ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

иллэҥ

даҕааһын, аат тыл

Нууччалыы свободный

English free

Ис хоһооно · 7

1 даҕааһын #

Нууччалыы свободный

English free (empty)

  • иллэҥ миэстэ баар дуо?
    осталось ли место?is there any space left?

2 даҕааһын #

Сололоох, бокуойдаах; тугу да гынара суох

Нууччалыы Не занятый делами, свободный от дел

Өссө холобурдар (1)
  • "Көрө иликкин дуо?" – Арбатскай иллэҥ илиитигэр сурунаалы утары аспыта
    В. Яковлев

3 даҕааһын #

Туһаныллыбакка, туттуллубакка турар (туох эмэ); ким да ыла, киирэ илик (миэстэтэ)

Нууччалыы Незанятый, свободный; вакантный (о должности, служебном месте)

  • Институтка иллэҥ миэстэ баар буолбут.
  • Өйүө лэппиэскэтин тобоҕунан куһуоктаан чэйдээн баран, биир иллэҥ муннугу булан сытта.
    А. Софронов
  • Киһи хаама түһүөх иллэҥ сирэ суох. Софр. Данилов. Иллэҥ олоппос турарыгар икки атаҕын тэллэччи быраҕан, дьоһуннаахтык олорунан кэбиспитэ
    А. Бэрияк
Өссө холобурдар (3)
  • Хата, иллэҥнэр оҕоҕор саатыырыгар туох эмэ оонньуурда оҥорон биэрээр...
    А. Софронов
  • Мин көмөлөһүөхпүн сөп иллэҥмэр.
    Н. Лугинов
  • "Николай Леонидович, ону-маны, иллэҥҥэ ахтыахпыт," – диэн Сокольников киһитин ситэ этиппэтэҕэ
    И. Федосеев

4 аат тыл #

суолт. Киһи үлэлээбэт, тугунан да дьарыктаммат кэмэ

Нууччалыы Досуг, свободное время

5 даҕааһын #

суолт. Туһалааҕы тугу да гыммакка, үлэлээбэккэ

Нууччалыы Без дела, без занятия, праздно

  • Акаары төбө атаҕы иллэҥ оҥорбот (өс хоһ.). Эр киһи, төһө да иллэҥ олордор, тугу да көмөлөспөт.
    А. Софронов
  • Ханна да бэлэм кыстанан турбатах кырабааттары, утуйар таҥастары -- хомуйан, ханна да иллэҥ кэтэһэн олорботох араас үлэһиттэрэ түмэн тоһуйбуттар
    Амма Аччыгыйа

6 этии #

Нууччалыы Чрезвычайно занятый, занятый по горло (букв. и умереть некогда)

Этиилэр

Өлөр да солото (иллэҥэ) суох

төрүт, адьаһын иллэҥэ суох Билигин аҕай адьас өлөр да иллэҥэ суох күннээҕи үлэ түбүгэр сылдьыбыт бары дьыалалара, доҕор иэдээнигэр тэҥнээтэххэ – бытарыйан көһүннүлэр.

  • Н. Лугинов.

Туос иллэҥ

букатын тугу да гынара, дьарыгырара суох, олох иллэҥ.

Совершенно свободный от всяких дел (нечем заняться).

Өссө холобурдар (2)
  • Туос иллэҥ буоллаххына соҕотох биир да күн бүтэн биэрбэккэ муҥнуур.
    А. Бэрияк
  • Ыт иллэҥэ күл. -ооннь. – холку, быыс булан барар-кэлэр, сүүрэр-көтөр үлэлээх киһини этэллэр. О человеке со свободным режимом работы, работающий без напряжения (букв. собачий досуг). Сопхуоска "инженер по технике безопасности" диэн дуоһунастаах, ыт иллэҥэ диэн кини.
    Н. Лугинов

Киниэхэ

кэпсэтии, болдьоһуу, быһаарсыы.

  • Ийэм этэригэр диэри, ыт иллэҥэ диэн кини. "ХС"

7 этии #

Нууччалыы Чем зря (напрасно) сидеть (делай что-л.)

Этиилэр

Иллэҥ олоруохтааҕар

тугу да гыммакка таах олоруохтааҕар Иллэҥ олоруохтааҕар эттэ сиэ эрэ!

  • А. Софронов

«И» буукуба