ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

кылаан

аат тыл, даҕааһын

Нууччалыы острый край режущего, рубящего орудия или острый конец колющего предмета

Ис хоһооно · 9
I

1 аат тыл #

Быһар, охсор тэрил биитин, уһугун тахсыыта, сытыы кырыыта

Нууччалыы Острый край режущего, рубящего орудия или острый конец колющего предмета

  • Киргиэлэй хататын ылан, быһаҕын сытыылаан, түргэн-түргэнник сотуолаата, быһаҕын кылаанын эрбэҕинэн бигээн көрдө.
    И. Никифоров
  • [Мичээр] хотуурун кылаанын тарбаҕын төбөтүнэн бигээн көрдө. В. Тарабу кин. Сүөдэр Бөтүрүөбүс анньыытын кылаанын эрбэҕин сүрэҕинэн бигээн көрдө
    Айталын
  • Кытаанаҕы кыайар, хоччоххойу хотор Кылаан уһуктаах бу кыра таас, Күндүл күн толбонунан күлэ сытар Күлүмнүүр өҥнөөх бу хара таас.
    И. Эртюков
Өссө холобурдар (2)
  • Икки тииҥ мастан маска кынаттаах курдук кыырайа көтөллөр, эккирэтиһэн, бэс кылаан чыпчаалыгар бииргэ баар буолаллар.
    И. Сосин
  • Киһи сүгэни ылан эргим-ургум тутан көрбүт, тарбаҕынан сүгэ кылаан биитин бигээбит, арааһа, сөбүлээбит
    ҮҮА

2 аат тыл #

Өрө көтөҕүллүү, күүрээн, уох

Нууччалыы Душевный подъем; горячность, пыл. [Маарыйа:] [Бассабыыктар] өр барыахтара суоҕа

  • Таҥара кинилэр өргөс кылааннарын сарбыйара чугаһаан, ыган турар.
    А. Софронов
  • Иннокентий Тускаев -- ыар муҥнааһыҥҥа түбэспитэ биллэр этэ буолан баран, өргөс кылаана мүлүрүйбэтэх курдук хорсуннук туттара.
    Эрилик Эристиин
  • Өйдөтүүлээх үлэ нуктаан, Өрөбөлүүссүөннэй кылаан сыппаан, Илиилэрин аллара ыһыктыбыттар
    С. Васильев
Өссө холобурдар (3)
  • Уол оҕо ньургуйар ньургуна, Уон кырыы кыттыспыт кылаана, Киһиттэн килбиэннээх кэрэтэ Килбэчис гыммыта баар этэ!
    Р. Баҕатаайыскай
  • Үтүөкэннээх дьүһүннээх, Үрдүк үскэллээх Кыыс оҕо кылаан бэрдэ, Уһук туйгуна кини эбит.
    П. Ядрихинскай
  • Били Быыпсай оҕонньор дии. Ыскылаат харабыллыыбын диир. Дьэ эр кылаана, кырдьыбатын, кыанарын!
    М. Тимофеев

3 аат тыл #

үрд. Туох эмэ үрдүкү чыпчаала, өрөгөйө

Нууччалыы Высшая степень чего-л., пик, вершина, острие

  • Аһыыбыт-абабыт кылаанын кэккэбит иһигэр кистээммит, харахпыт ууларын саһыаран, уордаахтык хардыылаан испиппит. Эллэй. Тыл көмүһэ, тыл кылаана, Тыл сүмэтэ буоллаҕа.
    В. Сивцев
  • Артыыс күүһэ-уоҕа, айар кылаана иннигэр эрдэҕинэ уот-кыым саҕар сөптөөх буолуо этэ
    ХС
  • Поэт айымньытын биир кылаан чыпчаала - "Нуучча сиригэр ким үчүгэйдик олороруй" диэн поэма. Софр. Данилов. Биир кылаан кыһалҕалара - кинигэ тиийбэт эбит.
    С. Руфов
Өссө холобурдар (1)
  • Ыһыах педагогиката, оһуокай педагогиката - саха норуотун педагогикатын кылаан чыпчааллара. К. Ут кин. Ср. тюрк. гылав 'лезвие, острие; верхний слой дынной мякоти'; кирг. кылоо 'отточенный краешек режущего предмета'

4 даҕааһын #

Ордук сытыы кырыылаах, уһуктаах

Нууччалыы Острый, заточенный

5 даҕааһын #

Сытыытынан-хотуутунан, хорсунунан баартан бастыҥ, талыы

Нууччалыы Лучший из лучших, отборный

6 аат тыл #

Төрүт, тутаах, сүрүн суолталаах

Нууччалыы Имеющий важное значение, основной, главный

II

7 #

Түүлээх кыыл ньуолах түүтүн үрдүнэн кытаанах уһун түүтэ

Нууччалыы Длинный жесткий волос в шерсти животного, ость

  • Түөһүгэр күннээх, кырымахтаах хара саһыл барахсан түүтүн кылаана эргичиҥнэттэҕин аайы соруйан ымсыырдыбыт курдук, күн уотугар араастаан толбоннуран көһүннэ.
    С. Никифоров
  • [Сылгы] нуолур түүтэ үрүҥ, кылаан түүтүн төбөтө көҕөрөн көстөр, хара түү булкаастаах, атахтарын сэбэрэтэ бороҥ түүлээх буоллаҕына күөх бороҥ дэнэр. Сылгыһыт с. Хара тыаҕа сылдьар сонордьуттар кэпсээннэринэн, күн-дьыл хойутаан тииҥ кыайан сиппэтэх, киис кылаан аспатах
    Кыым
  • Бурдук куолаһыгар, сорох атын отторго туораахтарын төрдүттэн үүнэр кытаанах уһун салаалар, кылыс. Θ Тонкий длинный отросток на колосе у злаков, трав; ость. Бурдук куолаһын кылаана

8 этии #

Нууччалыы Ничтожный, совершенно незначительный, мизерный, с булавочную головку

Этиилэр

Хаартаҕа көр эрэ

  • Днепр уҥуор эн лоп курдук сэттэҕэ тиийэр сириҥ бу баар. Сылбырҕа бөлөх итиннэ диэри кылаана да кыларыйан көрбөккө тиийиэхтээх. К. Симонов (тылб.)

9 этии #

Нууччалыы Уравнительное (по степени травостоя) распределение сенокосных угодий

  • Кылаан түҥэтик (үллэһик) бэй. туһ. - оттонор сири үүнүүтүнэн көрөн үллэрии Бу буор түҥэтиги көтүрэммит, бу быйылгы кытаанах дьылга, булгуччу кылаан түҥэтиги ыытыахтаахпыт, туох үүммүтүн уоспутунан үллэстиэхтээхпит.
    Суорун Омоллоон
  • Быйылгы дьыллаах кылаан үллэһиккэ дьон бары даҕаны үтүө сиргэ түбэһэннэр, сири түүлэһии дэлэйдэ.
    Р. Кулаковскай
  • Сирдэрэ үүнүүтэ суох буолан сутуур кутталламмыттарга оттонор үүнүүлээх ходуһаны тиксэрэр кылаан түҥэтиги тэрийиигэ улахан үлэни ыытара. ЯНС ДьДьТ

«К» буукуба