хара норуоту албыннарыгар үктэтэн таптыылларын хоту эргитэ сылдьаллар
    Күндэ

2 даҕааһын #

Дьиҥнээҕэ буолбакка, үтүгүннэрэн оҥоһуллубут

Нууччалыы Не настоящий, поддельный

  • Албын оҥоһук. Албын кэмсинии. Албын докумуон.
  • Көҥдөй албын киэргэлин, Көлдьүн дуйун килбиэнин Оттон-мастан дуйдаан ылан, Ордорбокко хастыы ыһан, Киэмсийбитин кэмсиннэрэ, Кимин-тугун биллэр эрэ!
    Күннүк Уурастыырап
  • Чааркаанын иннинэн албын сыҥаах оҥорон баран, тыҥкырайын онно иҥиннэрэн кэбиһиэҕэ
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (2)
  • Албын албыны албыннаабат (өс ном.). Анараа дойду албыннарын алдьатарга анаммытыҥ буолуо этэ, түгэх дойду түөкүннэрин умсарарга оҥоһуллубутуҥ буолуо этэ. Ньургун Боотур. Эн албыҥҥын, түөкүҥҥүн мин билбэт үһүбүн дуо?
    С. Ефремов
  • Ньылаҥнаһааччы, ньылаҥнааччы, илин-кэлин түһээччи, бэрт буола сатааччы. Θ Подхалим, льстец, угодник. Албын тыла мүөттээҕэр минньигэс (өс ном.)

3 аат тыл #

Кырдьыгы соруйан токурутуу, сымыйа

Нууччалыы Ложь, обман, искажение истины

4 аат тыл #

Сымыйаччы, тылыгар турбат; угаайылаах, үктэтиилээх, киитэрэй киһи, түөкүн

Нууччалыы Лгун; плут, мошенник

5 этии #

Ааһар былыт албына - албын-түөкүн ааттааҕа Бу Ааһар былыт албына, Соххор харахтаах Соллоҥноох удьуора Тумсун тууһун, Айаҕын абатын истиҥ эрэ! Суорун Омоллоон. Ааһар былыт албына -- сыллаһар киһиҥ мин дуо? П. Ойуунускай

Нууччалыы Отъявленный мошенник - плут (обычно в фольк.)

«А» буукуба