ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

дьэс

аат тыл, даҕааһын

Нууччалыы красная медь

Ис хоһооно · 5
I

1 аат тыл #

Алтан, булкааһа суох алтан, кыһыл алтан

Нууччалыы Красная медь

  • Маҥан Маҥхалыын, Аан-Алахчын хаана-сиинэ хамсаата, Хараҕын уута халыйда, Дьэс аалыытын курдук Дьэбидис гына түстэ.
    П. Ойуунускай
  • Сахалар дьэһи аптаах металл диэн өйдүүллэрэ. Кини киһини куһаҕан тыынтан араҥаччылыыр кыахтаах диэн. Багдарыын Сүлбэ. Уустар туой киэпкэ кутан алтанынан, кыһыл, үрүҥ көмүһүнэн, дьэһинэн -- араас киэргэллэри -- оҥороллоро
    МАП Чуу
  • Тымтайдаах балыгы ириэрэ охсон -- икки дьэс солуурга ыргыччы буһаран кэбистилэр.
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (1)
  • Холумтан чанчыгар лобуй бэйэлээх, эмиэ саха ууһа тардан оҥорбут дьэс чаанньыга харааран турар
    Р. Кулаковскай

2 даҕааһын #

Кыһыл алтантан оҥоһуллубут

Нууччалыы Сделанный (отлитый, кованый) из красной меди, медный. [Симэхсин эмээхсин] Дьэбин сиэбит Дьэс ытарҕата Икки иэдэһин ибили таһыйда

3 даҕааһын #

Кыһыл алтан курдук өҥнөөх, дьэбинниҥи кыһыл; кытарымтыйан көстөр

Нууччалыы Цвета красной меди, красноватый, ржаво-багрово-красный. [Улуу ойуун] Алаҥ-дьалаҥ сырайдаах, -- солууру Дьэлбиһэхтии тиэрэ уурбут курдук Дьэс мэлдьэн төбөлөөх

  • Дьэс кыһыл буордаах төгүрүк холумтан, Эйиэхэ мин уот оттобун.
    Баал Хабырыыс
  • Үрэҕи кыйа -- намыһахтык киһи дьиибэргиэх төп-төгүрүк дьэс ый мэлтэйэр
    Н. Габышев

4 этии #

Нууччалыы Краснеть, алеть, багроветь подобно красной меди

Этиилэр

Дьэс кытар (кыыс)

кыһыл алтан өҥүнүү кытар, кыыс Сыллай Луха -- кэтит сирэйэ дьэс кытаран, -- быһаарыыта суохтук, оҥоччу көрөн турда.

  • Лэкээрис сирэйэ дьэс кыыһа түстэ, сүрэҕин тыаһа тэптэрии саламаат оргуйар тыаһыгар маарыннаата.
    Күннүк Уурастыырап
  • Дьэс кыыһа үүммүт күн, Тумаҥҥа кылайа, Тииттэргэ сүгүллэн арҕаалыыр.
    Д. Васильев
Өссө холобурдар (1)
  • Др. -тюрк. йез
II

5 #

күүһ. эб. Олох, оруобуна

Нууччалыы Как раз, точно, в точности. [Аттара] дьэс хоолдьугунан тэллэхтэнэ түстэ

  • ПЭК СЯЯ. Хотуурум олох дьэс хоолдьугунан булгу баран хаалла
    АаНА СТОТ

«ДЬ» буукуба