ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

дьэҥкэ

даҕааһын

Нууччалыы ясный, отчётливый, логичный, убедительный

English clear

Ис хоһооно · 6

1 даҕааһын #

даҕ

2 даҕааһын #

дьэҥкир (2) диэн курдук. Дьыбардаах дьэҥкэ сарсыарда хойдубут тымныы салгын кымыстыы уймахтанар. Амма Аччыгыйа. Сааскы дьэҥкэ Сарсыардаҕа Сайдам хоһоон Сатараата. Күннүк Уурастыырап. Лоокуут чөкчөҥө саҥата -- күөх дьэҥкэ халлаантан таҥнары кутуллубута. Дьүөгэ Ааныстыырап

  • дьэҥкир (1) диэн курдук. Тимир кытыылаах, сырдык уулаах, сыа балыктаах дьэҥкэ байҕал баар үһү (тааб.: хобордоох, арыы, алаадьы). Үөр-көт, сырдык мичиктэн, мин тапталлаах Сахам сирэ, аҥаат-муҥаат алаастарым, дэбилийэр дьэҥкэ өрүстэрим, дьалкылдьыйар тайҕа тыаларым!
    Амма Аччыгыйа
  • Таас үрэх барахсан уутун дьэҥкэтэ, ырааһа диибин диэн. Н. Заболоцкай

3 даҕааһын #

Сэдэх мастаах-оттоох, сырдаан көстөр, сэндэҥэ

Нууччалыы Редкий, хорошо просматриваемый (о лесе)

4 даҕааһын #

Мунааҕа суох, чуолкай, ырылыччы көстөн (биллэн) турар, үчүгэйдик өйдөнөр; булкуура суох, ырылхай

Нууччалыы Четкий, ясный, понятный

  • Беляев дьэҥкэ, быһаарыылаах этиитэ -- саарбаҕалааһыны суох оҥорбута.
    В. Протодьяконов
  • "Саҥа ырыалар" -- олоҕу тутууга тус бэйэнэн кыттыы суруйааччы айар үлэтигэр үтүө сабыдыаллааҕын дьэҥкэ туоһута. Софр. Данилов. [Ньукулааскы] үрдүк идеяҕа бэриниилээҕинэн, өйө-санаата дьэҥкэтинэн уратылаах киһи
    И. Никифоров

5 даҕааһын #

Ыраас, чуолкайдык иһиллэр (саҥа, куолас)

Нууччалыы Чистый, внятный, хорошо слышимый (голос, речь)

  • Тойон хотой обургу -- Ыраас дьэҥкэ куолаһынан Саҥаран чаҥырҕатта. Саха нар. ыр. III. Ама да, билигин илбис дьиикэй аллараһын, күлүүтүн истэрбит иһин – биһиги да кыыс дьэҥкэ күлүүтүн, олох муусукатын сүүрүгүн истиэхпит, билиэхпит.
    Т. Сметанин
  • Өлөксөй сайаҕас, дьэҥкэ куолаһынан дакылаатын саҕалаата
    В. Протодьяконов

6 этии #

Дьэҥкэ өлүү эргэр. – киһи иһигэр эбэтэр этигэр уу үөскүүр ыарыыта Боруллуо кырдьан өлөрүгэр этэ дьэҥкэ өлүү буолан хоргуна ууллан үс сыл устатыгар сыххаран сытар. Саха сэһ. I

Нууччалыы Болезнь, при которой в полостях и тканях тела скапливается жидкость, водянка

«ДЬ» буукуба